22 December 2014

TIPAN

Ikawalong Araw ng Misa de Gallo
Lk 1:57-66 (Mal 3:1-4, 23-24 at Slm 24)


Wow, big deal!  Ang daming imbitado: mga kapitbahay at mga kamag-anak nandoon silang lahat!  Community affair!  Community celebration!  Sigurado may inuman at salu-salo pa!  Ano po ang okasyon?  Pagtutuli.

Big deal po talaga sa mga Judyo ang pagtutuli ng sanggol.  Ginagawa po ito sa ikawalong araw matapos isilang ang bata.  Dito rin po siya binibigyan ng pangalan.  Hindi lang bast tinutuli, may dasal-dasal pa, may seremonya, may ritwal.  At imbitado nga po ang lahat.  Mabuti na lang, sanggol pa.

Bakit po ganun?  Kasi po, para sa mga Judyo ang pagtutuli ay hindi lamang gawing pankalinisan kundi dikta ng Banal na Tipan.  May kinalaman po ito sa kanilang kaugnayan sa Diyos.  Nang makipagtipan po ang Diyos kay Abraham, ang ama sa pananampalataya ng mga Judyo, mga Kristiyano, at mga Muslim, isinasalaysay po sa ika-17 kabanata ng Aklat ng Geneis, iniutos ng Diyos na tuliin ang lahat ng mga lalaki bilang tanda ng pagiging kabilang sa tipan.  Matapos palitan ng Diyos ang pangalan ni Abram ng “Abraham” at bigkasin ang pangakong mga anak at lupain, winika ng Diyos kay Abraham ang ganito, sa Gen 17:9-14: “Sa ganang iyo naman ay tutuparin mo ang Aking tipan, ikaw at ang iyong mga inanak na kasunod mo sa kanilang sali’t saling lahi.  Ito ang Aking tipan na iyong tutuparin, ikaw at ang iyong mga inanak na kasunod mo.  Ang lahat ng lalaki sa inyo ay tutuliin.  Tutuliin ninyo ang laman ng prepusyo na siyang magiging tanda ng ating tipan.  Ang may walong araw na gulang sa inyo ay tutuliin, ang lahat ng lalaki sa inyong mga sali’t saling lahi, sampu ng alipiing ipinanganak sa inyong bahay, o binili ng salapi sa isang dayuhan, na hindi sa inyong sariling lahi.  Oo, ang ipinanganak sa iyong bahay at ang binili ng iyong salapi ay kapwa tutuliin.  Ang Aking tipan ay mapapasa inyon glaman bilang walang hanggang tipan.  Kung may isang lalaking hindi tinuli ang laman ng kanyang prepusyo, ang taong iyon ay ihihiwalay sa kanyang bayan, sapagkat nilabag niya ang Aking tipan.”  Wow, big deal po talaga!

Para sa mga Judyo, ang pagtutuli ay pag-uukit sa laman ng kanilang pakikipagtipan sa Diyos.  Talaga pong napakahalaga kung gayon na ang sanggol na lalaki ay matuli hindi lamang para maging malinis o bigyan ng pangalan kundi para mapabilang siya sa Bayan ng Diyos.  Kaya nga po nang nagsisimula ang sambayanang Kristiyano – na lahat naman po ng mga unang kasapi ay mga Judyo – napakalaking usapin ang pagtanggap sa mga hindi Judyong nais umanib sa sinaunang Iglesiya.  Sinanhi nga po ng isyung ito ang pagsasagawa sa kauna-unahang malaking pagpupulong ng Santa Iglesiya, ang “Council of Jerusalem”.  Sa ika-15 kabanata ng Aklat ng Mga Gawa ng Mga Apostol, isinasalaysay ang mainit na debate sa konsilyong ito: Ano ang dapat gagawin sa mga paganong gustong magpabinyag – tutuliin ba sila o hindi?  At nang magsalita po si Simon Pedro, sinabi niyang ang pananampalataya ang nagpapalinis sa tao at hindi ang anumang rituwal.  Sabi pa niya, wala raw pong itinatangi ang Diyos: niligtas din Niya ang mga hindi tuli kung paanong iniligtas Niya ang mga tuli.  Nang magkagayon, tumayo po si Santiago Apostol at sinabing lutas na ang usapin sapagkat nagsalita na si Pedro.  Sa kalaunan, nang sumulat na po si San Pablo Apostol, sinabi niya sa Rom 2:25-29, “Tunay, ang pagtutuli ay pinakikinabangan kung tinutupad ang batas; ngunit kung nilalabag mo ang batas magpatuli ka man ay tulad ka rin ng hindi tuli.  Kaya kung ang isang hindi tuli ay tumutupad sa mga ipinag-uutos ng batas, hindi ba siya aariing tuli sa kabila ng kanyang pagiging hindi tuli?  Kung magkagayon, ang isinilang na hindi tuli at tumutupad sa batas ay siyang hahatol sa iyo, na sa kabila ng kasulatan at pagtutuli ay lumalabag naman sa batas.  Ang tunay na Judyo ay hindi iyong nahahayag sa labas, at hindi tunayu na pagtutuli iyong nakikita salaman, saubalit ang tunay na Judyo ay nasa loob at ang tunay na pagtutuli ay nasa puso….”  Wow, big issue po talaga, hindi ba?

Kaya ang word for the day po natin ngayon ay…”Tipan”.  Akala n’yo po siguro “tuli”, ano?  Mahalaga lamang ang pagtutuli alang-alang sa pagiging kabilang sa tipan.  At, ika nga po ni San Pablo Apostol, ang kalinisan ng puso at pagtalim sa batas ng Diyos, hindi pagiging tuli, ang tunay na nagpapabilang sa Kanyang Tipan.

“Tipan” – iyan po ang ating word for the day ngayong ikawalo nating pagmi-Misa de Gallo.  At ang tipan na ito ay ang tipanan ng Diyos at ng Kanyang Bayan.

Meron po ba kayong katipan?  Sino?  Kumusta po ang tipanan ninyo?  Tapat ba siya sa tipan ninyo?  Eh kayo po, tapat naman ba kayo?  Iyan pong ka-holding hands n’yo ngayon, katipan n’yo ba talaga ‘yan o kalaguyo, asawa o kabit?

Kabilang po tayo sa Bayan ng Diyos sa Bagong Tipan.  At hindi na po pagtutuli ang batayan ng kung sino sa atin ang kabilang at hindi kabilang sa tipang ito kundi ang binyag na ating tinanggap at siyang sanhi ng ating pagiging sangkap ng Katawang mistiko ni Kristo.

Kumusta po ba kayong katipan ng Diyos?  Tapat po ba kayo o salawahan?  Mainit na katipan o malamig?  Mapagmahal o mapaghanap lang?

Kaya tinuli si Juan ay upang mai-ukit sa kanyang laman ang tipan ng Diyos at mapabilang sa Kanyang Bayan.  Samantalang tinatanong daw po ng lahat, ayon sa Ebanghelyo, kung ano magiging itong si Juan paglaki niya, batid nating siya ang magiging tinig na sumisigaw sa ilang, tinatawag ang mga naliligaw na magbalik-loob sa Diyos at mapabilang muli sa Kanyang tipan.

Ang Pasko po ay bahagi ng masalimuot ngunit napakagandang pagsasakatuparan ng Diyos sa Kanyang pakikipagtipan sa atin.  Kaya po may Pasko dahil tapat ang Diyos sa bahagi Niya sa ating tipanan.  Ito po ang maririnig nating aawitin ni Zekarias bukas, ang panghuling Misa de Gallo.

Ngayong Pasko, maganda pong balikan nating muli ang pakikipagtipan ng Diyos sa atin.  Hindi na po ito nasusulat sa laman.  Sa halip, nagkalaman ang tipan na ito sa katauhan ni Jesukristo, ang Kanyang Bugtong na Anak.  Tapat pa po ba talaga tayo sa Kanya?  Baka po kasi tapat lang tayo sa Kanya depende kung sino ang katapat natin, kung sino ang kaharap natin, kung sino ang kausap natin.  Mahalaga po ba talaga para sa atin ang ating tunay na katuturan ng ating pakikipagtipan sa Diyos?  Baka rin po kasi mas pinahahalagahan pa natin ang mga bagay na panlabas.  Sa simbahan, hindi po ba minsan ang pinag-aawayan natin ay mga bagay na kuwestiyonable ang halaga: ano ang isusuot sa Poon; paano ang porma ng kamay ng Mahal na Birhen; saan ilalagay ang koro – sa choirloft ba o sa baba na lang, kasama ng mga nagsisimba (bakit, hindi ba nagsisimba rin ang mga kasapi ng choir habang kumkanta sila?); sino ang para kay Fr. X at sino naman ang kay Fr. Y; kanino mangungumonyon – sa pari ba o sa lay minister; ang mga liturgical ministers naman – sino ang magbubukas ng tabernakulo, sino ang thurifer o taga-insenso, sino ang maglalakad sa gitna para dalhin sa altar ang love offering, sino ang mag-aabot kay Father ng kalis; dapat bang maghawak-kamay o hindi pagkanta natin ng “Ama Namin”; kailangan pa bang pumalakpak pagkatapos ng Misa o dapat sumabay sa pag-awit ng koro; dapat bang pagsuotin ng sutana o barong ang mga sakristan; at marami pa pong ibang isyung wala namang katorya-torya pero hinahayaan nating hatiin tayo, galitin tayo, at patayin tayo sa sama ng loob.  Minsan natatakpan na po ng mga mali nating pagpapahalaga ang dapat talaga nating atupagin.  Abot-tanaw na po natin ang Kapaskuhan.  Atupagin naman po natin ang tunay na mahalaga: ang pakikipagtipan natin sa Diyos.  At pagpasiyahan po natin, simula ngayon, hinding-hindi na natin pababayaan ang ating relasyon sa Diyos. Harinawa, ang ating pagiging mabuting katipan ng Diyos ay dumaloy sa ating pagiging mabuting kapwa sa isa’t isa.

Mahalaga po para sa mga Judyo ang pagtutuli; kaya tinuli si Juan.  Maging si Jesus din po, nasusulat sa Lk 2:21, ay tinuli rin.  Hindi naman po tayo mga Judyo, kaya ayos lang kung meron diyang hindi tuli.  Pero hindi po ayos kung meron diyang ang kabanalan ay panlabas lamang.  Hindi po ayos kung meron diyang binyagang Kristiyano nga pero pagano ang pamumuhay.  Hindi po ayos kung pinahahalagahan natin ang kalinisang panlabas pero nanlilimahid naman pala sa dumi ang kalooban.

Huwag po nating kalimutan ang tipan natin ng Diyos.  Kaya may Pasko ay sapagkat hindi ito kinalimutan ng Diyos.








21 December 2014

ALAALA

Ikapitong Araw ng Misa de Gallo
Lk 1:46-56 (1 Sam 1:24-28 at a 1 Sam 2)


Kung, maliban po sa isa, babawiin ng Diyos ang mga kakayahang pantao na ibinigay Niya sa inyo, ano po ang hihilingin ninyong iwan niya sa inyo?  Ako po ang ipakikiusap kong itira ng Diyos ay ang aking kakayahang makaalala.  Nakakikita man ako, pero kung hindi ko naman po maalala kung sino kayo, hindi ko kayo makikilala.  Nakaririnig man po ako, pero kung wala akong kakayahang makaalala, ang lahat ay ingay lang sa aking tainga.  Nakapagsasalita man po ako, pero paano po kung hindi ko maalala ang mga gusto kong sabihin?  Nakahahawak man ako, pero ano po ang hahawakan ko kung ni paghawak ay hindi ko maalala kung paano?  Nakapaglalakad man ako, saan naman po ako pupunta kung hindi ko naman maalala ang daan?  At gustuhin ko man pong umibig, saan ko itatago at pagyayamanin ang mga pinagsamahan natin kung wala akong alaala?  Napakahalaga po talaga ng alaala, hindi ba?

“Alaala” – ngayong ikapitong Misa de Gallo, iyan po ang ating word for the day.

Sa unang pagbasa, ipinaalala po ng ina ni Samuel kay Eli, ang pari sa Templo, ang una nilang pagtatagpo.  Nagtagpo sila sa pananalangin.  “Kung natatandaan ninyo,” wika ni Ana kay Eli, “ako po yaong babaeng tumayo sa tabi ninyo noon at nananalangin sa Panginoon.”  At kung alam po natin ang kuwento ni Samuel, parang ipinaaalala rin sa atin ni Ana kung ano ang kanyang ipinagdarasal nang una silang magkita ni Eli: “Idinadalangin ko sa Kanya,” sabi ni Ana, “na ako’y pagkalooban ng anak.”

Sa 1 Sam 1:11 heto po ang mismong panalangin ni Ana: “O, Panginoon ng mga hukbo, kung tunay na Iyong lilingunin ang pagkapighati ng Iyong lingkod, at aalalahanin Mo at hindi Mo kalilimutan ang Iyong lingkod, kundi Iyong pagkakalooban ang Iyong lingkod ng anak na lalaki, ay akin ngang ibibigay sa Panginoon sa lahat ng kaarawan ng kanyang buhay, at walang pangahit na daraan sa kaniyang ulo.”  Maging ang alaala ng Diyos ay pinakikiusapan niya: “…aalalahanin Mo at hindi Mo kalilimutan ang Iyong lingkod…,” pagsusumamo ni Ana.  Sa katunayan, ganyan nga po karaniwang manalangin ang mga Judyo: mahilig nilang ipaalala sa Diyos ang Kanyang kabutihan at katapatan sa kanila kung kaya raw malakas ang loob nilang lumapit at humiling sa Kanya.  Naalala nga po at hindi kinalimutan ng Diyos si Ana, kaya’t naisilang niya si Samuel.

Pero ang maganda po, hindi rin nakalimot si Ana: tinupad niya ang kanyang pangako sa Diyos.  Kaya nga po siya nagpunta ng Templo at nakatagpong muli si Eli, ang pari roon.  Karga-karga pa ang sanggol na si Samuel (sapagkat kaawat pa lang daw sa kanya sa pagdede), sinabi niya kay Eli, “…inihahandog ko siya sa Panginoon upang maglingkod sa kanya habang buhay.”  Iyan, tunay pong maganda ‘yan.  Bakit?  Kasi po ang Diyos kailanman hindi naman talaga tayo kinalilimutan, pero tayo po makailang beses na natin siyang kinalimutan.  Laging naaalala ng Diyos ang mga hinihilng natin sa Kanya, pero, kapag nakuha na po natin sa Kanya ang gusto natin, naalala pa po ba natin ang mga ipinangako natin sa Kanya?  Si Ana ay magandang larawan ng taong marunong makaalala.  Tayo po, larawan tayo ng ano?

Naalala po ni Eli ang una nilang pagtatagpo ni Ana at ang marubdob nitong panalangin.  Naalala ni Ana ang pangako niya sa Diyos na Siya rin po namang nakaalala sa kanya.  At, sabi ng unang pagbasa natin ngayon, “…nagpuri sila sa Panginoon.”

Kayo po, naaalala n’yo pa po ba talaga ang Diyos?  Baka naman tuwing Misa de Gallo n’yo lang Siya naaalala kaya naman, naku po, unahan pa papuntang simbahan kahit madaling-araw pa, sisikan at agawan pa sa upuan.  Baka naman po naaalala n’yo ang Diyos kapag may kailangan lang kayo sa Kanya.  Paano na po ang mga ipinangako ninyo sa Diyos na hindi n’yo pa natutupad?  Kelan n’yo po tutuparin?  May balak pa ba kayong tuparin?  Baka po may dementia na kayo.  Baka po may amnesia na.  Baka lang naman.  Gamutin na sana po kayo ng Diyos para makaalala kayong muli.

Pero, minsan po may mga naaalala tayo na sa halip na ipagpasalamat natin sa Diyos ay isinusumbat pa natin sa Kanya.  Minsan may mga naaalala rin po tayo na sa halip na ikatuwa natin ay ikinagagalit pa natin.  Minsan din po may mga naaalala tayo na sa halip na ikapagmapuri natin ay siyang sanhi ng ating kahihiyan – gusto na lang nating kalimutan, pinagkakatago-tago sa baul ng nakaraan.  Pero meron din naman pong sa tuwing maaalala natin ay napangingiti tayo – ang iba pa nga ay bigla na lang tumawang mag-isa o kaya ay napapakanta pa.

Bukod kay Ana, may isa pa pong babae sa mga pagbasa natin ngayon na nakaalala.  Si Maria.  At siya ay napakanta: ang “Magnificat”.  Inalala po niya ang mga ginawa ng Diyos sa Kanyang Bayang Israel, kung gaano Siya katapat sa mga pangako Niya, at kung paano Niya baliktarin ang pamantayan ng mundo tungkol sa kung sinu-sino at anu-ano talaga ang mahalaga sa Kanyang mga mata.  Hindi po nakalilimot si Maria na kailanma’y hindi nakalilimot ang Diyos.  At nang marinig ni Elizabeth ang awit na ito ni Maria, sigurado po ako, wala siyang masabi kundi isang malakas na “Amen!”  Palibhasa, naranasan n’yo pong mismo, kasama ng kanyang asawang si Zekarias, ang hindi pagkalimot ng Diyos.  “Ganito ang ginawa ng Panginoon sa akin sa mga araw nang ako’y tingnan Niya,” wika ni Elizabeth sa Lk 1:25, “upang alisin ang aking pagkaduwahagi sa gitna ng mga tao.”

Para rin po kay Maria, ang lahat ng mga nangyari sa buhay niya ay bahagi ng pagtupad ng Diyos sa binitiwan Niyang pangako sa kanilang mga ninuno.  Hindi rin po niya kinalimutan ang tama niyang lugar sa katuparang ito: “Sapagkat nilingap Niya ang Kanyang abang alipin!  At mula ngayon, ako’y tatawaging mapald ng lahat ng salinlahi, dahil sa mga dakilang bagay na ginawa sa akin ng Makapangyarihan.” wika ni Maria.  Hindi po siya pa-VIP o pa-stariray o mang-aagaw ng papel kasi hindi siya nakalimot.  Ang mga taong madaling makalimot at mahilig lumimot, sila rin po ang madaling mahulog sa patibong ng star complex at mahilig mapalapad ng papel.  Hindi ganun si Maria.  Simple lang po siya: hindi lumaki ang ulo kahit pa naging ina ng Diyos.

Kaya may Pasko kasi hindi po marunong makalimot ang Diyos.  Sa kabila ng patung-patong na atraso ng sankatauhan sa Kanya, hindi po nagkaka-amnesia ang Diyos.  Kahit pa Siya’y Siya na bago pa ang lahat, at Siya’y Siya pa rin ngayon at magpasalawang-hanggan, hindi po nagkaka-dementia ang Diyos.  At iyan nga po ang ikinapagmamapuri ng puso ni Maria sa Panginoon at ikinagagalak ng kanyang Espiritu sa Diyos.

Kung akala mo, nakalimutan ka na ng Diyos, akala mo lang po iyon.  Kung akala mo, pinabayaan ka na ng Diyos, akala mo lang po iyon.  Kung akala mo, winaglit ka na ng Diyos sa Kanyang alaala, akala mo lang iyon.  Bakit di mo kaya balikan ang magagandang alaala n’yo ng Diyos?  Baka makita mong ikaw pala ang nakalimot na sa Kanya.

Malapit na malapit na po ang Pasko, baka may nalilimutan pa kayo.  Baka naman po sa dami ng mga alalahanin at mga inaalala ninyo, si Jesus pa ang kalimutan ninyo.  Nangumpisal na ba kayo?  Nag-recollection o nag-retreat na ba kayo?  Nakipagkasundo na po ba kayo sa mga kaalitan at kasamaan n’yo ng loob?  Nagpatawad na po ba kayo?  Tinupad na ba ninyo ang mga pangako ninyo sa Diyos at tao?  Nagtabi na po ba kayo ng para sa pagkakawanggawa?  Naaalala n’yo po ba ang mga dukha at maykapansanan, matatanda at mga ulila, mga api at mga hirap na hirap sa buhay?  Paalala ko lang po, sila ang mga paborito ng Diyos.  Maging ang Diyos nga po, isinilang na maralita.

Napakahalaga po talaga ng alaala.  Sa aking palagay, huwag naman po sana, ang pinakamasakit na karanasan para sa akin ay kapag, sa katandaan niya, hindi na ako makilala ng nanay ko, hindi na n’ya maalalang anak pala niya ako, hindi na niya matandaan ni ang pangalan ko.  Sa akin palagay din po, nakakalungkot sapagkat nangyayari nga ito, napakasakit sa Diyos kapag hindi natin Siya kinikilala, ni hindi natin Siya maalala, ni hindi natin matandaan ang katapatan Niya sa atin.

“Alaala” – iyan po ang ating word for the day ngayon.  Huwag n’yo pong kalilimutan!  Napakahalaga ‘yan.








20 December 2014

TAHANAN

Ika-apat na Linggo ng Adbiyento at Ika-anim na Misa de Gallo
Lk 1:26-38 (2 Sm 7:1-5, 8-12, 14, 16 / Slm 88 / Rom 16:25-27)


Ang unang pagbasa po nating ngayong ika-apat na Linggo ng Adbiyento ay nagsisimula sa pagsasalaysay sa atin ng kung ano gustung-gustong gawin ni Haring David para sa Diyos.  Gusto  niyang ipagpatayo ng nararapat na tahanan ang Kaban ng Tipan.  Nakokonsensya po kasi siya: “Nakikita mong nakatira ako sa tahanang sedro,” wika niya kay Propeta Nathan, “ngunit ang Kaban ng Tipan ay sa tolda lamang.”  “Sige,” sagot ng Propeta kay Haring David, “gawin mo po ang gusto mong gawin, mahal na hari.”

Kaya lang po, kinagabihan din nang araw na iyon, kinausap ng Diyos si Propeta Nathan.  Iba po pala ang gusto ng Diyos.  Hindi pala si Haring David ang magtatayo ng maringal na tahanan para sa Diyos; bagkus, ang Diyos pala ang magtatayo ng matatag na sambahayan para kay David.  Ipinasabi ng Diyos sa hari sa pamamagitan ng Propeta: “Ipagpapatayo mo ba Ako ng tahanan?  Akong Panginoon ay nagsasabi sa iyo: Patatatagin Ko ang iyong sambahayan.  Pagkamatay mo, isa sa iyong mga anak ang ipapalit ko sayo.  Patatatagin Ko ang kanyang kaharian.  Kikilanlin Ko siyang anak at ako nama’y magiging ama niya.  Magiging matatag ang iyong sambahayan, ang iyong kaharia’y hindi mawawaglit sa Aking paningin at mananatili ang iyong trono.”  At gayon nga po ang nangyari, at ang nagtayo ng maringal na tahanan ng Diyos, ang Templo sa Jerusalem, ang anak ni Haring David na si Haring Solomon.  Bukod pa po roon, maliban kay Haring Saul, ang kauna-unahang hari nila, ang lahat ng mga naging hari ng Israel ay mula sa lahi ni Haring David, kabilang po ang Hari ng mga hari, si Jesus na Taga-Nazareth.

Napakaganda po talaga ng balak ng Diyos para kay Haring David.  Sayang po kung ipagpipilitan ni Haring David ang gusto niya.  Mabuti na lang, hindi.

Mabait naman po kasing tao itong si Haring David.  May mga kahinaan siya.  Sa katunayan, siya ay may dalawang pagkalaki-laking kasalanan: nakiapid po siya sa asawa ng kanyang napakatapat na kawal na si Urias at, nang magkabunga ang kanyang ginawa, siya mismo ang nagplano at nag-utos para mapatay itong si Urias sa digmaan.  Opo, napakalubha ng mga kasalanan ni Haring David, subalit, sa kanyang kaibuturan, siya ay tunay na taong mabait.  Kaya nga po nang ipaunawa sa kanya ni Propeta Nathan ang kalubhaan ng mga kasalanang kanyang ginawa, taus-pusong nagsisi si Haring David at nagbalik-loob sa Diyos.  Ito po ang dahilan kung bakit, bukod sa ang Diyos kasi ang pumili sa kanya, si Haring David ay tinatawag sa Banal na Bibliya bilang “a man after the heart of God” o “isang taong naaayon sa puso ng Diyos.”

Kayo po kaya, naaayon ba kayo sa puso ng Diyos?  Talaga po bang mabait kayo?  Talaga po bang masunurin kayo sa Diyos?  Sino ang nasusunod sa buhay ninyo?  Ang Diyos po ba talaga?  Baka naman po ang sinusunod n’yo ay ang nilikha ninyong konsepto tungkol sa Diyos at hindi ang Diyos talaga.  Paano po kung iba ang gustong mangyari ng Diyos sa gusto n’yong mangyari?  Paano kung taliwas ang kalooban ng Diyos sa kalooban n’yo?  Lahat po tayo ay makasalanan – hindi na ‘yan ang dapat nating pagdiinan pa – pero may Haring David po ba sa puso ng bawat-isa sa atin?

Hindi pala magarang palasyo o maringal na templo o magandang bahay ang nais ng Diyos para Kanyng maging tahanan.  Ang hanap po pala ng Diyos ay pusong mabait, mapagkumbaba, at masunurin.  Ito nga po ang panalangin ni Haring David sa Diyos, matapos niyang matanto ang kalubhaan ng kanyang mga pagkakasala: “Sapagkat hindi Mo kinalulugdan ang mga hain; mag-alay man ako ng isang susunuging handog ay hindi Mo tatanggapin.  Ang aking hain, O Diyos, ay isang kaluluwang nagsisisi; ang pusong nagsisisi at nagpapakumbaba, O Diyos, ay hindi Mo sisiphayuin” (Slm 50:16-17).

May puso po ba tayong ganyan?  Ganyan din po ba ang kaluluwa natin?  Puwede po kayang manahan sa atin ang Diyos?

Kay Maria natagpuan ng Diyos ang tahanang higit pa sa Templong nais sanang ipatayo ni Haring David para sa Kanya.  Si Maria po ang unang buhay na tabernakulo ng Diyos.  Si Maria ang katangi-tanging tahanan ng Diyos: siya ay Domus Dei et Porta Coeli o “Bahay ng Diyos at Pinto ng Langit”.  Si Maria ang hinirang Niyang maging ina ng Kanyang Anak na si Jesus.  Subalit kailangan Siyang patuluyin ni Maria, sapagkat hindi po gawi ng Diyos ang ipilit ang Kanyang sarili kaninuman.  Kaya Siya ay kumatok.  At pinagbuksan po siya ni Maria.  May Pasko tayo.

Iisa lamang po ang maaaring maging ina ng Diyos, subalit kumakatok din ang Diyos sa puso ng lahat ng tao.  Kumakatok po Siya sa puso ninyo.  Kumakatok Siya sa bahay at buhay ninyo.  Pagbubuksan n’yo po ba Siya?  Patutuluyin n’yo ba?

“Tao po!” – katok ng Diyos sa atin.  Naghahanap ang Diyos ng tao!  Parang umaalingawngaw po ang kuwento sa Genesis 3 ng pagtatago ng tao sa Diyos at paghahanap ng Diyos sa kanya.  Sa Gen 3:9 nasusulat ang unang tanong ng Diyos sa tao: “Nasaan ka?”

“Tao po!” – katok ng Diyos sa atin.  Tao pa po ba talaga tayo?  Pasensya na po sa tanong ko.  Minsan kasi parang hindi na nga tayo tao.  Kung murahin natin ang isa’t isa: “Anak ka ng tupa!”  Kung lait-laitin natin ang kapwa: “Hayop!  Hayop ka!  Animal!  Ang baboy-baboy mo!  Huwag kang maki-aso!  Ulupong!  Ahas!  Uod ka lang!  Dugyot!  Titirisin kita na parang kuto!  Para kang tagak na nakatungtong sa kalabaw!  Mga buwaya kayo!  Mga buwitre! Mga kalapating mababa ang lipad!” at sa Ingles meron pa tayong tinatawag na “black sheep”.  Minsan pa nga po ni hindi hayop ang tawag at tingin natin sa isa’t isa: “Mga hampas-lupa kayo!  Mga patay-gutom kayo!  Mga salot kayo ng lipunan!  Mga demonyo!”  Ang sakit-sakit pong pakinggan, hindi ba?  Sana, ngayong Pasko, sa gitna ng lahat ng mga ito, marinig po nating muli ang munting tinig ng Panginoon na kumakatok sa ating mga puso – “Tao po!” – at maalala nating hindi pala tayo mga hayop, hindi pala tayo mga bagay, hindi pala tayo ang masasakit na pantawag at panturing natin sa isa’t isa kundi mga tutoong tao po pala tayo.

“Tao po!” – katok ng Diyos sa atin.  Hindi lamang po Siya naghahanap ng tao.  Inaanunsyo N’ya po pala kung ano ang kumakatok: ang nais makituloy sa atin ay hindi lamang pala Diyos kundi Diyos-Na-Naging-Tao.  Gusto po ng Diyos na maging tao upang higit natin Siyang maunawaan, maramdaman, makaisa sa lahat ng bagay maliban sa paggawa ng kasalanan.  Hindi lamang po Siya nagkatawang-tao na parang nag-anyong tao lang pero hindi naman pala.  Ang Diyos ay naging tao.  At hindi lamang Siya naging kapitbahay natin.  Ang Diyos ay kapitbuhay po natin.

Nang kumatok ang Diyos kay Maria, pinatuloy niya Siya.  Ang Salita ng Diyos na malaon na pong namumuhay sa puso ni Maria ay nanahan sa kanyang sinapupunan.  Siya ay naging tagapagdala ng Diyos (theotokos sa wikang Griyego).  Sana po, patuluyin din natin si Jesus sa ating buhay at bahay, at maging mga tagapadala rin Niya tayo sa isa’t isa at sa lahat ng sanilikha.

Hindi kailangan ng Diyos ng magagarang Templo.  Ang gusto po Niya ay mga puso – opo, gaano man ito kasugatan – na maaari Niyang panahanan, pagharian, at pag-alabin para sa sanlibutan.

19 December 2014

DALAGA

Ikalimang Misa de Gallo
Lk 1:26-38 (Is 7:10-14 at Slm 23)


Ano po ang isang salita na parehong lumilitaw sa unang pagbasa at Ebanghelyo at pareho rin pong tumutukoy sa iisang tao?

“Dalaga” – iyan po ang ating word for the day.  Ang sabi ni Propeta Isaias sa unang pagbasa: Isang dalaga ang maglilihi at manganganak ng lalaking tatawaging Emmanuel.  Sa Ebanghelyo naman po ay nasusulat: Isinugo ng Diyos si anghel Gabriel sa Nazaret, Galilea, sa isang dalaga na ang pangalan ay Maria.  Si Maria po ang dalagang katuparan ng pahayag ni Propeta Isaias.  Si Maria po ang dalagang ipinasadya ng Diyos sa anghel Gabriel.  Si Maria po ang dalagang ipinasadya.

Ang ganda po ng katagang “sinadya”, hindi ba?  Marami itong kahulugan.  Halimbawa, kapag sinabi ko po sa inyong “Sinadya ko kayo”, ang gusto kong sabihin ay talagang kayo ang pakay ko.  Puwede rin pong ang kahulugan ng “sinadya” ay “kinusa”, hindi “nagkataon lang”.  Kaya nga po kapag sinabing “ipinasadya”, ang gustong ipahiwatig ay “espesyal”.  Kapag ipinasadya, ibig sabihin natatangi, hindi pangkaraniwan.  Hindi basta-basta; bagkus ay ipinasadya.

“Ang ganda naman ng damit mo.  Pasadya ba ‘yan?” tanong ng kumare mo sa iyo.  Wala pong pangit na ipinasasadya.  Wala pong nagpapasadya ng pangit.  Kaya ipinasasadya kasi gustong maganda.

Si Maria ang dalagang ipinasadya ng Diyos.  Ubod po siya ng ganda.  Pero higit sa lahat, bukod siyang pinagpala.  Sa sinapupunan pa lang ng kanyang ina, iniligtas na siya: wala siyang bahid ng anumang kasalanan.  Kaya nga po, siya ay ipinagdalantaong walang bahid dungis.  Talaga naman po, ipinasadya ng Diyos ang dalagang ito.

Dahil napaka-espesyal niya sa Diyos kaya naman po napaka-espesyal din ni Maria sa atin.  Ang Diyos ang unang nagtanghal sa kanya kaya’t kapag minamahal natin si Maria, hindi lamang tayo sumasang-ayon sa pasya ng Diyos bagkus tumutulad din po tayo sa Kanya.

Ipinasadya ng Diyos ang dalagang ito hindi lamang sapagkat pinapuntahan Niya siya kay anghel Gabriel kundi dahil din sa siya ang katuparan ng pahayag ni Propeta Isaias.  Ipinasadya ng Diyos si Maria sapagkat si Maria ang pasya ng Diyos na maging ina ni Jesus, ang Kanyang bugtong na Anak.

Subalit, minsan kahit ipasadya natin, hindi pa rin maganda ang kinalalabasan, hindi po ba?  “Hay, naku,” buntong-hininga ni ate, “sayang naman ang damit na ‘to.  Pinasadya ko pa naman pero hindi pa rin maganda ang tabas.”  “Itong sapatos ko,” sabi naman ni kuya, “pinasadya ko, pero ang sikip-sikip pa rin.”  Minsan, hindi porke pinasadya, nasusunod po talaga ang gusto ng nagpasadya, hindi ba?  Minsan palpak pa rin ang resulta; hindi natutupad ang binalak.

Ngunit kay Maria ganap pong natupad ang kalooban ng Diyos.  Kung ano ang nais ng Diyos, siya ring nangyari sa dalagang ito.  Sabi nga po ng mga Fathers of the Church, si Maria ang “blueprint of creation”.  Ibig sabihin po, kung gusto nating makita at malaman kung ano ang kalooban ng Diyos sa Kanyang nilikha, tumingin tayo kay Maria.  At ano po ba ang nakikita natin sa dalagang ito?

Una, si Maria po ay napupuno ng grasya.  Sa Griyego, ang orihinal na wika ng Bagong Tipan, “kecharithomene” ang ginamit na kataga sa Ebanghelyo; at hindi lamang po iyon nangangahulugang si Maria ay napupuno ng grasya kundi nag-uumapaw pa siya sa grasya.  Inilalarawan po ito sa pahayag ng anghel sa kanya nang sabihin nito, “Ikaw ay kalugud-lugod sa Diyos.”  Iyan din po ang balak ng Diyos sa ating lahat: ang mapuspos tayo ng grasya.  Hindi man po tayo bukod na pinagpala tulad ni Maria, kinalulugdan pa rin tayo ng Diyos at pinagpapala Niya.

Grasya ang pakay ng Diyos sa buhay natin, hindi po disgrasya.  Ang nais po ng Diyos para sa bawat-isa sa atin ay ang maging kalugud-lugod sa Kanya.

Nag-uumapaw sa grasya, si Maria mismo ay naging pagpapala ng Diyos sa sankatauhan sa pamamagitan ng kanyang isinilang.  Katulad niya, gusto po sana ng Diyos na tayo rin ay maging mga grasya, hindi disgrasya, sa lahat ng tao.

Kayo po ba ay grasya o disgrasya sa buhay ng iba?  Sa kalikasan, kayo po ba ay grasya o grasa?  Sapat na po ba sa inyo na kayo ay pagpalain ng Diyos at “bahala na Batman” sa iba?

Ang tumanggap ng biyaya sa Diyos ay hindi lamang pribilehiyo.  Hamon din po ito sa tumanggap.  Kaya ka binibiyayaan ng Diyos ay upang biyayaan mo rin ang kapwa mo.  Kaya ka pinagpapala ng Diyos ay upang ikaw mismo ay maging pagpapala sa iba.  Ganito si Maria, ang katuparan ng dalagang inihula ni Propeta Isaias, ganito rin po sana tayo upang, tulad sa Ebanghelyo, maganap ang kalooban ng Diyos.  Magsilbi tayong blessings ni Lord.

Ikalawa, nakikita rin po natin kay Maria ang kahandaan para sa Diyos.  Ecce ancilla Domini,” dasal po natin sa Angelus (“Narito ang lingkod ng Panginoon”).  Naroon si Maria para sa Diyos.  Narito pa rin siya para sa Diyos.  At, sapagkat maging sa atin ay nagsilbi siyang mapagmahal na ina, laging kumakalinga, gumagabay, at umaalalay, maaari rin po nating sabihing naririto si Maria para sa atin.  Laging handa ang dalagang ito para maglingkod alang-alang sa ikatutupad ng kalooban ng Diyos.

Kayo po, handa ba kayo?  Handa po kayo para sa ano, para kanino?  Sana bago po natin isipin kung may handa tayo sa Pasko, isipin muna natin kung handa talaga tayo para sa Pasko.  Baka marami nga po tayong handa sa lamesa pero hindi naman pala handa ang puso natin para kay Kristo.

Mga anak, handa ba kayong sundin ang mga magulang ninyo?  Handa ba kayong unawain sila, kalingain sila, pagsilbihan sila sa kanilang pagtanda?  Handa ba kayong patawarin sila sa kanilang mga pagkukulang sa inyo?

Mga magulang, talagang may panahon po ba kayo para sa mga anak ninyo?  Baka naman po may panahon nga kayo para sa kanila pero hindi naman quality time.  Handa po ba kayong pakinggan sila bago ninyo pagalitan?    Handa po ba kayong unawain sila sa kanilang mga pinagdaraanan sapagkat pinagdaanan din ninyo iyon nung inyong kabataan?

Mga mag-asawa, handa po ba kayong makailang ulit na patawarin ang isa’t isa?  Handa po ba kayong alagaan at mahalin ang isa’t isa magpahanggang kamatayan?  Handa po ba kayo gawin ang lahat para mapanatili ang inyong pagsasama at hindi mawasak ang inyong tahanan o pinaghahandaan na ninyo ang paghihiwalay ninyo?

Baka handang-handa na po ang gayak Pamasko ng ating mga bahay, pero may mga taong hindi tayo handang tanggapin sa ating buhay.  Baka lagi nga po tayong handang magsimba, pero hindi naman pala tayo handang tumulong sa ating simbahan.

Ikatlo at panghuli, nakikita po natin ang tingin ni Maria sa sarili niya.  “Ako’y alipin ng Panginoon,” wika niya sa anghel.  Dalagang alipin o handmaid – ito po ang turing ni Maria sa kanyang sarili.  Subalit ang pagiging aliping ito ay hindi tulad ng aliping binubusabos ang sarili dahil mababa ang sariling tingin sa sarili.  Hindi po ito katulad ng nakatatandang kapatid sa Talinhaga ng Alibughang Anak na kaya pala punung-puno ng galit sa kapatid na nagbalik-loob at hinanakit sa amang mapagpatawad ay sapagkat kaya pala siya masunurin sa kanyang ama ay dahil alipin at hindi anak ang tingin niya sa kanyang sarili.

Dahil malinaw po para sa kanya kung sino at ano siya sa harap ng Diyos, taus-puso ang kababaang-loob ni Maria.  Alam niya ang kanyang lugar.  At bagamat, kung tutuusin, napakataas ng pinaglagyan sa kanya ng Diyos nang gawin Niya siyang ina ng Kanyang bugtong na Anak, nanatili pa ring mababang-loob si Maria.  Ina na nga siya ng Diyos pero alipin pa rin ang turing niya sa sarili.  Matapos siyang pagpahayagan ng anghel Gabriel na siya nga ang magiging ina ng Anak ng Diyos, naglingkod siya agad.  Sa Lk 1:39, nasusulat na nagmamadali siyang nagpunta sa kaburulan ng Judea, sa tahanan ni Zekarias, upang damayan ang asawa nito at pinsan niyang si Elizabeth na nagdalantao sa kabila ng kanyang kabaugan at katandaan.

Nais din po ng Diyos na lagi tayong maging mababa ang kalooban.  Gaano man kataas ng ating marating, kinalulugdan tayo ng Diyos kapag nananatiling nakalapat sa lupa ang ating mga paa.  Gaano man kalayo ng ating marating, kababaang-loob ang marunong pa rin tayong lumingon sa ating pinanggalingan.  At anumang posisyon ng kapangyarihan ang meron tayo ay entrustment at hindi entitlement, hindi sila karapatan kundi pagtitiwala.  Tayo ay mga lingkod, mga katiwala, ng Diyos.  Kung si Maria ay alipin ng Panginoon, ano na lang po kaya tayo?

Mapuspos ng grasya, handa para sa Kanya, at laging mapagkumbaba – ito ang kalooban ng Diyos para sa atin.  Natupad ang lahat ng ito kay Maria – ang dalagang “bumihag” sa puso ng Diyos. Tumingin po tayo sa kanya at tumulad.  Maganap po nawa sa atin ang kalooban ng Diyos.