Crumbs - Spiritual Reflections of Fr. Bobby R. Titco

MASTER OF MY FATE, CAPTAIN OF MY SOUL

2012-01-28T15:00:00.015+08:00

4^th Sunday in Ordinary Time

Dt 18:15-20/Ps 95/1 Cor 7:32-36/Mk 1:21-28

Out of the night that covers me,
Black as the Pit from pole to pole,
I thank whatever gods may be
For my unconquerable soul.

In the fell clutch of circumstance
I have not winced nor cried aloud.
Under the bludgeonings of chance
My head is bloody, but unbowed.

Beyond this place of wrath and tears
Looms but the Horror of the shade,
And yet the menace of the years
Finds, and shall find, me unafraid.

It matters not how strait the gate,
How charged with punishments the scroll.
I am the master of my fate:
I am the captain of my soul

This poem, entitled “Invictus”, is said to have inspired the first black president of South Africa, Mr. Nelson Mandela who, like Moses, led his people unto freedom. Thus, it is said that the same poem inspired a nation that for so long suffered from the curse of apartheid. “I am the master of my fate: I am the captain of my soul,” said William Ernest Henley who wrote “Invictus”.

Some people live their lives in the victim mode: they willingly but unwittingly consign themselves to fate. This tendency is very strong in many of us, Filipinos. We say, “Iginuhit ng tadhana.” “Wala tayong magagawa dahil ‘yan ang nakatadhana.” Evidenced by the seeming addiction to soap operas or “teleserye”, many of us apparently go through life as helpless slaves of circumstances. Some even mistake this as resiliency – said to be one of our best Filipino traits. But people who have this wrong kind of resiliency are, in truth, losers and have no one to blame for their miserable lives but themselves only. They are neither behind bars nor under any tyrant, but, just the same, they are not really free.

However, there are also many among us who rise above setbacks in the journey called life. They refuse to be slaves of the circumstances of their birth, of their past, and of the misfortunes of the present. They are not even dictated upon by a future painted for them by others. No, they are the masters of their fates and the captains of their souls. These people are called “survivors” and their resiliency is the true virtue. They are the real winners in life. More importantly, they are truly free.

With the many angles from which we may look at the readings for this 4^th Sunday in Ordinary Time, I propose the viewpoint of our genuine freedom in Christ Jesus. St. Paul the Apostle wrote in Gal 5:1, “It is for freedom that Christ has set us free.” We, therefore, owe it to Christ Himself to preserve that freedom He won for us by His own blood.

The first reading today, taken from the book of Deuteronomy (which literally means, “the second law”, coming from the Greek words, nomos, meaning “law”, and deutero, “second”), brings us back to the founding days of Israel. If the Jews thought that freedom from their Egyptian taskmasters meant no more laws to follow, they were certainly mistaken. Freedom rather meant obedience to the law of Yahweh who, with signs and wonders, freed them from slavery in Egypt. Thus, Yahweh, forming a people peculiarly His own, gave them instead the Ten Commandments through Moses. The Ten Commandments, which later the book of Deuteronomy elaborates, appears to be, even until today, the very foundation of the free nation of Israel. Without it, the Jews simply changed address – from Egypt to the Promised Land – but remained slaves of a different master nonetheless. In the first reading today, Moses announces to the people God’s pleasure: He will raise, from among them, a prophet who will not be a fortuneteller (as many think prophets are), but, acting as God’s spokesperson, will guide them in fulfilling the Law. Listening to God’s prophet is listening to God. Refusing to heed the message of His prophet is disobedience, if not indifference, to God. Either way has its own consequences: listening and obedience mean more freedom while indifference and disobedience cause enslavement in many and various ways.

Thus, with Psalm 95, with which we respond to the first reading today, we do well in reminding our selves: “If today you hear his voice, harden not your hearts.” Hearing with our ears is not yet listening. It is with our hearts that we listen! And for the Jews, listening is synonymous with obeying because taking to heart what is said is already the beginning of fulfilling the message conveyed. Interestingly, the Hebrew language does not have a word of its own for “obey”. When a Jew wants to say “obey”, he uses the word for “listen” which is shema plus a prefix le; thus, leshemoa. For indeed, for a Hebrew, to listen is to obey.

Do I simply hear God or do I really listen to Him? I may well ask my self, too: Who are the people I hear and who are the people I listen to? Why? And, one thing more: Do people hear me or do they listen to me? Why?

In the second reading, the Apostle Paul teaches us that freedom is committing one’s self. Thus, a person has to choose what his commitment will be: should he or she be married or unmarried, an example that the second reading uses. Commitment presupposes our freedom but freedom is likewise enhanced by our commitment.

Commitment concentrates a person’s freedom and makes it even stronger. It focuses his or her freedom and provides his or her life a clear and worthwhile orientation. Without commitment, freedom is like water that has no shape of its own. The fear to commit one’s self renders one’s freedom useless and even chaotic. Those who think that they are more free by remaining single, for example, are actually misled by a childish, if not totally naïve, understanding of freedom as not being committed to a spouse. Celibates, for that matter, are free not because they are unmarried but because they exercise their freedom in committing themselves to a life of total availability to the cause of God’s kingdom. Be what it may – married or unmarried – St. Paul admonishes us to use our freedom in making our commitment so that our commitment may make us truly free. In fact, he begins his letter by saying that he should like us to be free from anxieties.

Am I afraid to commit my self? To whom? To what? Why? Using my freedom, how is my commitment?

Finally, in the Gospel, Jesus encounters a man who, instead of possessing himself, is possessed by an unclean spirit. Clearly, that man is not the master of his fate neither is he the captain of his soul. He is not free. But Jesus frees him by simply commanding the unclean spirit to be quiet and to come out of him. Then the story shifts its focus from the man once possessed by an unclean spirit to those who now are possessed by Jesus. The people are not only astonished at the power of His teaching, they are also amazed at its authority because even unclean spirits obey Him. As a result, Jesus becomes more famous. Fanatics, not necessarily disciples, track Him everywhere He goes. But Jesus wants disciples, not fanatics. He desires obedience, not platitudes; obedience that, as we realized earlier, separates the hearers from the listeners of the Word of God. The amazement of the people in the Gospel today will fade and turn to hatred, with their cheers becoming jeers of “Crucify Him! Crucify Him!”

What interests me further though is the once possessed man now healed. What happens to him? After his freedom from the unclean spirit, where goes and what does he? Will he use his newfound freedom to commit himself to Jesus? Or will he fall a prisoner to another unclean or even worse spirit only? For what will he use his new freedom? Will he finally be the master of his fate and the captain of his soul? Unfortunately, he is not mentioned again in any part of the Gospel.

Perhaps, that man in the Gospel may very well stand for me. And the answers to my questions can be read in the strokes that my life makes in the world.

I am the master of my fate: I am the captain of my soul. I place my fate in the hands of Jesus. He is the captain of my soul.

How about you?

BITIW

2012-01-21T23:08:00.003+08:00

Ikatlong Linggo sa Karaniwang Panahon

Jon 3:1-5, 10 / Slm 25 / 1 Cor 7:29-31 / Mk 1:14-20

Pagkapit ang una nating natututunan sa buhay. Mga punla pa lang tayo sa sinapupunan ng ating kani-kaniyang ina, naghanap na agad tayo ng makakapitan. Kaya nga po tayo nabuo kasi nakakapit tayo sa bahay-bata ni inay.

Pagkatapos nating matutong kumapit, napilitan naman tayong matutong bumitiw. Siyam na buwan tayong nakakapit sa bahay-bata ng ating ina, pero kinailangan nating bumitiw, sa ayaw nati’t sa gusto, kundi’y mamamatay naman tayo sa sobrang pagkapit. At dahil tila mas likas nga sa atin ang pagkapit kaysa pagbitiw, napakasakit na karanasan para sa atin ang bumitiw: samantalang binati tayo ng malaking tuwa ng mga sumalubong sa atin, umiiyak naman tayong dumating.

Tapos, tuturuan tayong kumapit ulit. Dapat tayong kumapit sa kumakarga sa atin kundi ay baka mahulog tayo at madisgrasya. Kailangan nating kapitan ang bote ng gatas nang makadede tayong mabuti. Gagabayan tayong kumapit sa kuna, sa andador, at sa kung anumang puwede nating makapitan habang nag-aaral tayong tumayo at maglakad. Tuturuan tayong kumapit nang mabuti sa kutsara at tinidor nang makakain tayong mag-isa. At marami pang mga pagkapit ang matututunan natin. Kung hindi nga tayo maingat baka akalain nating hindi natin kayang lumago, umunlad, at mamuhay nang hindi nakakapit sa kung anu-ano at kung sinu-sino.

Hindi nakapagtataka na natututunan din nating humanap ng kapit sa kompanyang gusto nating mapagtrabahuhan. Minsan suspetsa ng iba: “Siguro kaya na-promote kasi malakas ang kapit.” At meron pang kahit panahon na para bumaba sa puwesto, kapit-tuko pa rin sa kapangyarihan.

Tutoong sadyang napakahalaga para sa atin ang kumapit. At dahil sindak ang unang karanasan natin sa pagbitiw, kinalimutan nating mahalaga rin pala ang bumitiw. Sa katunayan, nasa pagbitiw ang buhay; wala sa pagkapit.

Isipin po ninyo, ano kaya ang buhay natin kung hindi tayo marunong bumitiw? Ano kaya ang buhay natin kung ayaw nating bumitiw. Ano kaya ang itsura natin kung kapit lang tayo nang kapit at hindi tayo makabitiw-bitiw? Makasusubo nga tayo ng pagkain pero pati kamay natin ay mangunguya natin. Makahahawak nga tayo ng pera pero hindi naman natin ito magagasta. Makatatanggap nga tayo ng mga biyayang materyal pero hindi rin naman natin ito magagamit sa mga pangangailangan natin o sa pagtulong kaya sa kapwa. Matanganan man natin ang mahal natin sa buhay, hindi magtatagal ay masisira ang ating mabuting ugnayan: lagi kasi tayong nakakapit sa kanya. At paano na po kapag marami na tayong nahawakan, nadampot, natanganan, natanggap? Paano na nga po kapag marami na tayong kinakapitan at hindi tayo makabitiw? Paano na kung marami na ring nakakapit sa atin at ayaw bumitiw sa atin?

May malaking karunungan sa pagbitiw, hindi po ba? Kung tutuusin, hindi lang duwag ang ayaw bumitiw. Tanga rin siya.

Hinahamon tayo ng Salita ng Diyos ngayong Linggong ito na bumitiw sa tatlong bagay: sa kasalanan, sa mundo, at sa mga hadlang sa ating pagsunod kay Jesus.

Isinasalamin ng kuwento ng mga taga-Nineveh ang kuwento natin. Katulad nila, namumuhay tayo sa iba’t ibang anyo at antas ng pagkakasala. Ang panawagan sa kanilang magsisi at magbalik-loob sa Diyos ay panawagan din sa atin. Gaya nila, dapat din tayong bumitiw sa makasalanang pamumuhay kung gusto nating tutoong mabuhay. Ang pagkapit sa makasalanang pamumuhay ay panliligaw sa kapahamakan. “Ang kabayaran ng kasalanan ay kamatayan” (Rom 6:23). Nasa pagbitiw natin sa makasalanang pamumuhay ang ating kaligtasan.

Napakahalaga naman ng paalala sa atin ni San Pablo Apostol ngayong araw na ito. Sa pamamagitan ng kanyang unang sulat sa mga taga-Corinto, binabalaan tayo ng Apostol na ang lahat sa mundo, pati na ang mundo mismo, ay lumilipas. Ang kumapit sa mga bagay-bagay sa mundong lumilipas ay lilipas kasama nito. Ang magtiwala sa mga iniaalok ng mundong ito, sa kahuli-hulihan, ay mabibigo. Masahol pa, ang magpaalipin sa kamunduhan, kapahamakan ang kahahantungan.

Gayunpaman, hindi naman sinasabi ni San Pablo na bale-walain na lang natin ang mundo. Sa halip, dapat nga nating gamitin ang mundo para sa ikasusulong ng paghahari ng Diyos. Pinag-iingat lamang tayo ni San Pablo at baka mamaya, hindi na natin namamalayan, tayo na pala ang ginagamit ng mundo.

Tanungin natin ang ating sarili. Ano ba ang hindi ko kayang bitiwan sa mundong ito? Meron ba sa mundong ito ang hindi ko kayang ipaubaya sa Diyos? Bakit hindi ko ito mabitiw-bitiwan? Bakit iyon kaya kong ipaubaya sa Diyos pero ito hindi? At huwag po nating kalilimutan, puwede ring “sino” sa halip na “ano” ang tinutukoy ng mga katanungang ito.

Malinaw kung bakit tayo dapat bumitiw sa makasalanang pamumuhay. Nauunawaan natin ang bilin ni San Pablo Apostol tungkol sa pagbitiw sa mundo. Pero iba na ang usapan kapag pati ba naman ang ating payak na kabuhayan at ang ating mga mahal sa buhay ay hingin sa ating bitiwan.

Sa kuwento ng Ebanghelyo ngayong Linggong ito, tila napakadali lang para sa magkapatid na Simon at Andres at kay Santiago at Juan na magkapatid din ang bitiwan ang lahat para sumunod kay Jesus. Palagay ko po, short-cut version ang kuwentong ito. Palagay ko, hindi ganoong ka-eksakto ang mga detalye ng pagtawag at pagtugon ng apat na apostol na ito. Iisa lang naman kasi, sa tingin ko, ang pakay hindi ng kuwento kundi ng nagkuwento: ang ikintal sa isip nating lahat na hinahamon tayong bumitiw sa lahat-lahat na at buung-buo nating itaya ang sarili, pagkatao, at buhay; na wala tayong dapat ipagdamot sa Diyos; na dapat ay walang karibal ang Diyos sa buhay natin. Naku po, napakahirap! Madalas ay hindi naman natin sinasadya, madalas ay hindi rin natin namamalayan, pero sa tutoo lang may kasosyo ang Diyos sa puso natin.

Napakahirap bitiwan ang lahat. E iyon nga lang pong dating nabalitang panukalang ipatupad ang pag-iikapo ay naging malaki at mainit nang debate sa ating mga Katoliko, iyon pa kayang tutoong pagpapaubaya ng lahat-lahat sa Diyos? Siguro po kung tingi-tingi lang, kung ‘yung mga labis lang, kung ‘yung mga ayaw na natin, kung ‘yung malapit nang ma-expire, ayos lang. Pero kapag lahat na ang pinag-usapan, ibang usapan na ‘yan. Kung tayo ang susulat sa tseke kung magkano ang gusto lang nating i-abuloy sa Diyos, okay lang. Pero kung tsekeng blangko ang ibibigay natin sa Diyos, bitiwan kaya natin?

Isang kahangalan nga itinuturing ng mundo ang bitiwan ang lahat. Sukdulan na ang talikuran ang lahat-lahat. Isa itong kabaliwan sa paningin ng karamihan. Ngunit ganyan nga po ang ginawa ni San Franciso ng Assisi, hindi ba? Kung sabagay, noong bumitiw siya sa marangya niyang pamumuhay, noong hubarin niya hindi lamang ang kasuotang mula sa kanyang ama kundi pati rin ang kaugnayan niya sa kanyang ama, noong talikuran niya ang lahat ng mga ipinapangako ng isang mariwasang kinabukasan, nakala rin ng marami, pati ng kanyang sariling ama’t ina, na nawawala siya sa kanyang katinuan. Pero ngayon, hindi po ba, hangang-hanga ang lahat kay San Francisco at hindi mabilang ang mga nagnanais tumulad sa kanyang pamumuhay ng payak, mapayapa, at maligaya? Kung hindi siya bumitiw noon, palagay ko po baka walang San Francisco ng Assisi ngayon.

May pinabibitiwan ba ang Diyos sa iyo ngayon? Bukod sa makasalanang pamumuhay at sa mga pagkakatali mo sa mundong ito, ano pa kaya? Sino pa kaya? Handa ka bang bumitiw? Handa ka bang maging baliw para sa Diyos?

Sa aking palagay, higit na napakahirap ang bumitiw kung wala kang kakapitan. Hindi naman po kasi kailanman hiningi ni Jesus na bumitiw tayo sa kung sino o kung ano nang hindi Niya tayo hinihiling na kumapit naman sa Kanya. Ang pagbitiw natin ay para sa pagkapit pa rin – pagkapit sa tunay na dapat nating kapitan: si Jesus, tanging si Jesus, laging si Jesus. Siya ang ating kapitan dahil Siya dapat ang Kapitan ng ating buhay!

BELONGING TO GOD’S KINGDOM

2012-01-21T15:00:00.005+08:00

3^rd Sunday in Ordinary Time

Jon 3:1-5, 10 / Ps 25 / 1 Cor 7:29-31 / Mk 1:14-20

If we think that the Word of God this Sunday speaks to priests and those in the religious life only, we are gravely mistaken. The mere mention of four of the twelve apostles of Jesus and the genesis of their vocation story do not in any way limit the Word of God today. God speaks to us all – priests and lay people, religious men and women as well as married couples. God challenges us to venture into something greater than our selves: His kingdom.

The kingdom of God is not only for priests and those who said ‘yes’ to the religious life. God wants all peoples to belong to His kingdom, regardless of their states in life. For there is but one vocation – the vocation to holiness of life – while, true, there are many paths to thread towards it. For a great majority, the married life. For some, the priestly or religious life. And still for a few, the life of single blessedness. Yet, still, all are called to be holy (Cf. 1 Pt 2:9).

To be holy is to belong to God’s kingdom. Holiness is not necessarily belonging to the Church. Holiness is much wider than belonging to an institution, if Church means mere institution in this sense. The Church, as an institution, rather is an important aid for people to be holy. But belong to the Church does not in any way automatically makes one holy.

The kingdom of God is likewise greater than the Church. Remember, Jesus came not to establish a particular church. He did gather people to be church, i.e., an assembly convoked by God. But it is the kingdom of God that Jesus ushered in into the world. The fact is, Jesus Himself is the in-breaking of God’s kingdom in our midst and, yes, in our individual lives as well. The Church, for her part, is the sacrament of that kingdom. That means that she makes present in the world and to the world the very kingdom of God. Thus, we can say, as we do in theology, the kingdom of God is already here but not yet. The kingdom is indeed greater than the Church but the kingdom of God subsists in the Church. While here on earth we can have a foretaste of the kingdom of God by belonging to the Church. And while some elements of the truth of salvation may be found existent in other Christian churches, the fullness of that truth subsist in the one, holy, catholic, and apostolic Church.

Now that we have established the premise, it is in this context of our being Church, i.e., the sacrament of the kingdom of God in the world and the assembly convoked by God to be holy as He is holy (Cf. Lev 20:26 and Mt 5:48), that I wish to propose the following points for our consideration in the light of the readings today.

The Prophet Jonah preaches to the people of Nineveh in the first reading today. The great city is threatened by the wrath of God for prevalent immoral living of its people. Jonah, reluctant though he was at first, turns out to be a successful preacher, for at his preaching the Ninevites repented and converted from their sins. From the king down to it lowliest citizen, Nineveh goes into forty days of fasting, with everyone wearing sackcloth, as a sign of mourning. Thanks be to God, Nineveh is spared from the destruction.

As Church, we, too, are called to convert from our sins. The task of renewal, which necessarily includes conversion of life, is a perennial concern for God’s people. Ecclesia semper reformanda. We cannot be holy unless we repent just as renewal is merely skin-deep, if not totally nil, without conversion of life. The Word of God today exhorts us to repent and be converted as individual disciples but also as Church.

Do we answer the call to conversion of life? In what aspects of our life – as Church and as individuals – do we need conversion? Do we humbly accept our sins and even more humbly repent from them? But, since repentance is not sentimentalism, do we set aright what our sins have rendered wrong? Moreover, do we discern and actually employ necessary structures to assist us in our conversion and in avoiding the sins we already repented from? Unless we are honest with the painful but liberating questions on conversion of life, we cannot be holy no matter what particular state in life we are in.

St. Paul in his first letter to the Corinthians today reminds us that belonging to God’s kingdom takes more than just conversion of life. It demands conversion of values. The truth is one cannot convert from his or her sins while persisting in his or her values that are contrary to the Gospel of Christ. The life of every Christian is a constant decision-making between the world and God’s kingdom. Christian discipleship is a series of choices – done in freedom and prayerful discernment – for the sake of the values that Jesus preached about, lived by, and offered His life for.

However, it is not the teaching of the Church to hate the world and consider it the work of the devil. No, we are rather challenged to embrace the world – with all its flaws, wounds, and dirt – and re-create it with the paschal mystery of Jesus. Yes, we are not of the world, but we are in the world now, for this is where God has placed us to be its stewards. It is an essential component of the spirituality of this stewardship that we use the world, with utmost respect, for the advancement of God’s kingdom, i.e., for the victory of good over evil. The world is passing away indeed. We are to use it then properly. Moreover, we should never allow it to use us. There is no other proper way to us it except for the greater glory of God and the full establishment of the kingdom inaugurated by His Son, Jesus the Christ. With God alone as our hope and strength, we do not place our trust in the world, but God does entrust the world to us.

How do we regard the world in the light of our being sons and daughters of God whose kingdom we are co-heirs with Christ? Do we use the world for God’s kingdom or do we patronize the world at the expense of that kingdom? Can the world be the locus of our holiness, even with all the temptations and actual sins prevalent in it? For, after all, as St. Paul said, “Where sin abounds, grace abounds all the more” (Rom 6:20). What kind of Christ’s disciples are we in, to, and for the world?

Indeed how we relate not only in the world but with the world expresses our holiness. Fuga mundi or “flee the world” used to be the mode of holiness in ancient days but no longer now. Helping the world rediscover its innate goodness is necessarily consequential to discovering one’s holiness in the world.

But our world is not only the physical world we live in. While we do have our common world, we also have our unique, personal, and individual worlds. World for us is not only planet earth. Our family is our little world and so is our friends, our career, our priorities, our concerns, and still many others, including our attachments. Anything and anyone we are in anyway attached is world for us. Thus, we talk of many worlds.

The Gospel today tells us about how the brothers Simon and Andrew, and James and John consider their personal, unique, and individual worlds in relation to the kingdom whose imminent coming Jesus preaches about. Upon the call of Jesus – “Come after Me, and I will make you fishers of men” – the four, in the strong words of the Gospel, abandon their worlds to follow Him. They exchange their worlds with the world of Jesus. Detaching themselves from their former worlds, they now attach themselves to Jesus and become part of His kingdom.

Let us not, even for a sigh, think that such a decision on the part of the four and the rest of the Twelve is made without an ounce of pain. Leaving our comfort zones is always discomforting. Abandoning the familiar for the unknown can be very frightening. Detachment is always a dying to one’s self. Following Jesus demands taking risks. Becoming like Jesus requires so much love. Discipleship is no joke.

As we profess our selves to be disciples of Jesus and, thus, continue to follow Him by living according to the values of His kingdom, our conversion of life and proper relation to the world must lead us into honestly recognizing our other “worlds”. Can we identify our unique, personal, and individual worlds with the kingdom already given to us by the Father or not? What and who are our inordinate attachments? Are we willing to let go of our own worlds so as to allow Jesus to lead us to the kingdom? Do we create our own worlds and impose them on others rather than give witness to God’s kingdom and help others belong to it?

The Word of God today certainly addresses its self not only to us all – priests, religious, married, and single. We, after all, should belong to only one kingdom really – the kingdom where the Word of God is not only preached and listened to but, most importantly, lived out by all.

GROW UP LIKE JESUS

2012-01-14T15:00:00.004+08:00

Feast of the Sto. Niño (Proper the Philippines)

Is 9:1-6/Ps 98/Eph 1:3-6, 15-18/Mk 10:13-16

We celebrate today a feast proper only to the Philippines: the Feast of the Sto. Niño. This feast is celebrated nowhere else but here. In the other parts of the Catholic world, the prayers and readings for today are taken from the 2^nd Sunday in Ordinary Time. But the Holy See has granted to us, Filipino Catholics, the privilege to celebrate the 3^rd Sunday of January, which this year falls on the 2^nd Sunday in Ordinary Time, as the feast of the Sto. Niño. This feast has its own readings and principal prayers for the Holy Mass.

As young as when we were in elementary school, we already learned from Social Studies classes that when the king and queen of Cebu were converted to Christianity and were baptized by the friar missionaries, who, with Ferdinand Magellan, arrived at our shores in 1521, they received as gift from the Portuguese explorer an image of the Sto. Niño. Thus, from then on, the devotion to the Sto. Niño signifies very well the beginnings of Christianity in the Philippines.

The Philippines is Christianity’s first-born in this part of the world. For centuries, our country has been referred to as the only Christian nation in the Far East. Today, however, with East Timor, the youngest sovereign nation in this part of the globe, whose population is predominantly Christians, too, the Philippines, while no longer called as the only Christian nation in the Far East, is still looked up to as the oldest Christian nation in the region. Christianity, particularly, the Roman Catholic Church, is already four hundred years old in the Philippines. But the image of the Sto. Niño remains a little child – an infantile image for a very old religion.

No problem with the infantile image of the Sto. Niño, provided that we, Filipino Catholics, are not as infantile in the Christian Faith. After all, Jesus did not remain a toddler all His earthly life. Yes, He was born in a manger but He did not make a stable His permanent address. Jesus went down, with His parents, Mary and Joseph, to Nazareth, and there at Nazareth, Lk 2:40 and 52 say, He grew up in wisdom, in age, and in grace. If devotion is configuration, then authentic devotion to the Sto. Niño must necessarily include growing up, as it were, with Jesus. Have we, as a nation that is predominantly Christian, grown up with Jesus? Are we growing up with Him? Individually, do we, with Jesus and like Jesus, also advance in wisdom and in grace, not only in age, before God and men? If the honest answers to these questions are ‘no’, there must be something wrong not only in our devotion to the Sto. Niño but also to our practice of the Faith as well. The Feast of the Sto. Niño, therefore, gives us more than the necessary occasion to thank God for the gift of coming to a knowledge of and faith in Him and to celebrate its four hundred years in our shores. It must also be an opportune time for us to seriously examine our selves and see how much we have or have not grown with Jesus.

Our readings today, which, as I said at the start of our reflection, are proper to this local feast and not to the universal liturgy this Sunday, give us signs of growing with Jesus. Can we identify these signs to be present in our life, in our spirituality, in our kind of Christianity as individual and as a nation?

The first reading today sounds very much as an echo of the recently concluded Christmas season. Once again, we are reminded that the fulfillment of God’s promise of salvation to His People came in the person of a fragile Baby Boy: Jesus Christ. It should surprise us, to say the least, that God became little. The helplessness of a child revealed to us the might of God. God became a baby.

The second reading sings of the great mystery finally revealed to us in and through Christ Jesus. God predestined us, in Christ, to be His sons and daughters. In the person of Jesus, His Son and our Lord, God came to share in our humanity so that we might come to share in His divinity. God is not only the Father of Jesus, He also wanted to be our Father, too.

The Gospel, for its part, brings the two readings together. On the one hand, because God became little – not only in size and age, but also in social standing – He has so intimately identified Himself with the little ones of this world. Therefore, if we want to find God, our destination is no longer Bethlehem but the streets, the byways, the alleys, the orphanages, the hospitals, the slums of this world. Where there is “littleness” in its many forms, God is there, and we can adore Him there by lovingly serving, accompanying, and empowering the little ones. On the other hand, the clearest proof of our being sons and daughters of God is in our own littleness, too. We may not be socially disadvantaged or physically handicapped or culturally marginalized or politically oppressed or suffering in any way, but the expression of our littleness is in the kind of life we live. Is our lifestyle humble, simple, and thankful, like that of a child’s? Do we really allow God to be Father to us and so we place all our trust in Him? With all our confidence in God, we cannot but be humble, simple, and thankful always.

Thus, the signs of growing with and like Jesus, as proposed to us by the readings today are: one, accepting the littleness of God and finding Him in the little ones; two, allowing God to be Father to us in concrete episodes in our life that really demand absolute trust in Him; and three, being childlike and never childish not only in our particular practice of the Christian Faith but also in the living of our life in general.

The Feast of the Sto. Niño is a liturgy proper to the Philippine Church. But come to think of it, the Sto. Niño Himself is a challenge to all Christians: grow up with Jesus, grow up like Jesus! Such is the essence of devotion. Such is the ultimate joy of a disciple. May we all become more and more like Jesus.

CONTINUING EPIPHANIES OF THE LORD

2012-01-07T15:00:00.004+08:00

Solemnity of the Lord’s Epiphany

Is 60:1-6/Ps 72/Eph 3:2-3, 5-6/Mt 2:1-12

Today is the Solemnity of the Lord’s Epiphany, but many prefer to greet one another, “Happy Three Kings!” The world focuses on the visitors from the East and calls them with a confusing title: kings. The Gospel, however, speaks not of three kings, but of two: Herod and Jesus – the first is an envious-turned-crazy king while the second is the King of Kings Himself. The visitors from the East, as the Gospel introduces them to us, were magi, i.e., “wise men”. They were astrologers who did not make a living by fortune-telling but lived by discerning the signs from the heavens. They knew about the prophecy concerning the birth of Jesus and came to worship Him by the aid of celestial movements. The focus of today’s feast is not these wise men but the Wisdom-of-God-incarnate, Jesus Christ the Lord. Today, we, as Church, solemnly celebrate the Epiphany of the Lord.

“Epiphany” comes from the Greek verb, epiphainein, which means “to manifest or to display”. Epiphaneia – an overwhelming manifestation, a striking appearance – is its noun form.

I propose for our reflection three striking manifestations from the solemnity we celebrate today.

First, God Himself. While from ancient days, people already knew that God would send the world a savior, no one expected that that Savior would be His own Son Himself. Given that it was His very own Son whom God gave us, this Son, while remaining divine, took upon Himself our frail nature and became human like us except sin. No one even imagine that God would become human. And because human, God’s Son, Jesus, did not appear as a grown-up right away. Instead, He went through the normal process of coming into the world: He was conceived and gradually formed in the womb until Mary delivered Him into the world. God manifested Himself to us in utter humility and poverty. For a world accustomed to royalties being addressed with titles, placed on pedestals, and served by attendants on tip toes, God who became little is a shocking revelation, to say the least.

Second, the will of God. While the Jews thought that they alone belong to the People of God, God disclosed His desire that all peoples be gathered into His kingdom – Jews and Gentiles alike. The visitors from the East were non-Jewish and, therefore, Gentiles. They represent all of us who are not Israelites. That the blessed birth of the Savior of the world was also made known to them underlines the fact that, from the very beginning, God wills that all men and women be saved. Yes, salvation came from the Jews, but it did not come for them only. In the person of Jesus Christ, His only begotten Son, God made clear that He is for all and that salvation is offered to all. The Holy Child destined to be the very salvation of the world was visited not only by shepherds who were Jews, but uneducated and, obviously, poor but also by magi from the East who were non-Jewish, but educated and, probably, rich. Celebrating the Solemnity of the Lord’s Epiphany is celebrating the beginning of the fulfillment the Prophet Isaiah’s vision in the first reading today: not only does the glory of the Lord already shines upon Jerusalem but nations also walk by that same glorious light. In the second reading, St. Paul the Apostle explains, in brief, what this epiphany of God’s will means: we, who were once gentiles, are now co-heirs with the Jews, members of the same People of God, and collaborators of Christ Jesus. God has disclosed His salvific will and continues to offer to all peoples the one and only Savior of the world: Jesus the Christ.

Third, finding God. The irony of the story in today’s Gospel is that those who were supposed to know did not know that the Promised One was already born while those who were supposed to know not actually knew! King Herod, the chief priests, the scribes, and all Jerusalem, with the benefit of the writings of the prophets, should be among the first to have visited Jesus, the newborn King of the Jews, shouldn’t they? As far as availability of information was concerned, the data were already at their fingertips. As regards geography, the birthplace of Jesus was right there in their midst. Yet, visitors from faraway origins, whose great desire was to pay homage to Jesus, surprised them so much so that they were greatly troubled. The magi were greatly overjoyed at seeing the star while Herod, and all Jerusalem, the Gospel today says, were greatly troubled. For the magi, with their selves passionately involved, really waited for the birth of the Christ, but Herod and all Jerusalem, with their knowledge of the prophecies concerning the same birth, did not bother at all to find Him themselves. I am quite amused that while the magi arrived in Jerusalem not because someone sent them there but because they themselves initiated the quest in search for Jesus, there seems to be a funny twist in verse eight of the Gospel today. In verse eight, Herod now sends the magi to Bethlehem, with the instruction, “Go and search diligently for the child. When you have found Him, bring me word, that I too may go and do Him homage.” Funny, if not tragic, is it not? Herod had the chance to join the quest for the Holy Child, but, no, he didn’t bother stepping out of the comforts of his palace to go through the trouble of finding Jesus for Himself. With the information supplied by his chief priests and scribes, Herod knew but did not go. With the same information, the magi now knew and so they went. Herod did not even need to send them on their way with his sinister plan. But apparently, verse eight says that King Herod sent the magi to Bethlehem; thereby giving its readers a comical image of the mad king. Herod was a fool but the magi were truly wise. Unlike Herod, those visitors from the East were not kings but they were wisemen indeed.

The challenge of today’s solemnity is for us to be wise, too. Be wise in the ways of God. On the one hand, His ways challenge us to recognize Him in the little, the humble, and the poor. On the other hand, we are likewise challenged to be little, humble, and poor. Jesus, the God who became little, would eventually declare in His teachings that whoever accepts a little child in His name welcomes Him and that unless we become like little children we cannot enter the kingdom of heaven.

Because God disclosed His desire that all peoples belong to His kingdom, we also need to exercise greater inclusivity rather than exclusivity in our desire for the good of others. God does not form cliques, much less ghettoes. He gathers people and calls them ekklesia, i.e., church, the body whose head is Christ Jesus Himself. The challenge for us is to continue reaching out to others and to include everyone in the gathering that God convokes.

And finally, knowing all that needs to know does not make one a wise fellow. Putting into practice what one knows does show the wisdom of that person. Faith is not a matter of knowing; faith is a matter of living. If we want to find the Lord in all things and in all peoples, then it certainly takes more than knowing even just a little theology. Finding the Jesus is searching for Jesus. Meeting Jesus happens only in seeking Jesus. Encountering Jesus is not only knowing Jesus; it is, most of all, living with Jesus, living for Jesus, and living like Jesus.

As we celebrate the Solemnity of the Lord’s Epiphany today, let us pray for one another so that the unfathomable grace of this Holy Eucharist transforms us and helps us become continuing epiphanies of the Lord. Let us live simply and humbly. Let us be inclusive not exclusive. Let us live the Faith, not only know it. In all these, may we always be wise in the ways of the Lord.

HUWAG SANA NATING SAYANGIN

2012-01-01T16:03:00.001+08:00

Dakilang Kapistahan ni Maria, Ina ng Diyos

Blg 6:22-27/Slm 66/Gal 4:4-7/Lk 2:16-21

Sa bungad ng Lumang Tipan ay may kuwento tungkol sa isang sinapupunang walang laman. Walang laman ang sinapupunan ni Sarah, asawa ni Abraham, dahil bukod sa siya ay matanda na, baog din siya. Kaya nga hindi lang walang laman ang kanyang sinapupunan, dapat lang na walang laman talaga iyon. Hindi katakatakang walang laman, hindi po ba?

Pero nagkalaman! Nagtiwala kasi silang mag-asawa sa salitang binitiwan ng Diyos kay Abraham na mula sa kanilang pagmamahalan ay uusbong ang mga anak na sindami ng mga bituin sa langit at mga buhangin sa dalampasigan. Mahirap mang paniwalaan, nanalig pa rin sila sa katapan ng Diyos sa Kanyang pangako. Ang pananampalataya nila sa Kanya ang humubog sa kanilang pag-asa na balang-araw ay magiging mga magulang din sila.

Sa simula ng bagong taong ito, kayo po ba ay may laman o basyong-basyo? Hindi po sinapupunan ang tinutukoy ko. Higit na mahalaga ang puso. Ang puso po ba ninyo ay nag-uumapaw sa pag-asang binubuhay ng pananampalataya sa Diyos? O ang puso po ba ninyo ay hungkag na hungkag na sa anumang pagtitiwala hindi lamang sa Diyos kundi pati na rin sa kapwa? Sa bungad ng bagong taong ito, ano ang kalagayan ng puso ninyo? O higit pang mahalaga, ano ang kinalalagyan ng puso ninyo? Palibhasa ang sabi nga ng Panginoon, “Kung nasaan ang iyong yaman naroroon din ang iyong puso.”

Tuwing unang Misa ng taon, ang unang pagbasa ay nagbabadya ng pagbabasbas ng Diyos. Binabasa natin, mula sa Aklat ng Mga Bilang, ang panalangin ng pagbabasbas na mismong ang Panginoon daw ang nag-atas kay Moises na ituro kay Aaron na gamitin para bendisyonan ang Kanyang Bayan: “Pagpalain ka nawa at ingatan ng Panginoon: nawa’y kahabagan ka Niya at subaybayan; lingapin ka nawa Niya at bigyan ng kapayapaan.” Sa pagpapahayag sa atin, taun-taon, ng pagbasang ito, hindi lamang tayo binabasahan ng lektor; tayo po ay binabasbasan din ng Diyos. Sa bungad pa lamang ng bagong taon – bagong pagkakataong makapagsimulang muli, kalakip ang mga nais nating baguhin, pagbutihin, o kaya ay tuluyang alisin sa ating pamumuhay – pinupuno na tayo ng Diyos ng Kanyang mga biyaya: habag, pagsubaybay, paglingap, at kapayapaan. Ito ang mga, kumbaga, buena manong grasya ng Diyos na tila paunang tulak sa atin para pasimulan, ipagpatuloy, at dalhin sa kaganapan ang bagong paglalakbay natin sa buhay ngayong 2012.

Maaaring mistulang basyo ang simula ng isang tao – walang kalaman-laman, hungkag na hungkag – pero binabago iyon ng kagandahang-loob ng Diyos. Pinupuno at pinag-uumapaw Niya ang bawat-tao. At bagamat hindi kapani-paniwala kung minsan, nagiging posible ang tila imposible dahil, ika nga po ng anghel ng Panginoon kay Maria, “Walang hindi mapangyayari ang Diyos.”

Sa simula ng Bagong Tipan ay may kuwento rin naman tungkol din sa isang sinapupunang walang laman. Hindi dahil sa siya ay matanda na, ayon pa nga sa tradisyon, siya ay ka-torse años lamang, at wala rin namang pahiwatig na siya ay baog tulad ni Sarah sa Lumang Tipan, kundi siya ay dalaga pa’t birhen kaya walang laman ang kanyang sinapupunan. Pero nagkalaman din! Maria ang kanyang pangalan. Hindi kagagawan ng sinumang lalaki ang kanyang pagdadalantao. Bagkus, kagagawan ng Diyos. Kumatok ang Diyos sa kanyang sinapupunan. Pinagbuksan niya. Pinuno ito ng Diyos ng Kanyang Salita. At ang Salita ay nagkatawang-tao: bagamat taong tunay ay Diyos ding tutoo. Jesus ang Kanyang pangalan – Anak ng Diyos at Anak ni Maria.

Hindi lamang tao ang isinilang ni Maria kundi Diyos nga pong tutoo. Iisang persona ngunit may dalawang kalikasan: kalikasang pang-Diyos at kalikasang pantao. Subalit hindi naman maaaring hatiin ang iisang persona ni Jesus. Si Maria na ina Niya ay hindi lamang ina ng taong si Jesus kundi ina rin ng Jesus na Diyos; kung kaya’t si Maria ay ina Diyos.

Ina ng Diyos si Maria hindi dahil sa kanya nagmula ang pagka-Diyos ni Jesus. Bagkus, tinanggap ni Maria ang titulong “Ina ng Diyos” mula kay Jesus. Kailanman ay hindi naging diyosa si Maria at nananatili siyang taong katulad natin, bagamat nauuna sa atin. Kaya Ina ng Diyos si Maria ay dahil Diyos si Jesus na isinilang ng kanyang sinapupunan.

Samakatuwid, ang Dakilang Kapistahan ni Maria bilang Ina ng Diyos, na ating ipinagdiriwang tuwing kauna-unahang araw ng taon, ay tungkol muna kay Jesus bago pa ito tungkol kay Maria. Sa pagpaparangal natin kay Maria bilang Ina ng Diyos, pinagtitibay natin ang ating pananamapalatayang si Jesus ay tunay na Diyos.

Sinasabi naman ni San Pablo sa ikalawang pagbasa tuwing bagong taon, mula sa kanyang sulat sa mga taga-Galacia, na nang dumating ang takdang panahon, isinugo ng Diyos ang Kanyang bugtong na Anak na isinilang ng babae. Ang Anak na iyon ay si Jesus at ang babeng iyon naman ay si Maria.

Sa pamamagitan ng Anak Niya, pinagkalooban tayo ng Diyos, ika ni San Pablo, ng Espiritu ng Kanyang Anak mismo. Samakatuwid, sa paraang pag-ampon, naging mga Anak din tayo ng Diyos at mga kapatid ni Jesus. Sapagkat ibinuhos ng Diyos sa atin ang Kanyang Espiritu – ang Espiritung una nang nanaog kay Maria sa pagbuo ng katawang-tao ni Jesus sa kanyang sinapupunan – may karapatan din daw tayong tawagin ang Diyos na “Abba” o, sa wikang Hebreo, ang tumpak na kahulugan ay ang pamilyar na pantawag na “Tatay”. Dahil diyan, tinaggap din natin ang biyayang maging mga tagapagmana ng langit.

Nakikita po ba ninyo, wala sa atin ang nagsisimulang basyo? Pinondohan na tayo ng Diyos ng Kanyang bendisyon at Espiritu. Hindi na natin masasabing wala tayong laman. Ang Salita ng Diyos ay nagkalaman upang tayo ay magkalaman at managana pa! Samakatuwid, kung tulad ng mga pastol sa Ebanghelyo ngayong araw na ito ay nais nating matagpuan ang Kristo, matatagpuan natin Siya kung tunay nga nating nanaisin. Kung gusto nating tupdin ang kalooban ng Diyos, gaya ng inihahalimbawa sa atin ni Maria at Jose, magagawa natin ito kung talagang gugustuhin natin. At maibabalita rin natin sa iba na malapit na malapit lang ang Diyos sa atin – sapagkat Siya nga ay naging tao na rin – kung padadaluyin natin sa ating kapwa, sa pamamagitan ng ating kongkretong pagmamalasakit, ang mga biyayang tinanggap din naman natin sa Diyos.

Si Mariang Ina ng Diyos ay bukod ngang pinagpala hindi lang sa mga babaeng lahat kundi sa lahat ng nilalang sapagkat kinupkop na niya ang Diyos sa kanyang puso bago pa niya Siya pinanahan sa kanyang sinapupunan. Ibigay natin ang ating puso sa Diyos para maging tahanan Niya. Si Mariang Ina ng Diyos ay pinanaugan ng Espiritu Santo nang ipagdalantao niya si Jesus. Tinanggap din naman po natin ang Espiritung ito sa pamamagitan ng Binyag. Hayaan nating malayang makapagpasiya, makakilos, at makapaghari sa ating buhay ang Espiritung ito: isabuhay natin ang mga pangako natin sa Binyag.

Sa simula ng Lumang Tipan at ng Bagong Tipan sa Banal na Kasulatan ay may dalawang sinapupunang walang laman ngunit nilagyan ng Diyos ng laman. Sa simula ng bagong taon, huwag nating isiping wala tayong laman. Ang mga pinaglagyan lamang ng fireworks ang dapat ay basyo na ngayong araw na ito. Pero, kayo po at ako? Punung-puno tayo. Pinondohan tayo ng Diyos hindi lamang para sa mga pagsisikap natin ngayong taong ito kundi para sa paglalakbay natin sa ating buong pamumuhay. Huwag po sana nating sayangin. Kumbaga po, nangapital ang Diyos sa atin. Sana naman po, patubuin natin Siya. Huwag sana Siyang malugi sa atin.

PASKO: PAGBABATIAN AT PAGREREGALUHAN

2011-12-24T18:12:00.002+08:00

Pasko ng Pagsilang ng Panginoong Jesus

Is 9:1-6/Tit 2:11-14/Lk 2:1-14

Maligayang Pasko po sa inyong lahat! Batiin po nating isa’t isa ng “Maligayang Pasko!” Samahan n’yo po ng matamis na ngiti.

Nakakatuwang nakakatawa po, hindi ba? Hindi naman natin birthday, pero tayo ang binabati. Hindi naman tayo ang may kaarawan, pero tayo ang nireregaluhan. Hindi naman po masama iyon. Sa katunayan, tama ngang tayo ang magbatian at magregaluhan. Iyan nga po ang gusto ng Diyos sapagkat Siya ang unang bumati at nagregalo sa atin.

Noong unang Pasko, binati tayo ng Diyos sa pamamagitan ng isang bagong silang na sanggol. Ang Diyos pala po mismo iyon. At ang sabi Niya, “Uha…uha….” Iyak ang unang bati sa atin ng Diyos. Nang ang Salita ay naging tao, umiyak ito. Napakahina Niya: di hindi man lamang Niya maipahiwatig nang malinaw ang gusto Niyang sabihin. Umasa Siya hindi lamang sa ating kailangang gawin sa Kanya kung paanong may mga kailangan tayong gawin sa isang bagong silang na sanggol; hindi ko po maunawaan, pero parang umasa rin Siyang maiintindihan natin Siya sa pamamagitan ng iyak ng sanggol. Ang cute ng Diyos.

Noong unang Pasko, niregaluhan din po tayo ng Diyos. Sa patupad Niya sa binitiwan Niyang pangako na magsusugo Siya ng isang makapangyarihang Tagapagligtas, ipinaubaya Niya sa atin ang Kanyang sariling Anak. Opo, ipinaubaya ang tamang pandiwa, hindi lang ipinagkaloob o ibinigay. Ipinaubaya dahil sa pagsusugo Niya sa atin ng Kanyang sariling bugtong na Anak, binitiwan Niya talaga Siya at hinayaan tayong gawin sa Anak Niyang Ito kung anuman ang ating mapagpasiyahang gawin. Si Maria at Jose, mapagmahal na pagkalinga ng mga magulang ang kanilang ginawa sa Bata. Pero alam po na natin ang kuwento ng Sanggol na isinilang ngayong araw na ito sa sabsaban: sa una, paghanga at pagpuri ang iginawad sa Kanya ng mga tao ngunit sa di-kalauna’y paglibak at pagpako sa krus. Gayunpaman, bagamat alam na ng Diyos ang lahat ng mga mangyayari, buong-laya pa rin Niyang ibinigay sa atin ang Kanyang kaisa-isang bugtong na Anak. Kaya nga po ipinaubaya, hindi lang ipinagkaloob. Ngayong araw na ito, naging regalo ang Diyos. Napakabuti ng Diyos.

Hindi po ba ganun talaga ang pagreregalo. Hindi idinidikta ng nagreregalo sa nireregaluhan kung ano ang gagawin ng nireregaluhan sa regalo niya. Malaya ang nireregaluhan kung ano ang nais niyang mangyari sa regalong tinatanggap. Hindi rin kinakailangang karapat-dapat ang niregaluhan sa regalong tinanggap. Ni hindi kailangang pinaghirapan ng niregaluhan ang regalong ibinigay sa kanya. Dahil kung gayun po, hindi iyon regalo, gantimpala po iyon. Hindi binibili ng nireregaluhan mula sa nagreregalo ang regalong tinatanggap niya. Kapag ganun, hindi pa rin regalo iyon. Ang regalo ay basta ibinibigay lang ng nagreregalo at tinatanggap lang ng nireregaluhan. Kahit nga po walang okasyon, puwedeng magregalo! Nagkakaroon pa nga ng higit na halaga ang regalo kapag ibinibigay ito nang kahit wala namang okasyon. Nagugulat ang nireregaluhan: binubulaga ng kagandahang-loob at pag-ibig ng nagreregalo. Kapag gayun ang pangyayari, ang pagreregalo mismo ang lumilikha ng okasyon. Hindi po ba ganun ang Pasko: ang Regalo ang lumikha ng okasyon? Kaya Pasko kasi nagreregalo ang Diyos sa atin at hindi nagreregalo ang Diyos sa atin kasi Pasko. Ang Regalo ng Diyos ang dahilan ng Pasko. Si Jesus ang Regalong ito.

May isa pa pong katangian ng tunay na pagreregalo ang mahalagang maalala natin. Ang tunay na pagreregalo ay no strings attached. Ang taus-pusong nagreregalo ay wala pong hinihintay na kapalit na regalo mula sa kanyang nireregaluhan. Hindi rin dapat ibinabaon ng regalo ang nireregaluhan sa walang-hanggang pagkakautang-na-loob sa nagreregalo. Hindi panunuhol ang pagreregalo. At mas lalo naman pong hindi ito dapat maging tanikalang bumibilanggo sa nireregaluhan sa mga kapritso ng nagreregalo. Ganito po ba ang pagreregalo natin? Hindi ganito ang pagreregalo ng Diyos.

Kapag tayo ay nagbabatian at nagreregaluhan tuwing Pasko, tinutularan natin ang Diyos para sa isa’t isa. At natitiyak ko po na ang Diyos ay masayang-masayang nagmamasid sa ating pagpapalitan ng mga ngiti, mga pagbati, at mga regalo sa natatanging araw na gumugunita sa Kanyang dakilang pagreregalo sa atin.

Ang Pasko ay pagtulad ng Diyos sa atin upang makatulad tayo sa Kanya. Palagi po nating tularan ang Diyos sa ating pakikitungo sa kapwa-tao: mapagpasaya at mapagbigay sa pagmamahal sa iba. Mapagmasaya po ba kayo? Mapagbigay po ba kayo? Mapagmahal po ba kayo? Kapag ganito po ang ating laging gagawin, patuloy na maghahari ang Liwanag na tinutukoy ni Propeta Isaias sa ating unang pagbasa sa Banal na Misang ito at mananatili tayong tapat sa pagiging Bayan ng Diyos na, ayon naman po sa ikalawang pagbasa na mula sa Sulat ni San Pablo kay Tito, ay nakatalagang gumawa ng mabuti.

Walang pong masama na magbatian tayo ngayong Pasko kahit hindi naman tayo ang may birthday ngayong araw na ito. Hindi po maling magregaluhan tayo ngayong Pasko kahit hindi naman natin kaarawan. Basta’t gagawin natin lagi ito gaya nang ginawa ng Diyos noong unang Pasko.

Pero, tutoo pa rin pong hindi tayo ang may birthday. Kaya naman po, sa gitna ng ating pagbabatian at pagreregaluhan sa isa’t isa, sana naman ay huwag nating kalilimutan ang tutoong birthday celebrant: si Jesus. Matanong ko nga po kayo: anong regalo ninyo sa Kanya ngayong birthday Niya?

PINAGPALA ANG GISING!

2011-12-23T00:00:00.003+08:00

Misa de Gallo: Ikasiyam na Araw

Sam 7:1-5, 8-12, 14, 16/Lk 1:67-79

Ito na po ang ating pansiyam na gising! Binabati ko po ang lahat ng mga nakakumpleto ng Misa de Gallo ng taong ito: Congratulations! Pero, hindi pa po ito ang araw na pinakahihintay natin ha. Bukas pa ang mismong araw ng Pasko at magsisimula ang napakasaya’t banal na panahong ito mamaya na rin mismo sa pagdiriwang natin ng Christmas Eve Mass. Matutulog pa po ba kayo?

Siyam na araw tayong gumising, nagsakripisyo, at nanalangin. Sinamahan po natin ang Mahal na Birheng Maria na wari baga’y ang bawat isang pagmi-Misa de Gallo natin ay katumbas ng isang buwan ni Jesus sa kanyang sinapupunan. Hindi natin iniwan ang Mahal na Ina at ang banal na Sanggol sa kanyang tiyan. Siyam na gising – kasama ni Maria at ni Jesus – at siyam na aral na harinawa ay gumising sa mga natutulog pa at mga nagtutulug-tulugan. Ito po ang mga naging paggising natin:

Unang gising: Magkaisa na tayo upang magsilbi tayong saksi sa Liwanag na dumarating.

Ikalawang gising: Tanggapin mo ang sarili mo at pagsikapan mong tanggapin din ang kapwa-tao dahil tanggap na tanggap tayo ng Diyos.

Ikatlong gising: Higit mong pahalagahan ang balak ng Diyos na gawin sa iyo kaysa sa gusto mong gawin para sa Diyos.

Ika-apat na gising: Hayaan mong punuin ka ng Diyos: si Jesus ang iyong kapupunan at kapunuan.

Ikalimang gising: Tumugon sa Diyos at magtaya para sa Kanya: pinakikintab ka Niya tulad ng isang ginto.

Ika-anim na gising: “Magpakuryente” ka sa Diyos at “manguryente” ka ng iba sa kapangyarihan din ng Diyos.

Ikapitong gising: Nasa tao ang kaluwalhatian ng Diyos, wala sa Templo: palitawin ang kaluwalhatian ng Diyos na nananahan sa iyo at sa kapwa-tao.

Ikawalong gising: May magandang kakaibang ginagawa ang Diyos sa iyo at sa pamamagitan mo: gising ka na kaya’t huwag nang matutulog.

At ngayong araw na ito, kung may natutulog pa, aba, gumising na po kayo! Umaga na! Nagbubukang-liwayway na! Salubungin nating lahat ang bagong umaga, ang Liwanag na dumarating.

May mga taong tanghaling tapat na nakahilata pa, hindi po ba? Tila ugali na nila iyon. Tirik na ang araw, naghihilik pa. Pero, sa tutoo lang po, hindi naman lahat sila ay tulog talaga. Marami rin sa kanila ang nagtutulug-tulugan nga. Naaalala ko po noong ako ay growing up boy pa at nakatira pa sa piling ng mga magulang ko. Ayaw na ayaw ng tatay ko ang inaabutan ng katanghalian sa higaan. Ganun din naman po ang nanay ko. Kapag mataas na ang araw at tulog na tulog pa kami, simula na ang litanya ng panggigising n’ya. Kadalasan naman po ay sumusunod ako, bumabangon sa oras; pero, inaamin ko po na minsan ay nagtutulug-tulugan din ako: kunyari hindi magising-gising (kasing gising na talaga!). Ayaw na ayaw po ng nanay at tatay ko na sobrang tanghaling gumising. Sabi nila, malas daw po kasi ang natitirikan ng araw sa higaan. Tutoo po ba ‘yun? Kung tutoo, siguro kaya minamalas ang iba kasi matindi na ang sikat at init ng araw pero ayaw pa nilang magising, ayaw pa nilang magpagising. Ayaw na kaya nilang magising? At kung hindi na sila magising, depende kung malas sila o pinagpala sa kung handa ba sila o hindi.

Ano nga po ba ang kabaliktaran ng malas? Suwerete? Di kaya! Naniniwala po ba kayo sa suwerte? Ano kayo, sinusuwerte? Ang paniniwala sa suwerte o luck ay taliwas a paniniwalang Kristiyano. Napapaloob sa konsepto ng suwerte ang pananaw na ang mga pangyayari sa ating buhay ay hindi nakasalalay sa mapagkalingang pag-aaruga ng Diyos. Ang mga pangyayari – mabuti man o masama – ay mga nagkataon lang: walang pangkalahatang panukala ang Diyos para sa atin. Wala pong suwerte. Wala ring sinusuwerte. Meron pong biyaya at ang lahat ng tao ay pinagpapala sa iba’t ibang paraan. Ang biyaya ay mula sa Diyos samantalang ang tao ang lumilikha ng sarili niyang kamalasan. Biyaya ang kabaliktaran ng suwerte. Ang kabaliktaran naman ng taong minamalas ay ang taong pinagpapala.

Si David at si Zachariah sa ating mga pagbasa ngayong umagang ito ay hindi halimbawa ng mga taong sinusuwerte. Mga pinagpala sila; biniyayaan ng Diyos sa kabila ng kanilang mga kahinaan. Sa unang pagbasa, si David na gustung-gustong ipagtayo ng maharlikang tahanan ang Diyos ang siya palang ipagtatayo ng Diyos ng matatag na sambahayan. Sa kabila ng pakikiapid ni David kay Bathsheba at pagpapapatay kay Uriah sa digmaan, biniyayaan pa rin ng Diyos si David. Si Zechariah naman sa Ebanghelyo ay muling nakarinig at nakapagsalita – natupad din ang ipinangako sa kanya – sa kabila ng kanyang pag-aalinlangan. Kaya nga po, hiniram ni San Lukas ang isang matandang awit mula sa Lumang Tipan at ipinamutawi ito mula sa mga labi ni Zechariah: “Benedictus Dominus Deus Israel!” (“Blessed be the Lord the God of Israel!” “Purihin ang Panginoong Diyos ng Israel!”)

Benedictus – ito nga po ang pamagat ng awit ni Zechariah. Bini-bless ni Zechariah ang Diyos dahil sa katapatan ng Diyos sa mga ipinangako Niya. Nakakatuwa po, hindi ba? Nang muling makapagsalita itong si Zechariah na napipi at nabingi, ang una niyang sinabi ay “Benedictus!” Nagpuri siya sa Diyos. Hindi niya sinumbatan ang Diyos na sa kabila ng kanyang pagiging matuwid ay pinipi siya agad sa isang pag-aalinlangan lang niya. Hindi pagrereklamo o pagmumura ang namulaklak sa kanyang mga labi kundi pagsasalamat.

Iyon nga po ang tumpak na kahulugan ng blessing sa orihinal na pakahulugan nitong berakah. Kaya nga pati ang Diyos puwede nating i-bless. Kapag bini-bless natin ang Diyos sinasabi natin sa Kanya, “Thank you, Lord!” Sabihin n’yo nga po: “Bless You, Lord!” Kapag bini-bless din natin ang isa’t isa, pinasasalamatan natin ang isa’t isa. Sabihin n’yo nga po sa katabi ninyo: “Bless you!” Mamaya rin po, pagkatapos ng Misang ito, marami sa inyo ang lalapit sa akin at magb-bless. Kapag ginagawa po ninyo iyon, hindi lamang kayo tumatanggap ng biyaya ng Diyos sa pamamagitan ng inyong abang pari, nagbibigay din po kayo sa inyong abang pari ng biyaya, nagtha-thank you po kayo sa kanya. Pag-uwi ninyo, sabihan din po ninyo ang mga daratnan ninyo ng “Bless you!” Punuin natin ang ating buhay ng pasasalamat. Mamuhay tayo sa pasasalamat, sa pagkilala sa mga biyaya ng Diyos at pagtingin sa mga pagsubok sa ating buhay bilang mga biyaya pa rin Niya. Kaya, sa inyo pong lahat, sinasabi ko rin, “Bless you! Thank you!”

Ang Pasko, bagamat para sa lahat, ay pasasalamat ng Diyos sa mga taong naghintay sa Kanyang pagdating. Ito ang pamumulaga ng Diyos sa tao sa kabila ng lahat. Kaya tulad ni David sa unang pagbasa maisip din nawa nating gantihan ang Diyos sa Kanyang habag at kagandahang-loob sa atin. Kagaya ni Zechariah naman sa Ebanghelyo, makita nawa natin ang lahat sa ating buhay – tagumpay man o kabiguan, kaligayahan man o kalungkutan, kasaganahan man o kasalatan, kaliwanagan man o kadiliman – bilang mga biyaya ng Diyos at matuto tayong gawing bukambibig ang pagpapasalamat sa Kanya at sa kapwa.

Nagbubukang-liwayway na! Salamat sa Diyos! Benedictus Dominus Deus Israel!

Alam po ba ninyong may mga katutubong tao noong unang panahon, gaya ng Indian Aztecs at Mayan tribes ng Mexico, ang naniniwala noon na kapag nagtatakipsilim na, nilalamon ng kadiliman ang liwanag. Sa buong magdamag, para sa kanila, ang haring araw at ang gabing halimaw ay nagdidigmaan. Sindak na sindak sila, alalang-alala na baka hindi na muling sumikat ang araw. Kaya’t nag-aalay sila ng dugo o puso, ng buhay ng mga taong birhen, sanggol, at kawal na matatapang para manalo ang araw laban sa gabi at magharing muli ang kaliwanagan sa buong lupain. Pagsapit ng umaga, inaakala nilang nagtagumpay nga ang araw sa gabi, ang liwanag sa kadiliman. Hindi pa nila batid ang makabagong pagpapaliwanag ng pagsasalitan ng araw at gabi. Kaya nga po, sinasalubong nila ang bukang-liwayway sa pamamagitan ng pagpipista. Para sa mga sinaunang taong ito, ang bukang-liwayway ay hindi lamang senyales na panalo ang araw sa gabi, na nagapi ng liwanag ang kadiliman. Ang bukang-liwayway ay ang inaabangang hudyat din na tapos na ang madugo’t kapangi-pangilabot na pag-aalay ng buhay ng iba.

Bukang-liwayway na po. Panalo na ang liwanag sa dilim. Si Jesus ang Liwanag, ang diyablo ang dilim. Bukang-liwayway na po. Inihuhudyat na ng tambuli ang pagtatapos ng pagsasakripisyo ng buhay ng kapwa. Panahon na itigil natin ang pagsasakripisyo ng iba at matuto tayong isakripisyo ang sarili para maghari ang Liwanag na pumapatnubay sa atin tungo sa daan ng kapayapaan.

Hindi po tayo sinuwerte kay Jesus. Pinagpala tayo.

Mabuti na lang, gising tayo!

MATUTULOG PA BA KAYO? (isang gising na lang!)

2011-12-22T01:34:00.001+08:00

Misa de Gallo: Ikawalong Araw

Mal 3:1-4, 23-24/Lk 1:57-66

Ngayon po ang ikawalong gising natin. Ayan, isang gising na lang po ay Pasko na! Dalangin ko po na sana ay kahit paano’y may nagising nga tayo at tayo naman gising na ay hindi na muling matutulog o magtutulug-tulugan.

Masasabi po natin na ang Israel, ang bayang hinirang ng Diyos, ay laging gising, hinihintay ang katuparan ng pangako ng Diyos na magsusugo Siya ng isang makapangyarihang at mapagpalayang Mesiyas. Ngunit tulad din po natin, minsan nakakatulog sila. At tulad din ng sa ating panahon, dumaan din sila sa mga sandaling marami ang nagtutulug-tulugan. Gayunpaman, hindi nahadlangan ng antok ang pagdating ng Mesiyas. Tapat ang Diyos sa Kanyang salita tulog man tayo o gising. At ang Kanyang salita ay may epekto kahit sa mga nagtutulug-tulugan.

Sa Lumang Tipan, ito pong si Elias ang isa sa mga propetang gumising nang matindi sa Bayan ng Diyos. Noong kanyang kapanahunan, sinasabing nag-iisa siyang propeta sa buong lupain. Matindi ang kalapastangan sa Diyos noon na pinamumunuan ng isang reynang “Jezzebel” ang pangalan. Isang bangungot sa mga tulog at nagtutulug-tulugan ang pagharian ng isang maharlikang sumasamba sa diyus-diyosan. Ginising silang lahat ni Elias.

Ang pangalan ng diyus-diyosan ni Reyna Jezzebel ay “Baal”. Ang katawa-tawa po rito ay ang ibig sabihin ng baal sa Hebreo ay “asawang lalaki”, pero hindi naman talaga si Baal ang asawa ng Israel kundi si Yahweh na tunay, buhay, at nag-iisang Diyos sa buong sanlibutan. Kaya nga po sa pagsamba ng Israel kay Baal, mistulang larawan ang Israel ng pagtataksil, pangangaliwa, pakikiapid. Matindi ang mga salitang ginagamit para ipahiwatig ang pagsamba ng Israel kay Baal (at sa kaninu pang mga diyus-diyosan): she prostitutes herself.

Nakatagpo ng mag-uumapoy na tagapagtanggol ang Diyos kay Elias. Hinamon niya ang mga pari ni Baal sa isang paligsahan upang mapatunayan kung sino talaga ang tunay, buhay, at nag-iisang Diyos – si Baal o si Yahweh. Kaya’t umakyat sila sa isang burol na tinatawag na Karmen (na sa wikang Hebreo ay “hardin”) at doon ay nagpakitang gilas. Naghanda sila ng susunuging handog na hindi nila sisindihan dahil tatawag sila sa kani-kanilang diyos para lamunin ng apoy ang handog na hindi nila sinilaban. Nauna ang mga pari ni Baal at maghapon daw silang nagngangawa kay Baal, anupa’t sinusugatan pa raw nila ang kanilang mga sarili; pero, walang nangyari. Nang pagkakataon na ni Elias, pinabuhusan pa niya nang makapitong ulit ang mga handog, anupa’t naglawa na nga raw po sa paanan ng dambana. Hindi pa raw po nagkapagsisimulang bumigkas ng panalangin kay Yahweh itong si Elias nang mula sa langit ay dumapo ang apoy sa mga handog na basang-basa at ang mga iyon ay natupok. Nang magkagayon, sinamantala ni Elias ang pagkakataon, pinagpapapatay niya ang mga pari ng bulaang diyos na si Baal. Pati ang mga naroroong nanood sa paligsahan ay pinag-alab ni Elias ang damdamin at nilupig ang mga pari ni Jezzebel na promotor ng pagsamba sa diyus-diyosan.

Gising pa ba kayo? Gusto n’yo po bang si Elias pa ang gumising sa inyo? Ano ang mga pangyayari sa buhay ninyo ang gumising sa inyong mahimbing at matagal na pagkakatulog sa pananampalataya? Matutulog pa po ba kayo? Magtutulug-tulugan pa ba kayo? Sige, kayo, magbabalik daw si Elias, sabi sa Banal na Kasulatan, bago dumating ang Mesiyas.

Nang pagpapapatayin ni Elias ang mga pari ni Jezzebel, wala roon si Jezzebel; kaya’t nang mabalitaan nito ang ginawa ni Elias, pina-manhunt niya ito. Sa isang yungib nagtago si Elias at doon ay naghintay sa Diyos. Yumanig daw ang lupa, ngunit wala sa pagyanig ng lupa ang Diyos. Kumulog at kumidlat, wala pa rin ang Diyos. At umihip daw ang isang tahimik at napakabanayad ng hangin, lumabas si Elias, nagtakip ng mukha, naroroon ang Diyos.

Kayo po, saan n’yo ba hinihintay ang Diyos? Saan n’yo po Siya hinahanap? Sa mga nakayayanig na himala lang ba? Sa mga nakasisilaw na pangyayari at mga nakabibinging mga tagapangaral lang ba? Sa mga mala-konsiyertong awitan, umaatikabong sayawan, todo-todong taasan ng kamay at talunan lamang ba ng mga tinatawag nating mga prayer meeting? Hindi ko po sinasabing wala roon ang Diyos. ngunit paano na ang tahimik at banayad ng hanging nagpahiwatig kay Elias ng presensya ng Diyos? May kakayahan din ba tayong manahimik at maging banayad? Matindi rin po ba ang dating sa atin ng Diyos kapag wala nang ang lindol, kidlat, at kulog ng mga himala?

Dumating ang Diyos sa nagtatagong si Elias sa paraang hindi inaasahan ni Elias. Ganun din naman po ang unang Pasko, hindi ba? Dumating ang Diyos sa atin sa paraang hindi natin inaasahan. Tumambad sa ating paningin ang isang Sanggol. Binasag ng munting iyak ng Bagong Silang ang katahimikan ng gabi. Maaari naman Siyang dumating nang bongang-bonga, pero pinasiya ng Diyos na dumating Siya sa ating bilang isang sanggol. Ang mga nasisikap makatagpo ang Diyos sa mga pangkaraniwang bagay, sa mga pangkaraniwang sandali, at, higit sa lahat, sa mga pangkaraniwang tao ang tunay na nakauunawa sa Pasko. Para sa kanila, tunay ngang ang Pasko ay nagiging araw-araw ng pangyayari.

Sinasabi ng Banal na Kasulatan na nang matapos na ang misyon ni Elias at naipasa na niya kay Eliseo ang pagiging propeta ni Yahweh, itong si Elias ay hindi namatay. Isang nag-uumapoy na karwahe mula sa langit ang sumundo raw sa kanya. Kaya naman po, tila isang alamat, ang pagbabalik nitong si Elias, na dating naghintay sa Diyos, ay hinihintay ng mga Israelita. At pinaniniwalaan nilang magaganap iyon bago dumating ang Mesiyas. Ang muling paglitaw ni Elias ang tanda na malapit nang lumitaw ang Kristo. Ito ang paniniwalang pinagmumulan ng pahayag ni Propeta Malakias sa ating unang pagbasa ngayong araw na ito. Ang “Elias” na lilitaw raw, sabi ng Propeta, ay magiging daan ng muling pagkakasundo.

Muling magkakalapit ang loob ng mga ama’t mga anak,” wika ni Malakias. Habang papalapit nang papalapit ang Pasko, ang araw ng pagsilang ng pinangungunahan ni Elias sa paglitaw muli, higit din po bang nagiging tutoo ang muling pakikipagkasundo sa mga relasyon nating wasak o kaya ay nilalamat na? Ang Pasko ay ang pagkakalapit ng loob ng tao sa Diyos na siya namang pinatutunayan ng pagkakalapit ng loob ng tao sa kapwa-tao niya. Huwad ang Pasko ng taong may ayaw patawarin, may ayaw kausapin, may ayaw batiin, may ayaw man lamang makasalubong o tingnan. Kapag ipinagpatuloy daw natin ang katigasan ng ating puso, binalaan na tayo ng Diyos sa pamamagitan ni Propeta Malakias: “…mapipilitan akong pumariyan at wasakin ang inyong bayan.”

Para sa ating mga Kristiyano, si Juan Bautista ang hinulaang “Elias” na lilitaw bago isilang ang Panginoong Jesus. Mismong si Jesus ang nagsabing si Juan Bautista nga ang “Elias” na hinulaan ng mga propeta na magbabalik bago ang pagdating ng Kristo. Kaya nga po, dalawang gising na lang bago nating ipagdiwang ang kapanganakan ni Jesus ang Kristo, ang ating Ebanghelyo ay tungkol sa pagsilang ni Juan Bautista.

Sa pagsilang ni Juan, bagama’t sa tahimik at banayad na paraan, kitang-kitang may ginagawang kakaiba ang Diyos. Si Elizabeth, na nagsilang kay Juan, ay matanda na at baog. Si Zechariah, na nabingi’t napipi, ay nakarinig at nakapagsalitang muli. Taliwas sa kaugalian, hindi isinunod ang ngalan ni Juan sa ngalan ng kanyang ama o ng sinuman sa kanilang mga kamag-anak (bagong pangalan si Juan at ang kahulugan ay “Kagandahang-loob ng Diyos”). Subalit, sa halip na matuwa ang mga kapitbahay nila, natakot daw silang lahat; pero, pinagtsismisan naman daw nila, sa buong kaburulan ng Judea, ang mga kakaibang pangyayaring ito. At iisa ang kanilang tanong: “Magiging ano nga kaya ang batang ito?” Palibhasa malakas ang kutob nila na sumasabatang ito ang Panginoon.

Taun-taon po tayong nagpa-Pasko, ngayong taong ito, ano kaya ang magandang kakaibang ginagawa ng Diyos sa atin, ginagawa ng Diyos para sa atin, at ginagawa ng Diyos sa pamamagitan natin? Tulad ng sinapupunan ni Elizabeth, ang mga sarado kaya ang isipan ay mabubuksan at ang mga tuyot na ang puso ay mananariwang muli? Tulad ni Zechariah, makapakikinig na kayang muli ang nabingi at makikinig na kaya, sa wakas, ang mga nagbibingi-bingihan? Taliwas sa nakababagot nang kalakaran ng mundo, gagamitin ba natin ang ating pagkamalikhain at higit na patitingkarin ang kulay ng kagandahang-loob ng Diyos sa lahat ng tao? Matatakot din ba tayo sa hiwaga ng bago at hamon ng bukas na nagbubukang-liwayway na? Magpapatuloy pa ba ang tsismisan tungkol sa buhay ng may buhay sa halip na atupagin ang sariling buhay? Magiging ano nga kaya tayo? Malakas ang kutob kong sumasaatin ang Panginoon, sapagkat Siya ang isinilang at kapiling nating “Emmanuel” (“Sumasaatin-ang-Diyos”).

“Itaas n’yo ang paningin, kaligtasa’y dumarating!” akmang-akma ang tugon natin sa Salmo ngayong araw na ito. Isang gising na lang, Pasko na! Matutulog pa ba kayo?

KALUWALHATIANG DUMARATING

2011-12-21T00:00:00.001+08:00

Misa de Gallo: Ikapitong Araw

Sam 1:24-28/Lk 1:46-56

Kumusta na po kayo? Gising pa ba kayo? Pampito na po natin ito. Kaya, ilang gising na lang po? Tatlo! Kung hanggang ngayon ay kung ilang tulog na lang ang binibilang ninyo, malamang tulog pa kayo. Bilangin kung ilang gising na lang, hindi ilang tulog, dahil kung ilang gising na lang ang pagtutuunan natin ng pansin, pananabikan natin ang paggising, at kung ilang tulog na lang ang inyong hihintayin, malamang pagtulog ang inyong mamadaliin. Kaya po, ilang tulog na lang po? Apat pa. Pero, ilang gising pa? Tatlo. Mas mabilis din kapag ilang gising ang binibilang, hindi po ba? Bakit po? Kasi gising na kayo.

Gising nga ba kayo? Ang taong gising, nakikinig. Nakikinig po ba kayo? Kanino? Nakikinig po ba kayo sa Diyos? Kung nakikinig po kayo sa Diyos, ano ang sinasabi Niya sa inyo ngayon?

May kinalaman po sa pakikinig ang unang pagbasa natin ngayong araw na ito. Tungkol po kay Samuel ang ating unang pagbasa. Sa aking pag-aaral ng wikang Hebreo, ang wika ng Lumang Tipan, ang ibig sabihin po ng “shemu-el” ay “dinggin si Elohim” (listen to the Almighty or listen to God). Bago isinilang po kasi si Samuel, sinasabing nanahimik ang Diyos at tila nagkubli. Noong mga panahong iyon, bibihira raw ang mga pangitain at ang tinig ng Diyos ay hindi naririnig. Kaya nga po siguro nang sa kalauna’y tinawag na ng Diyos si Samuel, hindi pamilyar si Samuel sa mga gayong karanasan kasi bata pa siya at wala siyang nababalitaang nakipag-usap ang Diyos kaninuman noong kanyang panahon. Inakal tuloy ni Samuel ay si Eli, ang pari sa Templo na naging amain niya, ang tumatawag sa kanya. Hindi pa batid ni Samuel na siya pala ang magiging bagong tagapagsalita ng Diyos, bagong propeta, sa Kanyang bayan. Magsasalita nang muli ang Diyos kaya ang pangalan ng propeta ay “Dinggin ang Maykapal!”, Shemu-el.

Sa Banal na Kasulatan, kapag hindi na nagsalita ang Diyos, sinasabing lumilisan ang kaluwalhatian ng Panginoon sa Kanyang bayan (The glory of Lord departs from His people). Noong panahon bago isinilang si Samuel, ang rurok ng paglisan ng kaluwalhatian ng Panginoon sa Kanyang bayan ay naganap nang nakawin ng mga Filisteo ang Kaban ng Tipan. Hayan, hindi na nga nagsasalita ang Diyos, nawala pa ang pinaka-presensya Niya sa piling ng Kanyang bayan, isang presensyang natatanging itinatanda ng Kaban ng Tipan. Talaga pong nilisanan na ng kaluwalhatian ng Diyos ang bayang Israel.

Ngunit isinilang na nga po ang propetang magiging tinig ng Diyos sa Kanyang bayan. Ang ngala’y nag-uutus, “Shemu-el!” (“Dinggin ang Diyos!”). Ito rin pong si Samuel ang propetang gagamitin ng Diyos para piliin at pahiran ng langis ang kauna-unahang hari ng Israel, si Saul. At nang mawala kay Saul ang kagandahang-loob ng Diyos dahil sa mga pagtataksil ni Saul, si Samuel din po ang pumili at nagpahid ng langis sa pinakadakilang hari ng Israel, si David, na siya namang naging kalolololohan ni Jesus. Noong paghahari ni David, naibalik ang Kaban ng Tipan sa Jerusalem. Kung kaya’t sa pagsilang ni Samuel, nagsisimula na ngang magbalik ang kaluwalhatian ng Panginoon sa Israel.

Masasabi natin na ang kaluwalhatiang ito ang pinagpupugayan ng awit ng Mahal na Birheng Maria sa Ebanghelyo ngayong ika-pitong pagmi-Misa de Gallo natin. Kinikilala ni Maria ang pagbabalik ng kaluwalhatian ng Panginoon sa Kanyang bayan. Ipinamamalas ng kaluwalhatiang ito ang sarili sa paglingap ng Diyos sa pagliligtas. Ipinadadama ng kaluwalhatiang ito ang kanyang presensya sa pamamagitan ng paglingap sa mga abang alipin ng Diyos, katulad ni Maria. Pinatutunayan ng kaluwalhatiang ito ang kanyang bisa sa pamamagitan ng mga dakilang bagay na ginagawa ng Diyos: ang pagkamahabagin sa mga may takot sa Kanya, ang pagpapangalat sa mga palalo ang isipan, ang pagpapabagsak sa mga hari mula sa kanilang trono, at ang pagtataas sa mga nasa abang kalagayan. Binubusog din ng kaluwalhatiang ito ang mga nagugutom pero pinalalayas nang wala ni anuman ang mayayaman. Ang kaluwalhatiang ito ang siya ring walang-hanggang katapatan ng Makapangyarihang Diyos sa Kanyang bayan na lagi Niyang tinutulungan.

Subalit ang kaluwalhatian ng Panginoon ay hindi na dumarating sa anyo ng Kaban ng Tipan. Hindi na ito titira sa tolda o sa templong bato. Ang pagsasapiling ng kaluwalhatian ng Panginoon ay hindi na lamang mararamdaman sa pamamagitan ng Kanyang tinig. Mararanasan na ito! Laman sa laman, dugo sa dugo, tao sa tao. Sapagkat ang kaluwalhatiang dumarating ay si Jesukristo na mismo, ang walang-hanggang Salita ng Diyos na nagkatawang-tao sa sinapupunan ng Mahal na Birheng Maria.

Nararanasan n’yo po ba ang pananahan ng kaluwalhatian ng Panginoon sa buhay ninyo? Naranasan na po ba ninyong lisanin kayo ng kaluwalhatiang ito? Sana ang Paskong ito ay maging karanasan naman ninyo ng pagbabalik ng kaluwalhatian ng Panginoon sa buhay ninyo, sa bahay ninyo, sa baranggay ninyo, sa barkadahan ninyo, sa bayan natin, at sa buong mundo.

Ang Pasko ay hindi lamang pagbabalik ng kaluwalhatian ng Panginoon. Ito na nga ang pananahan ng kaluwalhatian ng Panginoon, at hindi na ito muling lilisan pa sa ating piling. Sa kanyang kahuli-hulihang Liham Apostolika na pinamagatang, ”Mane Nobiscum Domine“, sinabi ni Beato Juan Pablo II: “Christmas is Jesus coming to us; the Eucharist is Jesus staying with us.” Nang isinilang si Jesus sa sabsaban sa Belen noong unang Pasko, naging panghabangpanahon na ang pagsasapiling ng kaluwalhatian ng Panginoon sa atin. Ang Eukaristiya, sa siyang tunay na Katawan at Dugo ni Jesus, ang pinakaprebiliheyong pagsasapiling ng kaluwalhatiang ito sa atin.

Inawit ng Mahal na Ina ang kanyang papuri at kagalakan sa kaluwalhatian ng Panginoon na, sa katunayan, ay nasa sinapupunan na niya. Dala-dala niya ang kaluwalhatiang ito saan man siya magpunta – sa Ebanghelyo ngayon, kay Elizabeth, Zechariah, at kanilang anak na si Juan Bautista. Tayo po, anong kaluwalhatian ang dala-dala natin sa ating kapwa? Kaluwalhatian ba talaga o kapighatian? Nasa sa atin po ba talaga si Jesus para tayo ay makapagpadama sa ating kapwa ng kaluwalhatian ng Diyos, hindi lamang sa pamamagitan ng pag-awit, kundi higit sa lahat sa pamamagitan ng ating aktuwal at makabuluhang paglilingkod. Tandaan po natin, hindi lang umawit si Maria, tapos nag-bow, tapos bumaba na ng entablado. Sa pagtatapos ng ating Ebanghelyo, sabi ni San Lukas, “Nanatili si Maria kina Elizabeth nang may tatlong buwan….” Bakit po siya nanatili kina Elizabeth nang tatlong buwan? Para marami pang makanta? Hindi po. Para damayan si Elizabeth sa kanyang panganganak sa kanyang katandaan at gayundin si Zechariah sa kanyang pagiging ama sa kanyang katandaan din.

Ang greatest performance ni Maria ay hindi ang pag-awit niya ng Magnificat. Sa katunayan, malamang pa nga po ay hindi naman talaga ito inawit ni Maria. Ayon sa mga dalubhasa ng Banal na Kasulatan, ang Magnificat ay isang matandang awit sa kasaysayan ng mga Judyo at inilagay ito ni San Lukas sa mga labi ng Mahal na Birheng Maria dahil nababagay ito talaga sa kanya. Bakit po? Dahil laging pinagsisikapan ni Maria na palitawin ang kaluwalhatian ng Panginoon sa mga taong nakasasalamuha niya. Tayo po, kaninong kaluwalhatian ang gustung-gusto nating lumitaw? Bagay kaya sa ating ang Magnificat?

Ang greatest performance ni Maria ay ang kanyang abang kagalakan sa katapatan ng Diyos, matibay na di paglimot sa mga ginawa ng Diyos, buhay na pananalig sa pag-ibig ng Diyos, at tunay na pagpapadama sa kapwa ng kaluwalhatian ng Diyos. Ang lahat ng ito ay hindi sana naging ugali ni Maria kung siya mismo ay hindi nag-“shemu-el” (“hindi nakinig sa Diyos”).

Dahil si Jesus ay naging tao, nasa tao ang kaluwalhatian ng Diyos. Wala sa Templo.

MAKURYENTE SANA!

2011-12-20T19:42:00.001+08:00

Misa de Gallo: Ika-anim na Araw

Awt 2:8-14/Lk 1:39-45

Ang lapit-lapit na po ng Pasko! Ilang gising na lang talaga! Muli, kung ang bawat-isang pagmi-Misa de Gallo po natin ay pagsama natin sa Mahal na Birheng Maria sa loob ng siyam na buwan niyang pagdadalantao kay Kristo Jesus, ngayon po ang katapusan ng ating second trimester ng pagbubuntis. Harinawa po, maisilang nga natin si Jesus kasama’t katulad ni Maria.

Alam ng inang nagbubuntis na bagamat mahalaga ang bawat buwan ng kanyang pagdadalantao, dapat mas lalo siyang mag-ingat pagsapit ng huling trimester ng kanyang pagbubuntis. Tatlong buwan na lang po kasi at isisilang na niya ang kanyang sanggol. Kapag hindi siya nag-ingat, baka kung mapano hindi lamang siya kundi pati na rin ang bata sa nakatakdang isilang niya. Hindi po ba, meron ngang mga babaeng talaga namang sobrang selang magbuntis kaya pinagko-complete bedrest sila ng obstetrician-gynecologist nila? Sa palagay ko po (palagay lang kasi hindi ko pa naman po nararanasan at wala po akong balak danasin!), mahirap magbuntis.

Pero, alam po ninyo, sa lahat naman ng buntis, itong si Mariang mahal na mahal nating lahat ang naglakbay pa mula Nazareth patungong Judea, na may layong 90 milya sa pagitan. At, sabi pa ni San Lukas, nagmamadali pa raw siya!

May mga buntis akong nakausap na nagsabing, tinatamad daw sila kapag nagbubuntis sila: gustong laging nakahiga at gustong laging kumain. Hindi po natin sila masisisi kasi kapag buntis ang isang babae doble ang timbang niya at dalawa silang kailangan niyang pakanin. Gayunpaman, meron din d’yang hindi naman buntis (mukhang buntis lang kasi malaki ang tiyan) pero laging nakahilata at walang-ginawa kundi lumaklak – hindi sila mga babae pero mukhang kabuwanan na!

Si Maria po – walang inaksayang panahon at hindi niya inalintana ang pagod at mga panganib, agad niyang pinuntahan ang kanyang nakatatandang pinsang si Elizabeth. Marahil magkahalong pananabik na makita ang ibinalita ng anghel sa kanya tungkol sa pagdadalantao ng pinsan niyang bukod sa matanda na ay baog talaga at ang pagmamadaling malaman kung paano niya siya puwedeng matulungan. Sa kabila ng sarili niyang pagbubuntis, larawan si Maria ng sinasabi ng unang pagbasa ngayon, na hango sa Aklat ng mga Awit ni Solomon: “Itong aking mangingnibig ay katulad niyong usa, mabilis kung kumilos, ang katawan ay masigla.” Ganyan po talaga ang tunay na mangingibig ng Panginoon, masigla at mabilis maglingkod sa kapwa. Hindi papatay-patay, pahuli-huli, pabagal-bagal para pagdating n’ya natapos na ng iba ang mga kailangang gawin; tapos magtatanong pa, “Ay, tapos na?”

Si Maria – matapos siyang bisitahin ng anghel ng Panginoon, binisita rin naman niya agad si Elizabeth. At bagamat nilisan siya ng anghel ng Panginoon matapos siya pagpahayagan nito, nanatili naman ang Panginoon kay Maria.

Kitang-kita po ang epekto kay Maria ng pananahan ng Panginoon sa kanya. Hindi siya nagtago. Hindi siya nagkulong sa bahay. Hindi siya nagmukmok sa sulok. Lumabas si Maria ng bahay. Lumabas siya nang bahay pero hindi para mangapit-bahay lang. At mas lalo naman pong hindi siya lumabas ng bahay para makipagtsismisan sa kapit-bahay. Lumabas si Maria ng bahay para magpahayag ng mabuting balita. Dala-dala niya ang Mabuting Balita mismo: ang Verbo na nabubuong tao sa kanyang sinapupunan, si Jesukristong Panginoon. Si Maria ang unang misyonero: matapos pagpahayagan, siya naman ang nagpahayag; matapos tumanggap, siya naman ang nagbigay.

Kitang-kita rin naman po ang epekto ni Maria kay Elizabeth. Sa bati pa lamang daw ni Maria, ang sanggol sa sinapupunan ni Elizabeth ay naggagalaw at mismong si Elizabeth ay napuspos ng Espiritu Santo. Kulang po ang ating pag-unawa kung ang tingin natin sa pangyayaring ito ay pagdalaw lamang ni Maria kay Elizabeth. Sa katunayan, ang kabanatang ito sa Ebanghelyo ay ang pagdating ng Panginoon kay Elizabeth at sa kanyang sanggol na si Juan. Epekto ni Maria ang mga nangyari kay Elizabeth at kay Juan dahil nananahan kay Maria ang Panginoon. Kung wala ang Panginoon kay Maria, tiyak ibang-iba ang epekto niya sa mag-inang Elizabeth. Baka nga po wa-epek pa! Subalit may epekto nga dahil sa Panginoong Jesus na dala-dala ni Maria.

Parang nakuryente si Elizabeth at ang sanggol sa sinapupunan niya dahil una nang nakuryente si Maria ng Panginoon. Kung ang makuryente ay ganyan, makuryente na sana tayong lahat…basta ng Panginoon!

Sana makuryente tayong lahat ng Panginoon at magising tayo sa lahat ng aspeto ng ating pagiging alagad Niya. Pagkatapos nating makuryente ng Panginoon, makuryente sana natin ang ibang hindi pa gising. Matagpuan nawa tayo ng Panginoon na gising na gising sa Kanyang pagbabalik, nagliliwanag at buhay na buhay sa pag-aalagad dahil sa pananahan Niya sa atin. Katulad ng Mahal na Birheng Maria, tayo nawa ang maging sanhi upang ang maraming iba pa ay mapuspos ng Espiritu Santo. Sa tulong at halimbawa rin niya, tayo nawa ay maging mga sugo ng tuwa at nakatutuwang sugo ng Diyos sa iba. Palibhasa, minsan po kasi hindi sabay na tutoo sa isang tao ang pagiging sugo ng tuwa at nakatutuwang sugo. Minsan pa nga nakatatawa lang ang sugo pero hindi naman talaga nakatutuwa. Mas masagawa kung naturingang sugo ng tuwa tapos nakakaasar naman siya; kaya’t sa halip na magliwanag ang kapwa sa paligid niya, napupundi sa kanya!

Ano po bang epekto ninyo sa ibang tao? Sa sagot ninyo sa tanong na ito, napakalaki po ng papel ng unang naka-apekto sa inyo. Sana po ay si Jesus.

Sa lahat ng tao, sa lahat ng dako, sa lahat ng panahon dito sa mundo, ang handog nawa natin lagi ay si Kristo, laging si Kristo, tanging si Kristo. Ipahayag nawa siya ng ating mga salita at ipadama ng ating mga gawa sa ating kapwa.

Hindi natin maipagbubuntis si Jesus. Hindi lahat puwedeng magbuntis. Tapos na rin po siyang ipagbuntis. At si Maria nga po ang mapalad na nilalang. Ngunit, sabi ni San Agustin, si Maria raw ay pinagpala dahil bago pa niya ipinagdalantao si Jesus sa kanyang sinapupunan, ipinagdalantao na niya Siya sa kanyang puso.

Malapit na malapit na po ang Pasko! Handa na po ba ang puso ninyo? Handa na po ba ang puso ninyo para tanggapin at ibahagi si Kristo?

Tatlong gising na lang po! Ang mga natutulog pa, makuryente sana…ni Kristo.

MISA AUREA

2011-12-19T18:39:00.001+08:00

Misa de Gallo: Ikalimang Araw

Is 7:10-14/Lk 1:26-38

Nasa gitnang-gitna po tayo ngayong araw na ito n gating pagmi-Misa de Gallo. Apat na gising na ang nakaraan at apat na gising na lang at Pasko na. Kung ang pagsisimba natin sa Misa de Gallo ay tulad ng pagkain ng mangga, nasa buto na po tayo. Ubos na natin ang isang pisngi at bago natin simulang kanin ang kabilang pisngi, namnamin muna natin ang buto. Mahalaga ang buto dahil kaya may mangga dahil may buto ito, hindi ba? Ang buto ang itinatanim para magkaroon ng mangga. Ang buto rin ang naglalaman ng genetic combinations para kapag mamunga ang puno ng mangga ay mangga nga – at hindi mansanas o lanzones o buko – ang maging bunga nito. Kung tutuusin, bagamat may mga buto ng prutas na hindi natin puwedeng kainin at hindi kayang tunawin, nasa buto talaga ang sustansya. Kapag wala ang buto, walang prutas. Ang buto ang dahilan ng prutas.

Ngayong araw na ito, pinananamnam sa atin ng liturhiya ang “buto” ng ating pagmi-Misa de Gallo: ang hiwaga ng banal na pagkakatawang-tao ni Jesus. Ito ang dahilan ng ating paggising nang napaka-aga, pagpunta sa simbahan, pagsisimba nang madaling-araw pa, panananlangin nang taimtim at may kaakibat na pagsasakripisyo. Kaya tayo nagmi-Misa de Gallo ay dahil di-malirip na handog ng Diyos sa atin: mismong ang Kanyang bugtong na anak na si Jesukristong Panginoon. Kapag kinalimutan natin ang mahiwaga’t mapagpalang pagkakatawang-tao ni Jesus, mawawalan ng sustanya ang ating Misa de Gallo. Kapag tinanggal natin si Jesus sa Pasko, wala nang Pasko. Kaya’t, samantalang pa-igting nang pag-igting ang pananabik ng lahat para sa araw ng Pasko at parami nang parami ang humihila sa ating pansin patungong iba’t ibang direksyon, ipanatag natin ang ating mga sarili at ipako ang ating pansin sa tunay na mahalaga: si Jesus na nakibahagi sa ating pagkatao upang makabahagi tayo sa Kanyang pagka-Diyos. Jesus is the reason for the season. Walang Pasko kung walang Kristo. Siyempre, sasabihin pa ng marami sa atin, alam na natin ‘yun, pero ang tanong: nakikita ba ito sa ating mga kaabalahan ngayong mga araw na ito?

Ang pagkakatawang-tao ni Jesus ang pinaka-puso hindi lamang ng ating pagmi-Misa de Gallo kundi ng ating buong buhay-Kristiyano. Kaya na po, ang panlimang Misa de Gallo, kung saan ang Ebanghelyo ay ang pagkakatawang-tao ng Verbo sa sinapupunan ng Mahal na Birheng Maria, ay tinatawag na Missa Aurea o “Ginintuang Misa”. Ginintuan ang Misa hindi dahil ginintuan ang mga palamuti sa loob ng simbahan. Ginintuan ang Misa hindi dahil ginto ang kulay ng damit ng pari. Ginintuan ang Misa hindi dahil tadtad ng mga alahas na ginto ang mga nagse-serve at mga nagsisimba. Ginintuan ang Misa dahil higit pa sa ginto ang nasa Misa: si Jesus na ating pinagsasaluhan at pagkatapos ay dapat ibahagi sa iba. Ang bawat nagsisimba nang taimtim ay tumatanggap ng gintong walang-kasinhalaga; siya ay dumarating sa Misa nang dukhang-dukha at umuuwi naman siya mula sa Misa nang ubod nang yaman.

Katulad ng Mahal na Birheng Maria, buong-puso nawa nating tanggapin si Jesus sa ating buhay. Hindi man natin Siya maipagdadalantao, maaari pa ring manahan si Jesus sa ating puso at maging handog natin sa lahat ng tao. Tularan po natin ang Mahal na Ina: buong-buo ang pag-oo sa Diyos. Walang karibal ang Diyos sa buhay niya. Walang hindi niya ibibigay sa Diyos. Walang ipagdadamot sa Diyos, maging sariling buhay niya. Ang mga plano niya sa sariling buhay niya – gaya halimbawa ng pananatiling birhen sa pakahulugan ng hindi pagluluwal ng sanggol – ay isinuko niya para matupad ang plano ng Diyos.

May mga pagkakataon sa buhay natin na baka hinihingi ng Diyos na kalimutan ang sariling mga plano natin sa buhay para maituon natin ang ating buong pagkatao sa mga plano Niya. Wala pong nagsasabing madaling-gawin ang hinihinging ito ng Diyos.

Kung ang tinitingnan lang natin kay Maria ay ang napakataas na pribilehiyong ipinagkaloob sa kanya ng Diyos bilang Ina ng Kanyang bugtong na Anak, maaaring tayong malinlang sa pag-aakalang napakasarap naman ng kinalalagyan niya. Ngunit ang pagiging-ina ni Jesus ay hindi lamang pam-Pasko kay Maria. Siya pa rin ang ina ng ipinako sa krus kung paanong siya na ang ina ng isinilang sa sabsaban. Hindi lamang puro pribilehiyo ang pagiging-ina ni Jesus. Batbat din po iyon ng pagsasakripisyo ng sarili. Bago pa namatay sa krus ang kanyang Banal na Sanggol, maraming beses nang namatay si Maria sa kanyang sarili. Ang mga kabanatang sumusunod sa kabanata ng Pasko ay nagpapatunay nito. Ang pagsuko ni Maria ng kanyang kalooban sa Diyos ay hindi lamang pam-Pasko. Ang oo niya sa Diyos ay isang panghabambuhay na pag-oo. At hindi iyon madali, alam po natin. Ang oo ni Maria ay bunga ng kanyang di-mapapantayang pag-ibig sa Diyos, suportado ng kanyang matibay na pananalig sa Diyos, at binubuhay ng kanyang malalim na pag-asa sa katapatan ng Diyos. Ang mga katangiang ito ng pag-oo ni Maria sa Diyos ay umaalingawngaw sa kanyang Magnificat.

Katulad po ni Maria, ang pag-oo natin sa Diyos ay laging pagtataya. Nakakalungkot na makitang napakahaba ng pila ng mga tataya sa lotto, pero napaka-igsi ng pila sa Komunyon para tanggapin ang “ginto” ng bawat Misa. Nakababagabag na marami ang isinasanla pati na kaluluwa nila – batid man nila ito o hindi – pero iilan lang ang nagtataya ng sarili para sa mga gawain ng Diyos. At kung nagtataya man para sa Diyos, gaano ang kanilang itinataya?

Malaon pa, tulad ng aurea o “ginto”, ang buhay natin ay kailangang dumaan sa maraming pagsubok kung paanong ang tunay na ginto ay nililinis, pinakikintab, at pinapanday sa apoy. Mahalaga ang mga pagsubok na pinagdaraanan natin sa buhay para kumintab at mabigyang-anyo ito gaya ng ginagawa sa ginto. Kaya naman po, hindi pagtakas ang tamang tugon sa mga pagsubok sa buhay kundi pananalig sa Diyos na pumapanday sa ating buhay at tapang ng loob sa pagtataya para sa Kanya.

Ako ay naniniwalang kaya naibigay ni Maria sa Diyos ang kanyang matamis na oo nang batiin siya ng anghel ay dahil araw-araw nang umu-oo si Maria sa Kanya. Bago pa ang big break ni Maria na ikinukuwento sa atin ng Ebanghelyo ngayon, lagi nang umu-oo si Maria kahit mga small break mula sa Diyos. Sa madaling-sabi, likas na kay Maria ang pagtalima sa kalooban ng Diyos dahil palagi niya itong pinagsisikapang tupdin. Gayundin naman ang dapat nating gawin: hasain at nasayin ang ating sarili na tumalima sa Diyos hindi lamang sa malalaking hinihingi Niya sa atin kundi pati sa maliliit din. Hindi tayo makasasagot ng oo sa Diyos para sa malalaking hamon Niya sa atin kung sa maliliit ay hindi naman tayo sanay umu-oo sa Kanya. Matuto sana tayong laging magtaya sa ngalan ng Diyos – sa malalaki at maliliit mang hamon sa atin. Kaya nga po ‘pananampalataya’ e kasi “pala taya” sa Diyos.

Missa Aurea ang tawag sa Misang ito dahil sa tuwing ikalimang gising natin para sa Misa de Gallo ipinahahayag muli sa atin ang pagkakatawang-tao ni Kristo. Sana nga po, gising na gising tayo para matanggap natin ang ipinahahayag nito. At kapag, sa pamamagitan ng ating mga salita at gawa, tayo naman ang nagpapahayag ng pagkakatawang-taong ito ni Jesus para maranasan ng iba ang mapagmahal na pagdamay ng Diyos sa kanila, masasabi nating ang ating buhay ay nagiging vita aurea o “ginintuang buhay”. Hindi peke ang gintong iyan, hindi mananakaw, at hindi rin kukupas. Pero mag-ingat, ang disin-sana’y ginintuang pamumuhay ay puwede pa rin po kasing isanla hindi lamang sa tao kundi sa diyablo mismo. Huwag naman po sana. Sa tulong ni Mariang Birhen at Ina, ang babaeng dumurog sa ulo ng ulupong, manatili nawang ginintuan ang ating buhay hindi lamang ngayong Pasko kundi sa lahat ng panahon.

Ang Misang ito po ang Missa Aurea (“Ginintuang Misa”). Si Maria naman ang Domus Aurea (“House of Gold”). Tayo naman sana ang vita aurea (“ginintuang buhay”).

KULANG

2011-12-19T02:09:00.004+08:00

Misa de Gallo: Ika-apat na Araw

Hkm 13:2-7, 24-25 at Lk 1:5-25

Pang-apat na gising na po natin ngayon. Noong unang gising natin, sinabi sa atin ng Diyos na kalooban Niyang matipon ang lahat ng tao sa iisang bayan Niya at, tulad ni Juan Bautista, tayo ang maging saksi ng tunay na Liwanag na dumarating sa mundo – si Jesukristo. Noong ikalawang gising naman natin, ipinaalala Niya sa atin na tanggap Niya tayo nang buong-buo kaya’t dapat din nating tanggapin ang ating sarili at ang isa’t isa. At kahapon naman po, ang ikatlong gising natin, ipinaunawa sa atin ng Diyos na hindi ang gusto nating gawin para sa Kanya ang tunay na mahalaga kundi ang balak Niyang gawin sa atin. Ano naman po kaya ang sinasabi Niya sa ating ngayong ika-apat na gising natin?

Ginising tayo ng mga pagbasa ngayong madaling-araw na ito sa isang kakulangan. May kulang. May malaking kulang sa buhay ni Manoah at ni Zechariah. May mga asawa nga sila pero mga baog naman. Kaya naman, kahit anong gawin ni Manoah at Zechariah, hindi sila mabigyan ng kahit isang anak ng kani-kanilang asawa. Naku, noong panahon nila, napakalaki pong kahihiyan iyon! Mababa ang tingin ng mga Judyo sa mga mag-asawang hindi magka-anak-anak. Hindi lamang iniisip ng mga tao na isinumpa ng Diyos ang mag-asawang hindi magkaro-karoon ng anak; bagkus, iniisip din nila kung ano kayang masama ang ginawa ng mag-asawa para parusahan sila ng gayon na lamang. Palibhasa, ang walang anak ay walang-ambag sa ikasisilang ng Mesiyas na pinakahihintay. Kaya rin naman po ang magkaroon ng anak – lalo na kung lalaki – ay napakalaking karangalan para sa mag-asawa.

Kapuna-puna na hindi po sina Manoah at Zechariah ang mga baog. Ayon sa Bibliya, ang mga misis nila ang baog. At itong kay Zechariah, na Elizabeth ang ngalan, ay hindi lang baog kundi matanda na rin. Sa katunayan, parehong matatanda na si Zechariah at Elizabeth, ayon sa Ebanghelyo. Ang lalaki kahit matanda na ay puwede pa ring magka-anak, pero ang mga babae ay may hangganan ng edad para magbuntis. Kung tutuusin, itong si Manoah sa unang pagbasa at itong si Zechariah sa ikalawa naman ay mga nadamay lang sa kahihiyang sanhi ng kani-kanilang asawa. Palagay ko po, kung iba ang napangasawa ni Manoah at hindi rin si Elizabeth ang naging misis ni Zechariah, malamang hindi natin babasahin ang kuwento nila ngayon at maiiba ang ilang mahahalagang detalye sa kuwento ng pagsilang ni Jesus.

Minsan nadadamay din tayo sa kahihiyan ng iba, hindi po ba? Minsan hindi rin naman po tayo ang may kagagawan pero pati tayo nasisisi, nakagagalitan, at naparurusahan. Minsan wala naman tayong ginagawa, nagkataon lang na may kaugnayan tayo sa taong tunay na may sala, pero damay o pilit pa rin tayong idinadamay ng iba. Masakit iyon kahit kanino. At maaaring mauwi na lang ang sitwasyon sa walang-katapusang sisihan at sama ng loob.

Ngunit parehong hindi sinisi ni Manoah at Zechariah ang kani-kanilang asawa. Patuloy nila silang minahal nang buong lambing at katapatan. Ni ang Diyos ay hindi nila sinisi. Patuloy din silang nanalig sa Diyos. Patuloy silang namuhay nang matuwid, kasama ng kanilang mga asawa. At kasama rin ng kanilang mga asawa, patuloy silang naghintay sa pagdating ng Mesiyas. Kung hindi rin lang sila dadatnan ng anak, marahil dalangin din nila noon, sana naman datnan na sila ng Mesiyas. Hindi man matupad ang kanilang pangarap na magkaroon ng kahit isang anak (at sana ay lalaki), matupad nawa nawa ang ipingakong Manunubos.

Kung tutuusin, mukha lang may kulang kina Manoah at Zechariah, pero wala talaga. Sa katunayan, kakulangan pa nga ng marami ang meron sila. Ano ang meron sila? Meron silang malalim na pananampalataya sa Diyos, matibay na pag-asa sa Kanya, at tapat na pag-ibig sa Diyos at sa kani-kanilang asawa. Kaya naman po, inilalarawan sila ng Banal na Kasulatan bilang matutuwid na tao.

Minsan pakiramdam natin kulang na kulang tayo at sobra-sobra naman ang meron ang iba. Minsan ang tingin natin sa iba ay napakasuwerte naman nila talaga dahil nasa kanila na ang lahat. Kapag ganun, huwag na huwag tayong maiingit sa kanila. Sinuswerte lang sila; pinagpapala naman tayo. Sa kanila na ang suwerte, basta ang sa atin po ang grasya.

Kulang sa anak si Manoah at ang kanyang asawa. Gayundin naman si Zechariah at si Elizabeth. Ngunit kaya pala sila kulang pa ay pag-uumapawin sila ng Diyos. Sa di-kapani-paniwalang paraan, pinagkalooban sila ng Diyos ng mga anak na naging dakila sa Israel. Binisita ng anghel ng Panginoon ang asawang babae ni Manoah at isinilang nito si Samson na nagpasimula ng paglaya ng mga Judyo sa mga Filisteo. Ang sinapupunan din naman ni Elizabeth ay binuksan ng Diyos at, sapagkat ito nga ay matanda na, pinanariwa ito ng Diyos kaya’t ipinanganak niya para kay Zechariah si Juan Bautista na naghanda naman ng daraanan ng dumarating na Kristo. Parehong special children ang naging mga anak ng mga mag-asawang ito. Special children sina Samson at Juan Bautista dahil sa kanilang special mission. Nagsimula man sa kakulangan, hindi sa kakulangan nagtapos ang kuwento ng nitong dalawang pares ng mag-asawa.

Sa pang-apat na gising natin ngayon, narito ang apat na tanong na dapat gumising sa atin.

Una, ano ba ang mga kulang sa iyo? Ano ang mga itinuturing mong kakulangan sa buhay mo. Bakit ito ay kakulangan sa iyo samantalang iyon ay hindi?

Ikalawa, ano ang tingin mo, tugon mo, pasiya mo, at ginagawa mo sa mga kakulangang ito? Gaano kahalaga para sa iyo ang kakulangang ito? Ito ba ang sukatan ng iyong pagkatao?

Ikatlo, kapag nakikita mo sa iba ang kakulangan sa iyo, anong damdamin at reaksyon mo? Naiinggit ka ba o nakikigalak din sa kanila? Sinisiraan at pinagsusupetsahan mo ba sila o binabati mo sila sa maganda nilang kapalaran?

Ikaapat, kapag nakikita mo naman ang mga kulang sa iba, anong bukambibig mo? Ano ang laman ng isip mo? Ano ang ginagawa mo?

Ang Pasko ay pagpuno ng Diyos sa ating kakulangan. Dahil sa Pasko maaari nating tingnan ang anumang kulang sa atin hindi bilang kapansanan o kamalasan kundi paraan ng Diyos para tayo ay punan. At ang pinampuno sa atin ng Diyos ay walang-iba kundi ang bugtong na Anak Niyang si Jesus. Kay Jesus, nagbabago ang kakulangan sa ating buhay. Kaya’t dapat nating higit na ituon ang ating pansin kay Kristo Jesus. Kapag si Jesus ay wala sa ating buhay, hindi lang kulang ang meron tayo; walang-wala na po tayo talaga. Si Jesus ang ating kapupunan at kapunuan.

Lagi tayong manalig sa Diyos. Kapag katulad ni Zechariah, tayo ay mag-alinlangan, may kulang na nga sa atin, malaki pa ang ating pagkukulang.

KULANG

2011-12-19T02:09:00.000+08:00

Misa de Gallo: Ika-apat na Araw

Hkm 13:2-7, 24-25 at Lk 1:5-25

Sa pang-apat na gising natin ngayon, narito ang apat na tanong na dapat gumising sa atin.

Una, ano ba ang mga kulang sa iyo? Ano ang mga itinuturing mong kakulangan sa buhay mo. Bakit ito ay kakulangan sa iyo samantalang iyon ay hindi?

Ikalawa, ano ang tingin mo, tugon mo, pasiya mo, at ginagawa mo sa mga kakulangang ito? Gaano kahalaga para sa iyo ang kakulangang ito? Ito ba ang sukatan ng iyong pagkatao?

Ikaapat, kapag nakikita mo naman ang mga kulang sa iba, anong bukambibig mo? Ano ang laman ng isip mo? Ano ang ginagawa mo?

Lagi tayong manalig sa Diyos. Kapag katulad ni Zechariah, tayo ay mag-alinlangan, may kulang na nga sa atin, malaki pa ang ating pagkukulang.

BALAK NG DIYOS

2011-12-18T01:38:00.002+08:00

Misa de Gallo: Ikatlong Araw

Sam 7:1-5, 8-12, 14, 16/Lk 1:26-38

Ngayon po ang ikatlong gising natin. Ibig sabihin, ilang gising na lang po? Anim! Kung ang bawat gising natin sa loob ng siyam na araw ay sumasagisag sa isang buwan ni Jesus sa sinapupunan ni Maria, nasa first trimester na po tayo ng pagdadalantao. Halata na! Halata na ang tiyan ni Maria. Sana patuloy po natin siyang samahan sa kanyang pagdadalantao, ika nga, sa pamamagitan ng ating pagmi-Misa de Gallo. Huwag matutulog! Laging gigising! Walang kukurap!

Ang unang pagbasa natin ngayong araw na ito ay nagsisimula sa paglalahad ng gustung-gustong gawin ni Haring David para sa Diyos. Nais ni Haring David na ipagpatayo ng nararapat na tahanan ang Kaban ng Tipan. Paano naman po kasi isang maringal na palasyo ang bahay niya pero ang Kaban ng Tipan ay nakalagak sa isang tolda lamang. Nakokonsensya si Haring David; kaya’t sabi niya kay Propeta Nathan, “…nakatira ako sa tahanang sedro, ngunit ang Kaban ng Tipan ay sa tolda lamang.” Ang sabi naman ng Propeta, “Oo nga. Sige, gawin mo ang gusto mong gawin, mahal na hari.”

Ngunit kinausap ng Diyos si Propeta Nathan at ipinasabi kay Haring David ang tunay Niyang kalooban. Iba pala ang balak ng Diyos sa gustong gawin ni David. Hindi Niya pala kalooban ang ipagpatayo Siya ni David ng maringal na tahanan. Sa halip, isang matatag na sambahayan pala ang itatayo ng Diyos mula kay David: ang kaharian niya ay hindi mawawaglit sa paningin ng Diyos at ang kanyang trono ay mananatili. Samakatuwid, una, hindi pala si David ang magtatayo ng bahay ng Diyos; ang Diyos pala ang magtatayo ng sambahayan ni David! At ikalawa, ang mata ng Diyos ay wala sa kung anong gusto Niyang gawin ni David para sa Kanya; bagkus, ang pusto pala Niya ay nasa gagawin Niya kay David. Kung kaya’t kung talagang hangad ni Haring David na masiyahan at maparangalan ang Diyos, dapat niyang hayaan ang Diyos na maisakatuparan ang binabalak Nito sa kanya at hindi ang ipagpilitan ang gusto niyang gawin para sa Diyos.

Gayun nga po ang nangyari. Ang nagtayo ng maringal na Templo sa Jerusalem, tahanan ng Diyos, ay si Haring Solomon na anak ni Haring David kay Bathsheba sa pakikiapid. Subalit naging matatag nga ang sambahayan ni Haring David at sa kanya nagmula ang lahat ng mga hari ng Israel, pati na ang tunay na Hari ng mga hari na si Jesus. Natupad ang magandang balak ng Diyos para kay David at kanyang lahi dahil yaon nga ang gustong mangyari ng Diyos at, sa kabila ng kanyang mga pagkakasala, naging masunurin pa rin si David sa Diyos.

Ganyan po talaga ang buhay: hindi tayo ang pumipili sa Diyos. Ang Diyos ang pumipili sa atin. Pinili na Niya tayo bago pa natin Siya piliin. Ang sa tingin nating pagpili natin sa Diyos ay tugon na lamang sa nauna na niyang pagpili sa atin.

Si David – sa kabila ng kanyang mga kahinaan at mga pagkakasala, ay pinili ng Diyos para maging pundasyon ng maharlikang pinagmulan ni Jesus. Hindi siya pinili ng Diyos dahil karapat-dapat siya; bagkus, karapat-dapat siya dahil pinili siya ng Diyos. Minahal siya ng Diyos sa kabila ng lahat, at walang sinumang taong nilalang lamang ng Diyos ang may karapatang kuwestyunin ‘yun. Ang tanging magagawang pagtugon sa mahiwaga at mapagmahal na pagpili ng Diyos – gaya ng ginawa ni David – ay pagtalima.

Dahil ang Diyos ang pumipili, hindi umuubra sa Diyos ang pamimilit natin. Maaaring makiusap, magsumamo, manikluhod, o magmakaawa tayo sa Diyos na piliin tayo, pero hindi natin Siya mapipilit kung iba ang plano Niya para sa atin. Sa katunayan, kapag sa katigasan ng ulo’t puso natin, sa halip na kalooban ng Diyos ang ating tupdin ay ipagpilitan nating gawin ang gusto lamang natin, tayo ay tiyak na mabubulid sa kapahamakan. Kaya, huwag po tayong pasaway! Huwag matigas ang ulo natin; huwag tayong mapilit. Kapag hindi ukol, ika pa nga natin, hindi bubukol. Kapag hindi mo misyon, huwag kang mang-agaw ng papel. Kung hindi mo responsibilidad, huwag mo rin basta-bastang aakuin. Ang hindi para sa iyo, huwag mong pagkelaman. Alamin ang kalooban ng Diyos sa pamamagitan ng pagninilay sa Kanyang salitang nasusulat sa Banal na Kasulatan at nababasa sa mga tanda ng panahon. Kilatisin ang nararamdaman nating mga pag-udyok kung ang mga ito ay nagmumula sa mabuti o masamang espiritu. Magdasal nang mabuti. At matuto tayong tumalima sa pahayag ng Diyos sa pamamagitan ng mga inordenahang hindi lamang kumakatawan sa Kanya kundi, at higit sa lahat, mananagot din sa Kanya

Kahit pa gustong-gusto mo, kung hindi naman sa iyo ipinagagawa ng Diyos, huwag makulit; maging masunurin nang may kababaang-loob at kagalakan kahit pa ito ay nangangahulugan paglimot mo sa mga nauna mong plano at pagsupil mo sa gusto mo sanang gawin. Hindi lahat ng gusto nating gawin ay gusto ng Diyos na gawin natin. Hindi rin lahat ng gusto nating gawin para sa Diyos ay gusto Niyang gawin natin para sa Kanya. At hindi ang gusto nating gawin para sa Kanya ang tunay na pinakamahalaga kundi ang gusto Niyang gawin sa atin. Sa kabila ng kanyang nagawang napakabigat na mga pagkakasala, inilalarawan pa rin ng Bibliya si Haring David sa ganitong paraan: “He is a man after the heart of God.” Palibhasa, hinayaan ni David na magawa ng Diyos ang gusto ng Diyos na gawin sa kanya at hindi ang gusto niyang gawin para sa Diyos.

Hindi pala magarang palasyo o maringal na templo o magandang bahay ang hinahanap ng Diyos. Ang hinahanap ng Diyos ay pusong masunurin. Natagpuan niya ito kay David, ngunit higit pa ang natagpuan Niya kay Maria sa Ebanghelyo ngayong araw na ito. Hindi lamang masunurin si Maria; dalisay rin siya at mababa ang kalooban. Kaya nga’t bagamat may Templo na ang Diyos sa Jerusalem nang mga panahon ni Mariang taga-Nazareth, kay Maria Niya natagpuan ang tahanang nararapat sa Kanya. Bago pa nga Siya kumatok sa sinapupunan ni Maria, upang doon ay magkatawang-tao ang Anak Niyang si Jesus, nakapasok na Siya sa kanyang puso. Si Maria ang buhay at katangi-tanging tahanan ng Diyos. Si Maria ang tunay na Domus Dei et Porta Coeli. Kaya naman po, saanman magtungo si Maria dala-dala niya at ibinabahagi niya ang Diyos mismo.

Ang paboritong tahanan ng Diyos ay hindi ang gusaling simbahan o templo. Ang paboritong tahanan ng Diyos ay tayo mismo. Oo nga’t naiiba si Maria sa atin, nauuna siya sa atin sa lahat ng bagay, bagamat tao rin siyang katulad natin; subalit, kumakatok din ang Diyos sa ating buhay upang tayo ay Kanyang panahanan. Pagbubuksan ba natin Siya?

“Tao po!” - katok ng Diyos sa puso ng bawat-isa sa atin. Magtataya rin po ba tayo, katulad ni Maria, at bubuksan natin nang buong-buo ang ating puso para magawa ng Diyos sa atin ang Kanyang balak? O pagpipilitan na naman nating gawin ang gusto nating gawin para sa Kanya? Magiging masunurin din ba tayo, gaya ni Maria, hindi dahil alam na alam na natin ang mangyayari o nauunawaan nating lubos kung paano mangyayari kundi dahil nagtitiwala tayong lubos sa pag-ibig ng Diyos? Dalisay din ba ang ating puso upang mapanahanan ng Diyos o maraming karibal ang Diyos sa ating puso?

“Tao po!” – kumakatok ang Diyos sa ating puso. Pagbubuksan ba natin Siya at sasabihin sa Kanya, “Tuloy po kayo.” Kapag binuksan natin ang ating puso sa Diyos, masasaksihan nating muli ang hiwaga ng pagkakatawang-tao ni Jesus, sapagkat ang Diyos na nagsasabing “Tao po!” pala ay naging tao talaga. At kung taus-puso ang pagsabi natin sa Kanya ng “Tuloy po kayo”, magiging tulay tayo ni Kristo sa lahat ng tao.

Ipanalangin at tulungan nawa tayo ng Mahal na Birheng Maria na bagamat, di-tulad niya, hindi tayo napupuno ng grasya, huwag din naman sana tayong madisgrasya. Matupad nawa sa bawat-isa sa atin ang balak ng Diyos.

ANG MGA BABAE SA TALA-ANGKAN NI JESUS

2011-12-16T17:51:00.002+08:00

MISA DE GALLO: IKALAWANG ARAW

Gen 49:2, 8-10/Mt 1:1-17

Kahapon po, nagsimula tayong magbilang kung ilang gising na lang bago ang araw ng Pasko. Nakakadalawang gising na po tayo. Ang tanong nga lang po ay kung gising pa tayo. Gising pa ba kayo? Paano po kasi, hindi n’yo ba naramdaman na parang ipinaghele kayo ng Ebanghelyo ngayong araw na ito? Parang lullaby ang pagbasa sa tala-angakan ng Panginoong Jesus, at ang pinaka-refrain ay “ang ama ni…ang ama ni…ang ama ni….”

Malamang po inaasahan n’yong tungkol sa mga pangalan ang homiliya ko ngayong araw na ito. Malamang inaakala ninyong ang mga pangalan ng mga amang binabanggit sa tala-angkan ni Jesus ang pag-uusapan natin ngayon. Akala n’yo lang po iyon. Di kaya! Malamang din naman po kasi, sa taun-taon ba namang binabasa ang Ebanghelyong ito, pamilyar na pamilyar na kayo sa mga pangalang binanggit.

Ang mga babae naman po ang gusto ko sanang pag-usapan natin ngayon. Baka magising ang mga tulog kapag babae ang pinag-uusapan natin.

Ang unang babaeng nakatawag sa aking pansin ay mula sa unang pagbasa na hango sa aklat ng Genesis. Hindi po binabanggit ang pangalan niya pero tinutukoy siya. Sinabi ni Jacob sa anak niyang si Judah, “Ikaw, Judah, ay papupurihan niyong mga anak ng ina mong mahal….” Sino po ang ina ni Judah? Si Leah. Si Leah ang unang asawa ni Jacob. Pang-apat sa anim na isinilang ni Leah para kay Jacob itong si Judah. Unang asawa nga pero hindi naman talaga si Leah ang gustong pakasalan ni Jacob. Kay Rachel talagang in-loved na in-loved itong si Jacob. Si Rachel at Leah ay mga anak na babae ni Laban. Pinanilbihan ni Laban si Jacob sa kanyang sambahayan sa loob ng pitong taon, kapalit ng kamay ni Rachel. Pero nang matapos ikasal at magsisiping na sila, laking gulat ni Jacob nang itaas niya ang belong nakatakip sa mukha ng kanyang pinakasalan: si Leah pala! Nilinlang siya ni Laban. At siyempre po, kasabwat si Leah. Ang alibi ni Laban: si Leah kasi ang panganay at dapat maunang ikasal ang panganay. Kung gusto raw ni Jacob na mapakasalan si Rachel, sabi ni Laban, dapat daw pong manilbihan siyang muli nang pitong taon. Ang pag-ibig nga naman kapag pumasok sa puso ninuman: pinagsilbihan nga ni Jacob si Laban nang pitong taon ulit bago nito napangasawa si Rachel. Malinaw ang panlilinlang ni Laban kay Jacob, at siyempre kasabwat nito si Leah.

Anak ng panlilinlang, si Judah ay nalinlang din naman ng isang babaeng dalawang beses niyang naging manugang. Ang pangalan ng babaeng ito ay Tamar. Unang naging manugang ni Judah si Tamar nang mapangasawa ni Tamar ang panganay ni Judah na si Er. Subalit, dahil daw naging napakasama nitong si Er, maaga raw siyang binawian ng Diyos ng buhay. Kaya’t, alinsunod sa kanilang tradisyon, napilitang pakasal si Onan, ang nakababatang kapatid ni Er, kay Tamar. Hindi rin daw mabuti ang gawa nitong si Onan: itinatapon niya raw sa sahig ang kanyang punla kapag nagtatalik sila ni Tamar dahil batid niyang hindi naman niya maaaring ariing kanya ang magiging anak nila. Ikinagalit daw ito ng Diyos; kaya’t, katulad ng nangyari kay Er, namatay din agad si Onan. Naiwang walang anak si Tamar. Ngunit bagamat may natitira pang bunsong anak si Judah, na Shelah ang ngalan, sinabi ni Judah kay Tamar, “Naku, Tamar, ang batambata pa nitong si Shelah. Hintayin muna natin siyang magka-edad pa.” Pero, sa tutoo lang po, talaga walang balak si Judah na ipakasal kay Tamar itong si Shelah dahil, sa tingin niya, si Tamar ay isang babaeng isinumpa. Subalit nakutuban ito ni Tamar na gustung-gustong magka-anak sa lahi ni Judah, kung kaya’t nang minsang malasing ang balong si Judah, nag-anyong prostitute si Tamar at sumiping sa kanyang biyenan. Nang magbuntis si Tamar, inakala ng lahat, pati na ni Judah na wala pa ring kamalay-malay na may namagitan sa kanila ni Tamar, na ipinangalakal ni Tamar ang kanyang pagkababae. Ngunit nang mapatunayan ni Tamar na ang kanyang biyenan ngang si Judah ang may gawa ng kanyang pagbubuntis, siya ay pinawalang-sala at nagsilang siya ng kambal – si Zerah at si Pharez na siyang kalolololohan ni Haring David.

Si Rahab naman po ang tingnan natin. Kung si Tamar ay nagkunwaring prostitute, tutoo naman pong prostitute itong si Rahab na taga-Jericho. Nang nagpadala si Joshua ng mga espiya bago lusubin ang Jericho, si Rahab ang nagpatuloy sa kanila sa kanyang bahay kapalit ng katiyakang ililigtas nila siya at ang kanyang pamilya. At gayon nga po ang nangyari kaya’t matapos ang pagsakop sa Jericho, napangasawa naman ni Rahab si Salmon. Naging anak nila si Boaz na lolo-sa-tuhod ni Haring David, kaya’t ang lola-sa-talampakan ni Haring David ay isang prostitute: si Rahab.

Si Ruth naman po ang lola-sa-tuhod ni Haring David. Isa siyang Moabita, lahing pagano. Nang siya ay ma-biyuda, tumanggi siyang iwan ang kanyang biyenang babae na si Naomi. Mahal na mahal ni Ruth ang kanyang biyenang babae na parang tunay niya itong ina: bagama’t hindi Judyo, niyakap ni Ruth ang lahi at relihiyon ng kanyang biyenan. Nang magtaggutom, inutusan ni Naomi si Ruth na mamulot ng mga aning sadyang iniiwan sa gilid-gilid ng mga bukid para sa mga dukha. Doon siya pinapunta ni Noami sa bukid ng mayamang pinsan nitong si Boaz. Nang ma-spot-an siya ni Boaz, na love-at-first-sight agad ang binata sa kanya. Sinabi ni Boaz kay Ruth na hindi lang siya maganda kundi alam din ng lahat ang kabutihan nito sa kanyang biyenang babae. Nagmahalan sina Boaz at Ruth at si Obed ang naging anak nila. Itong si Obed na ang mismong lolo ni Haring David na kanunununuan ni Jesus. May bahid din pala ng dugong pagano ang lahi ni Jesus.

At ang babaeng si Bathsheba, kilala ninyo siya, hindi po ba? Siya ang asawa ni Uriah, isang mandirigma ni Haring David na ang katapatan sa kanya ay talaga namang hindi mapapantayan. Siguro po saksakan ng ganda itong si Bathsheba at nang minsang tanghaling tapat ay nakita ni David na naliligo siya, agad na naakit si David sa kanyang alindog. Hindi mapakali si David hangga’t hindi niya naangkin ang asawa ni Uriah. Kaya’t sinipingan David si Bathsheba (at nagpasiping naman ang magaling na babae!). At samantalang naganap sa palasyo ang pakikiapid ni Bathsheba sa hari, may basbas naman ng hari ang pagpaslang kay Uriah. Sa napakatusong paraan, naipaligpit ni David si Uriah bago ito makahalatang nagbubuntis ang asawa niyang si Bathsheba gayong hindi naman niya ito sinisipingan dahil kasalukuyang nasa digmaan siya. Alam ng lahat na si Haring David nga ang ama ni Haring Solomon, pero alam ba ng lahat na anak siya ni Bathsheba sa pakikiapid kay David? Ang haring tanyag sa kanyang karunungan at mismong nagpatayo ng Templo ng Diyos sa Jerusalem ay isinilang sa pakikiapid at sapilitang pinagbuwisan ng buhay ng tunay na asawa ng kanyang inang si Bathsheba.

Gusto n’yo pa? Mga babae palang ‘yan. Paano na po kung iisa-isahin din natin ang mga lalaki sa tala-angkan ni Jesus? Sadyang napakalaki ng angkan ni Jesus at napakamakulay din po. Sa Kanyang tala-angkan, nagtatalaban ang karupukan ng tao at katatagan ng Diyos, ang kahinaan ng mga nilikha at kapangyarihan ng Manlilikha, ang pagtataksil ng minamahal at katapatan ng Nagmamahal, ang kasalanan at awa. At sa pagtatalabang ito, iisa ang laging namamayani: ang grasya pa rin ng Diyos.

Tanggap na tanggap tayo ng Diyos. Hindi Niya tayo pinandidirihan; niyakap pa nga Niya tayo. Hinagkan tayo ng Diyos sa kung saan tadtad tayo ng sugat. Sa halip na pandiriha’t layuan, nakibahagi pa nga Siya sa ating pagkatao upang makabahagi tayo sa Kanyang pagka-Diyos.

Ang Pasko ay ang pagtanggap ng Diyos sa atin, bago pa ito pagtanggap natin sa Diyos. Kaya nga’t ang isa sa dapat na ibunga sa atin n gating paniniwala at pagdiriwang ng Pasko ay ang pagtanggap din natin sa ating sarili nang buong-buo upang mapatawad natin ang ating sarili na sadyang marupok at makasalanan, nang sa gayon ay makapagsimula tayong muli sa pagbibigay ng ating kani-kaniyang natatanging ambag sa ikapagpapatuloy ng kuwento ng tala-angkan ni Kristo Jesus, sapagkat bahagi na tayo ng tala-angkang ito. Ang kabilang pisngi naman ng bungang ito ay ang tanggapin, patawarin, at tulungan din nating makapagsimulang muli ang ating kapwa.

Sa katapusan ng Ebanghelyo, may binanggit pang isang babae: si Maria. Sa buong tala-angkan ni Jesus, siya ang katangi-tangi’t ulirang babae. Sa kanya natagpuan ng Diyos ang hindi Niya natagpuan sa mga naunang babae. Kaya naiiba ang pagkakaayos ng pagbanggit sa kanya sa tala-angkang ito. Kung ang pagbanggit sa mga naunang babae ay parang sabit lang, ang kay Maria naman ay kitang-kitang sinadya. Pagdating sa kanya, napalitan ang “ang ama ni…ang ama ni…ang ama ni...” ng “ang ina ni...(Jesus ang Kristo).” Hindi na ang mga lalaki ang batayan ng tala-angkan ni Jesus kundi ang babaeng sa hardin palang ng Eden ay binabanggit na ng Diyos. Napakalinaw, may ginagawang kakaibang kagandahan ang Diyos, at ginagawa Niya ito sa kabila – at maging sa gitna pa – ng mga kapangitang tila ginawang pangkaraniwan na ng tao sa mundo. Sa kamay ng Diyos, ang pangit ay gumaganda, ang madilim ay lumiliwanag, at ang makasalanan ay bumabanal.

Si Maria ngang ipinaglihing walang-sala ang tota pulchra, ang pinakamaganda, ang puspos ng kagandahan. Pero kakaiba ang pagbanggit sa kanya sa tala-angkan ni Jesus hindi upang siya ang itanghal kundi para itanghal ang Anak niyang si Jesus. Tulungan nawa tayo ng Mahal na Inang Maria na laging itanghal si Jesus at hindi ang ating sarili. Maging sa kabila ng ating mga kahinaan at mga kasalanan, maitanghal pa rin nawa si Jesus, tanging si Jesus, laging si Jesus, at matupad ang panukala ng Diyos.

ILANG GISING NA LANG!

2011-12-14T23:15:00.002+08:00

MISA DE GALLO: UNANG ARAW

Is 56:1-3.6-8/Jn 5:33-36

Noong mga bata pa tayo, kapag meron tayong pinananabikang okasyon, binibilang natin kung ilang tulog na lang bago dumating ang araw na pinakahihintay natin. Pero simula po ngayong araw na ito, magbibilang na tayo ng kung ilang gising na lang bago mag-Pasko. Siyam araw na lang, Pasko na!

Kung ilang gising nga po ang bibilangin natin dahil simula na naman po ngayong araw na ito ang Misa de Gallo. Minana natin mula sa ating mga ninunong Katoliko ang pagsisimba nang siyam na araw bago ang mismong araw ng Pasko ng Kapanganakan ng Panginoong Jesus. Sa pagtilaok ng tandang, bumabangon na sila at tinatahak ang daan patungong simbahan para, kaisa nang buong sambayanan ng kanilang parokya, ay manalangin sa Banal na Misa. Pagkatapos nilang magsimba, babaybayin nila agad ang mga pilapil, iinom lang ng salabat, at, hindi pa sumisilip ang araw, sisimulan nla agad ang mga gawain sa bukid nang sa gayo’y hindi sila abutan ng katanghalian. Kapag sumikat na ang araw, tsaka sila mag-aagahan, doon pa rin sa bukid.

Napaka-simple lang ng buhay noon, hindi po ba? Una, mananalangin. Ikalawa, gagawin ang mga pang-araw-araw na gawin. Tapos, uuwi sa tahanan para makapiling ang pamilya. Diyos palagi ang inuuna nila. Kaya siguro nakatatagpo sila ng saya at kapanatagan sa kanilang mga gawain at, lalong-lalo na, sa kani-kanilang mag-anak. May pagkakaisa, hindi lamang ang mga tao. May pagkakaisa sa tao ang Diyos, pamilya, at gawain. Sa katunayan, ang pananampalataya sa Diyos ng ating mga ninunong Katoliko ang nagbibigkis sa iba’t iba at lahat ng kaabalahan at pagpapahalaga nila sa buhay.

Pero, iba na ngayon. Kumplikado na ang buhay. Sa hirap din ng buhay, madalas nalilimutan na ang Diyos sa ngalan ng paghahanap-buhay. Kung dati po, nagsisimba muna ang mga ninuno natin bago magtrabaho, ngayon naman ay marami sa kababayan natin ang trabaho na lang nang trabaho at ang magsisimba ay abala lang. Kung dati ay sama-samang magdasal ang mga pamilya, ngayon po, kanya-kanya na. At iyon ay kung hindi pa makalimutang magdasal. Iba na nga raw po ngayon kasi: sophisticated na raw ang buhay. Kung ang pagka-sophisticated ay ang pagkalimot sa Diyos at pagkakawatak-watak ng pamilya, bumalik na lang po tayo sa panahon ni Rizal. Kung ang kabayaran ng pag-unlad ay ang ihuli ang Diyos sa ating mga kaabalahan, maling-mali po yata ang mangarap na umunlad pa.

Sa ating paggising at pagsisimba nang siyam na araw bago ang mismong araw ng Pasko, ipinaaalala natin sa ating sarili at sa mundong madaling makalimot na dapat laging una ang Diyos. Hinahanap nating muli sa Diyos ang pagkakabuklod ng ating iba’t iba at lahat na mga kaabalahan sa buhay. At ipinagdiriwang din natin ang pagkakabigkis natin sa isa’t isa. Panatilihin nating buhay ang tradisyong ito ng ating mga ninuno at isabuhay natin ang mga aral nito. Siyam na gising na lang, Pasko na!

Gising po ba talaga tayo? Tandaan natin, hindi porke’t nakabukas ang mga mata ay gising talaga! Baka mukhang gising lang pero tulog pala; ang makakatakot, baka patay na. Sa minor seminary naming po noon, may kaklase akong dilat kung matulog: nakatitig sa ‘yo! Nakakatakot kaya. Pero kahit anong gawin mo sa harap n’ya, hindi kumukurap, walang reaksyon, tulog na tulog. Ganyan din naman po sa ating buhay espirituwal at sa ating buhay parokya.

Una, sa ating buhay espirituwal, may mga taong mulat na mulat ang mga mata pero tulog ang diwang maka-Diyos. Pero kapag gimmick ang pupuntahan, kapag pagkakakitaan ang pag-uusapan, o kapag buhay ng may buhay ang pagkekailaman, gising na gising ang diwa. Namumuhay sila nang para bang naglalakad ng tulog. Delikado ‘yan! Gising po ba kayo? Kung gising kayo, pakigising nga sila.

Ikalawa, sa buhay naman natin bilang kasapi ng ating iisang parokya, napakarami pa rin ng natutulog. Biro po ninyo, kahit pa sa dami natin sa Misang ito, ni wala pa sa ikaapat na bahagi ng buong populasyon ng ating parokya ang naririto ngayon. Kahit po isuma-total pa natin ang lahat ng nagsisimba ngayon dito sa ating parish church at dalawa pa nating kapilya, ang mabibilang natin ay bale-wala sa 70,000 populasyon n gating parokya. At hindi lang po iyan sa pagsisimba ha. Di hamak na mas kakaunti pa kapag tumawag tayo ng rekoleksyon o mga gawain sa apostoladong panlipunan ng ating parokya. Gayundin po naman ang sitwasyon kapag pagkalingang material na para sa ating parokya ang pag-uusapan. Marami pang tulog sa kanila. Pero kahit himbing na himbing sila, nakikinabang din sila sa mga biyaya at serbisyo n gating sambayanang Kristiyano. Patuloy natin silang ibinibilang, walang itinatakwil o tinatanggihan. Patuloy natin silang ipinagdarasal. Patuloy na binibisita at pinaglilingkuran ang kanilang matatanda, mga maysakit, at mga anak din. Ngunit, bukas man ang kanilang mga mata, nakapikit pa rin ang diwa, at ang iba pa sa kanila ay sarado ang puso at isipan. Gising pa ba kayo? Sama-sama nga po nating gisingin sila.

Sa ating unang pagbasa, ipinahahayag ng Panginoon ang Kanyang kalooban tungo sa pagkakaisa ng lahat. Sa Kanya, wala raw pong dayuhan. Nais Niyang mapabilang ang lahat sa Kanyang bayan. Ngunit, hindi automatic iyon, sapagkat, ayon sa Kanyang pahayag, ang mga kabilang sa Kanyang bayan ay silang mga buong-pusong naglilingkod sa Kanya, nangingilin sa Araw ng Sabbath, at matapat na nag-iingat sa Kanyang tipan. Sa madaling-sabi po, silang mga laging inilalagay ang Diyos sa unahan ng lahat ng kanilang mga kaabalahan sa buhay ang mapapabilang sa Kanyang bayan. Ito ang dapat magbigkis sa atin tungo sa pagkakaisa: ang tunay, matibay, malalim, at aktuwal na pagpapahalaga sa Diyos nang unang-una sa lahat. Maaaring iba-iba tayo ng ugali, salita, gawain sa pamayanan at parokya, kaabalahan, pinagmulan, estado sa buhay, at iba pa; ngunit, kapag inuna natin ang Diyos, bilang indibidwal at bilang sambayanan, biyayaan tayo ng pagkakaisa. Ituturo ng Diyos sa atin ang daang matuwid. At ayon sa pahayag niya sa pamamagitan ni Propeta Isaias, kapag ayon sa katarungan at laging matuwid ang ating gagawin, hindi raw magluluwat at ang pagliligtas Niya ay darating sa atin.

Katulad ni Juan Bautista sa Ebanghelyo ngayong unang araw ng ating pagmi-Misa de Gallo, magsilbi nawa tayong maningas na ilaw na nagliliwanag para magising ang mga tulog at nagtutulug-tulugan pa. Ang paggawa naman natin sa kalooban ng Ama ang magpatutoo na tayo rin, gay ang Kanyang Anak, ay sinugo Niya upang panatilihing gising ang lahat sa pagdating ni Jesus.

Ilang gising na lang, Pasko na!

Prepare The Way ~Hosanna (Darrell Evans, Eric Nuzum)~

2011-12-10T09:08:00.000+08:00

MAKE WAY FOR THE LIGHT!

2011-12-09T15:00:00.005+08:00

3^rd Sunday of Advent

Jn 1:6-8, 19-28

3^rd Sunday of Advent

MAKE WAY FOR THE LIGHT

Jn 1:6-8, 19-28

Today is the third Sunday of Advent. It is Gaudete Sunday. Gaudete comes from the Latin word, gaudium, which means “joy”. Its infinitive form is gaudare; thus, gaudete is a command: “Rejoice!” Today, we are told to rejoice because the Lord is already near. Indeed, Christmas is barely a week away from today. The Lord is near also because in a short while, right here in this Mass, we will receive the Lord in Holy Communion. And yes, though we know not when His second coming will be, He is always near because that second coming may actually happen anytime…even now.

But the Gospel today begins with the absence of the light. And who usually finds joy in darkness? Those who conceal their evil deeds, right? Joy and darkness do not normally go together. Joy is in the light; sadness, in darkness. How then do we reconcile the theme of joy with the Gospel today? What is its challenge to us?

John the Baptist is the main protagonist in the Gospel today. But he is not the light. He himself is surrounded by darkness. But there is no darkness in him. He is not the light in person; he is a witness to the Light Himself, speaking for and pointing to the Him. He calls people to prepare for the Light. It is very important to heed and respond to his call because the Light is indispensable for joy to come upon us. The truth is, the Light in person is Himself the Joy of the world. That person is not John the Baptist. He himself strongly says so.

John the Baptist keeps on declaring “I am not” in order to point to the One who can rightfully say, “I am.” With all his fame and following, John does not grab the lime light for himself. Rather, he focuses people’s attention to the real Star: Jesus. It is interesting to note that while it seems that the exact identity of the true Light-in-person is not totally known to John, it is nonetheless knows very well that he is not Him. Thus, he does not allow himself to be intoxicated by his apparent popularity. He does not lie to the crowds in general neither to his own disciples in particular. He does not lie to himself in fact. He accepts who he is: a witness to the Light. He therefore acts accordingly: he makes way for the Light, creating a space for the Light Himself to shine through. When the Light-in-person finally appears, John realizes that his role comes to an end: “He must increase,” John declares, “and I must decrease.” John the Baptist – a rugged figure in the desert, an eccentric soul, an enigmatic prophet, is such a lovable, inspiring, and humble person. And because he is so, the Light, Jesus Himself, is able to shine as He should. The beauty of it is that when finally the Light appears, the true worth of John’s role in salvation history and the significance of his very own person are best understood and appreciated by us. “No man born of a woman is there greater than John,” the Light in turn testifies to John (Mt 11:11 and Lk 7:28).

True joy comes only with true light. Even as an idiomatic expression, we say that we feel very light when we are very joyful. That genuine Joy and that true Light are one in Christ Jesus. Jesus is the Joy of creation and the Light of the world. To be enlightened by Jesus is to find real and lasting joy. To be truly joyful is to bask in the light of Christ. We may be happy but we are not joyful yet until we are in the Lord.

But many people dwell in darkness. Worse, many have darkness in their soul. We do not only live in a sinful world; sin also may dwell in us. There is so much darkness within and without us. What hinders the Light from illuminating not only the world but our souls as well? Who blocks the Light from shattering the darkness that engulfs not only our planet but all of us in it? The third Sunday of Advent should move us very deeply unto self-introspection and answer these questions humbly and honestly. It should also inspire us to remember, pray for, and actually thank those who, like John the Baptist, testify to the Light in the midst of our dark world and dark lives.

The joy that we receive from welcoming the Light, who is Jesus Himself, into our lives urges us to, like John the Baptist, make way for the same Light. We are not the Light; our task is to let the true Light shine through us…yes, even and perhaps more so, through our “cracks”. Not one of us can boast of a perfect life, of a life that has no holes in it; but even through our woundedness, through our “cracks”, the light of Christ can and actually shine to others who need healing and joy.

The theme of the third Sunday of Advent is “rejoicing” not only because it consoles us in our waiting for the Lord but also because it reminds us to console others. May we never be joyful while we leave others wallow in misery. May we not rejoice while we are indifferent to the weeping. May we bring joy to others, most especially the poor and the downtrodden, by becoming like John – whose name means “God is gracious” – to them. Let us keep on making way for the Light.

Last week, the second Sunday of Advent, God broke His prolonged silence with a voice in the desert. Today, Gaudete Sunday, He breaks the large darkness caused by the absence of the true Light of the world. God does so by sending the man behind that voice last week. John does not only cry out in the wilderness, he also points to the Light in the midst of darkness by making a way for Him.

Let us dispel the darkness in our own selves first, quietly working on the sadness of our own selfishness, hatred, unforgiveness, and indifference. Then, as Church, let us continue making way for the true Light of the world to shine through every corner of creation by our works of love and peace.

There is so much sadness in the world these days and the darkness that covers it remains large. This Sunday is given us to find our joy in Jesus always and to remind us that we must do our share in making the world a brighter place to live in.

Be joyful! But please do not forget to make others joyful, too.

BREAKING THE SILENCE OF GOD

2011-12-03T15:00:00.006+08:00

2^nd Sunday of Advent

Mk 1:1-8

Today is the second Sunday of Advent. In my series of homilies, I started this season by emphasizing that Advent, while it is indeed a time of intense preparation and vigilance for the coming of the Lord, is first of all a proclamation and celebration of our unwavering hope in the Lord. Last week, the first Sunday of Advent, I said, hope funds our waiting. We prepare for and are vigilant about the coming of the Lord precisely because we hope that the Lord, as the case always is, would fulfill His promise to come. He already came on Christmas day; He will come again at the end of time. Thus, with hearts filled with hope, we wait for the Lord. And when we wait for the Lord, we recognize our incompleteness. Moreover, all we can do is to wait for the Lord, for we cannot hurry Him. Thus, when we wait for the Lord, with hearts filled with hope, our waiting becomes a prayer that testifies to our poverty and to His greatness.

Having understood already that Advent is a season of hope, we are now in a better position to consider it as a time of waiting, for, again, it is our waiting that our hope funds. Just as there is no life without waiting, Advent tells us that we also need to wait for God. Do we really wait for God
John the Baptist is a waiting figure. Like a watchman, he waits for the revelation of the Promised One, the Lamb of God who will take away the sins of the world. But he does not withdraw into the desert only to sit and passively wait for the Messiah to appear. On the contrary, God’s word consumes his whole being, calling not only him to live an hermitic life but also to preach to the people of Israel a call to a radical change of heart. In a fiery fashion, John urges the people to prepare for the coming of the Lord by repenting from their sins and amending their ways. In response to his call, the people go to him to be baptized at the River Jordan.

Before John the Baptist appeared, God was silent for a very long time. After the death of the last of the writing prophets, God’s voice could not be heard in the land and the Jews took that silence to mean that the spirit of prophecy had been quenched and only by the echo of His voice could God be heard. For them to “hear” God, the Jews would remember God’s proven fidelity to them in the past. By doing so, they re-live the past, making it, as it were, present again. As there were no prophets, God spoke to His people through their sacred memory. Suddenly, a voice in the wilderness broke the divine silence: it was John the Baptist, through whom the words of the Prophet Isaiah in the first reading today is seen to be fulfilled.

Through John, the silence of God was ended, the spirit of prophecy was alive again, and people discerned the living word of God in him. Through the word of God spoken by John, people gave their own word to amend their lives. John the Baptist did not only break the silence of God, therefore, but also set aflame a new light in the hearts of people who, through groping in darkness created by their sins and weaknesses, continue to hope for the coming of the promised Savior of the world.

John the Baptist reminds us of a special time of personal renewal, a blessed chance for a new beginning, an opportune moment when people can aim themselves again at a life of fidelity to God who Himself is always faithful to them. That special time, that blessed chance, that opportune moment is Advent. John the Baptist is an Advent figure. We cannot go through the season without mentioning his name, reflecting on his person, and learning from his mission. He is God’s voice to a world thirsting for His word. Can we be like him? Even as we ourselves are responding to the call of ongoing conversion of life, can we serve as agents of positive change in the lives of others? Do we remind them of the fresh start that God is offering them unto a life more faithful, more fruitful, and more fully in Him? Can ourselves be that new beginning in the life of someone who needs a new start very badly? Can we be the voice of God to those in the wilderness?

Advent is a season of hope. Hope funds our waiting. Advent is a time of waiting. Why wait when there is no more hope? Advent is supplying hope to the hopeless. Sometimes, as in the days before John the Baptist appeared, God is deafeningly silent to others. Are we willing to break that silence? If we are, may our word be always Jesus.

O Come, O Come, Emmanuel - Enya

2011-12-01T21:09:00.000+08:00

THE GREATEST OF GIFTS

2011-11-26T15:00:00.003+08:00

1^st Sunday of Advent

Mk 13:33-37

We begin today the joyful and holy season of Advent. We regard this season to be focused on an intense preparation for the Lord’s two-fold coming: at the end of time and in history when He was born on Christmas day. The term “advent” came from the Latin word “adventus”; meaning, “a coming,” “approach”, “arrival”. And because it is the Lord Jesus who is coming, we are admonished to prepare well. Moreover, while His birth already happened, His coming at the end of time is yet to occur. And because we do not know when that coming of His at the end of time will be, we are always reminded by the Church to be vigilant less the Lord finds us in deep slumber.

But Advent is not only about preparation and vigilance. It is first of all about hope. For what reason do we have to prepare and keep watch when we do not hope for the coming we are preparing for and keeping watch about? We prepare and keep watch precisely because we hope. We wait for the Lord because we hope in the Lord. And we are certain of our hope not because we already see the object of our hope but because the Lord, who gave us His word, is always worthy of our trust. Advent is a celebration of our unwavering hope in the Lord.

Hope funds our waiting. A wife glances at the door, expecting her husband to come in, for she hopes that he would be home safe and sound. A child waits at the airport, scanning the horizon for its father’s plane to touch down, for it hopes that its family would be complete this Christmas. A father or a mother is always at the lookout, waiting for a prodigal child to come home soon, for any parent hopes children would never forget the unconditional love of the home. An old man sits each day in a nursing home, waiting for a visit, for he hopes someone would be kind enough to pay him one. A board exam taker prays, waiting for the results of the board exam, for he hopes he would pass it. Young couples wait with growing expectation for the birth of their baby, for they hope they would be parents soon. A fetus quietly waits for nine months in its mother’s womb, for it hopes it would have a birthday someday. All of them wait; and so do we. For them and for us, waiting tests the quality of our hope. To tamper with the needed waiting is dangerous, bringing about catastrophic results. Indeed, we are simply powerless to bring about what we hope for; all we can do is wait.

There is no life without waiting. We all had to wait to be born, to be nourished, to be loved. The fullness of life is not available to us like an instant coffee, for there is more to life and to people than we can ever deal with at any one time. We must wait.

Advent tells us that we also need to wait for God. God is beyond our grasp. We cannot possess Him. We cannot see Him. We cannot hurry Him. All we can do is to let God reveal Himself to us. So, we can only wait for God, with the hope that He would come to us, manifest Himself to us, speak to us. There is really something very deeply moving about this view on Advent: when we wait for God, we acknowledge our own incompleteness. Waiting for God is humbly recognizing that there is always more to God than what we already know about Him and what we already experience in Him. Rightly understood, Advent is us proclaiming our hope in a God we can never “have”. And when we wait for God, with hearts filled with hope, our waiting becomes a prayer: we give witness to the poverty of our humanity and the greatness of His divinity.

What characterizes this prayer that emanates from our waiting? The readings on this first Sunday of Advent tell us.

The first reading gives us a glimpse of the difficulty people face when their waiting for God seems to be in vain. The Israelites are finally free from the Babylonian captivity and are already back in their own homeland. But Jerusalem has been reduced to ruins. God’s silence does not help either; it is very deafening. He seems to be too far beyond their reach. However, they continue hoping in Him. But God sends no signs at all to confirm their hope. Understandably, the Israelites become weary with waiting, tired of hearing nothing from God. All they can do now is to remember what God actually and already did for them in the past, most especially in the Exodus story. And when they remember God as their Redeemer they bring the past into the present, they re-live God’s fidelity to His covenant with them. Through remembering their hope is renewed and they continue to hold on to their relationship with God. The memory of God’s faithful love for His people gives people a reason to wait because it builds up their hope. Thus, remembering becomes sacred. That sacred memory serves as a light for them in the midst of darkness.

Advent must be for us a season of remembering. We have to remember to hope. Our prayerful waiting should sharpen our memory of God’s fidelity to us that is manifested by the graces we receive from Him as Church and as individual disciples of His Son, Jesus. As our waiting is funded by hope so is hope funded by our memory of God’s faithful love for us.

The Apostle Paul gives us the second characteristic of the kind of prayer that should emanate from our waiting for the Lord. In the second reading for today, St. Paul, in his first letter to the Corinthians, thanks God. Please note that he thanks God for all the graces that others (in this case, the people of Corinth) received through Jesus Christ. He is happy that they have been enriched in many ways, most especially in terms of witnessing to Christ and of having the gifts of the Spirit while they wait for the revelation of the Lord Jesus on the last day. Then he ends his litany of thanks by proclaiming the fidelity of God.

Advent is a special time for us to be grateful to God. And the specialty our thanksgiving must come from our gratitude for the people around us. We are happy that others (and not only our selves) are blest by God’s fidelity in many and varied ways. We rejoice in the blessings of others and are not envious of them. They are precisely the reason for us to say as St. Paul did, “I never cease thanking God for all the graces you have received through Jesus Christ.”

Finally, the Gospel for the first Sunday of Advent this year tells us that the kind of prayer that should emanate from our waiting for the Lord ought to be vigilant. We know from salvation history that the hope of God’s people went not in vain; however, so many others failed to recognize the Redeemer they were waiting for when finally He came.

God answers cries of waiting and prayers of hope: “Jesus” is the name of His response. Jesus is the very incarnation of God’s fidelity to His people who, though struggling, remain unwavering in their hope in Him. It is, therefore, the regret of all our regrets if, like the Jews of His time, we fail to recognize Jesus when He comes to us be it at the end of time or even now in many and varied ways. We ought, therefore, to be vigilant, watchful, and discerning of the signs of His coming to us.

As we light the first candle in our Advent wreath, may our hearts light up as well with the hope that this holy and joyful season should renew in us and actually move us to share with others. Let us light not only the candles in the wreath; let us light one another’s life with the fire of hope that funds our waiting for the Lord, the kind of hope that only the person who never forgets how faithful God is, who can be grateful for the blessings of others, and who is ever-vigilant in the ways of the Lord.

As long as there is Christmas I truly do believe that hope is the greatest of gifts we’ll receive.

BULAGA!

2011-11-19T15:00:00.005+08:00

Dakilang Kapistahan ni Kristong Hari

Mt 25:31-46

Mahilig po palang manggulat si Jesus. Ang mga sirkumstansya ng Kanyang personal na buhay – punung-puno ng mga kagulat-gulat na bagay. Ipinaglihi at isinilang Siya ng isang birhen. Isang tala sa silangan at hukbo ng mga anghel ang nagbalita ng Kanyang kapanganakan, na siya namang umakay sa mga pastol at mga pantas sa Kanyang paanan. Nang labindalawang taong gulang pa lamang Siya ay nagpaiwan Siya sa Templo at natagpuan Siya ng Kanyang mga magulang na nakikipagtalakayan sa mga dalubhasa sa Batas. Nakisalamuha Siya sa mga kilalang makasalanan at ang barkada Niya ay labindalawang kalalakihan na karamihan ay mga walang-pinag-aralan. Napakalaki at napakabigat ng Kanyang misyon pero naghintay pa Siya nang tatlumpung taon bago Niya sinimulan ang Kanyang hayagang ministeryo na siya namang tatagal lamang nang tatlong taon bago Siya humantong sa isang kahindik-hindik na kamatayan sa krus. At maka-ikatlong araw matapos ang malagim Niyang kamatayan, ang balita na Siya ay magmuling-nabuhay ay kumalat na parang apoy.

Hindi lamang ang mga detalye ng Kanyang buhay ang kagulat-gulat talaga. Pati mga turo Niya ay tutoo namang bumubulaga sa kahit kanino. Ipinangaral Niya ang isang kaharian na kung saan ang una ay mahuhuli at ang huli ay mauuna raw. Gumamit Siya ng mga talinhagang kadalasan ay kagulat-gulat, kundi man kabagabagabag, sa Kanyang mga tagapakinig: ang Talinhaga ng Mabuting Samaritano, ang Talinhaga ng Alibughang Anak, at marami pang iba. Itinuro Niya na ang meron ay bibigyan pa samantalang ang wala ay kukunan ng kahit ang kakaunting meron siya. Para sa Kanya, ang pinakadakila sa mata ng Diyos ay yaong pinakaaba; inihalimbawa niya ang isang bata para bigyang-diin ang Kanyang aral. Sabi Niya, ang lihim ng pagkakamit ng buhay ay nasa pagkawala nito. Katakut-takot na bulaga.

Ngayong dakilang kapistahan ng Kanyang pagiging hari at siya ring huling Linggo ng taong liturhikal, may mga pambulaga ulit si Jesus sa ating lahat. Ang tagpo ay ang araw ng huling paghuhukom, kung kailan ang lahat ng tao – buhay man o pumanaw na – ay titinupin at paghihiwa-hiwalayin: ang mga pinagpala at ang mga isinumpa. Sa Kanyang muling pagbabalik sa wakas ng panahon, may tatlo pang panggugulat si Jesus bilang Hari at Hukom ng sankatauhan.

Ang unang panggulat Niya ay ito: hindi Niya bibigyan ng partikular na pansin ang makikinang na sandali sa kasaysayan ng sankatauhan. Wala Siyang babanggitin tungkol sa malalaking tagumpay ng sankatauhan na kadalasan ay itinatala at nababasa natin sa mga aklat ng kasaysayan ng mundo. Hindi interesado si Jesus sa pagsakop ng tao sa kalawakan ni sa mga pagtuklas ng agham, medesina, at teknolohiya. Dedma Siya sa mga pagpapatalsik sa mga diktador at mga rehimeng pulitikal. Walang dating sa Kanya ang mga pangalang Galileo Galelei, Copernicus, Albert Einstein, Isaac Newton, Bill Gates, Steve Jobs, at iba pa. Sa halip, ang pagtutuunan Niya ng pansin ay ang mga tila napaka-ordinaryong gawain para sa karamihan sa atin: pagpapakain sa nagugutom, pagpapainom sa nauuhaw, pagdaramit sa hubad, pagmamalasakit sa kapwa gaya ng mga maysakit, mga nakapiit, at mga dayuhan.

Ang ikalawa ay ito: sa araw ng paghuhukom, iisa ang tanong ng mga pinagpala at ng mga isinumpa: “Panginoon, kailan Ka po naming nakita?” At iisa lang din naman ang Kanyang magiging sagot: “Anumang gawin ninyo sa pinakamaliit Kong mga kapatid, sa Akin ninyo iyon ginawa. Anumang hindi ninyo gawin sa pinakamaliit Kong mga kapatid, sa Akin ninyo iyon hindi ginawa.” Bubulagain ni Jesus ang lahat sa pagpapakilala Niya sa nakababagabag na katauhan ng mga dukha. Kaya nga’t kung may darating na taga ibang planeta rito sa daigdig at itatanong sa atin kung saan niya matatagpuan si Jesus, kakailanganin din natin siyang dalhin sa mga kakaibang dambana at hindi lamang sa mga basilika, katedral, simbahan, kapilya, o kumbento. Dapat din nating dalhin ang taga ibang planetang iyon sa squatter areas, refugee camps, mga ospital, mga bahay-ampunan, homes for the aged, mga bilangguan, at mga eskenitang madidilim, makikipot, at mababaho. Sasabihin natin sa taga ibang planetang iyon na matatagpuan si Jesus sa mga suluk-sulok doon. At sabihin na rin natin sa kanya na ang mga katulad ni Jesus ay matatagpuan din sa mga lugar na iyon, pinakakain ang nagugutom, pinaiinom ang nauuhaw, dinadamtan ang nakahubad, inaalagan ang maysakit, binibisita ang bilanggo, pinatutuloy ang dayuhan, at pinaglilingkuran ang sinumang may pangangailangan. Anupa nga ba’t samantalang sa maraming mga simbahan natin ay nakaukit sa bato ang mga katagang ito, Domus Dei et Porta Caeli (“House of God and Gate of Heaven”), ang address pa rin ng Diyos ay ang puso ng tao. Ang paborito pa rin Niyang tahanan ay ang mga dukha at hindi ang malalamig na simbahang bato, gaano man kagaganda ng mga ito.

Ang ikatlong surpresa ni Jesus ay talaga namang nakababagabag para sa marami sa atin. Ang bigat ng pagkakasala ng mga isinumpa ay susukatin hindi ng mga pagkakasalang kanilang ginawa kundi ng mga kabutihang hindi nila ginawa. Oo nga’t may mga kasalanan ang mga isinumpa; pero, pareho-pareho namang mga makasalanan ang mga isinumpa at ang mga pinagpala, hindi ba? Ngunit pansin n’yo ba na sa Talinhaga ng Huling Paghuhukom ay walang binabanggit ang Panginoon na anumang masamang ginawa ng mga isinumpa? Ang sabi lang ay “Nagugutom Ako ngunit hindi ninyo Ako pinakain.” Hindi sinabing, “Nagugutom Ako at inagawan mo pa ako ng pagkain.” Sa halip, ang hatol ay nakabatay sa mabuting hindi ginawa. Hinatulan ng impiyerno ang mga isinumpa dahil sa mabuting hindi nila ginawa.

Sa wakas ng panahon, may tatlong huling panggulat si Jesus sa atin. Ang higit na matimbang pala sa Kanya ay hindi ang mga makalaglag-pangang nagawa natin kundi ang pangkaraniwang bagay na ating ginawa. Nakatatagpo na pala natin Siya sa mga dukha at aba bago pa natin Siya makaharap nang personal bilang Siya. Malaking pagkakamali pala ang mabagabag lang sa masamang nagawa at maging manhid sa mabuting hindi ginawa.

Pagbalik ni Jesus, mabubulaga ka kaya?

HINDI PAGGAWA NG MASAMA – HINDI SAPAT YAN!

2011-11-12T22:11:00.003+08:00

Ikatatlumpu’t Tatlong Linggo sa Karaniwang Panahon

Mt 25:14-30

Ang ikadalawampu’t limang kabanata ng Ebanghelyo ayon kay San Mateo ay nahahati sa tatlong talinhaga. Ang una, na siyang binasa nati’t pinagnilayan noong nakaraang Linggo, ay ang Talinhaga ng Sampung Dalaga. Ang ikalawa, na siya namang Ebanghelyo natin ngayong Linggong ito, ay ang Talinhaga ng Mga Talento. At ang ikatlo, na siyang babasahin sa susunod na Linggo, ang Dakilang Kapistahan ni Kristong Hari, ay ang Tallinhaga ng Huling Paghuhukom. Sa kabanatang ito ng Ebanghelyo ayon kay San Mateo, napakalinaw na ipinaaalala sa atin ang tatlong mahahalagang bagay: una, magbabalik ang Panginoong Jesus sa wakas ng panahon; ikalawa, ang pagbabalik na ito ng Panginoong Jesus, na siya nga ring katapusan ng mundong ito, ay magaganap sa panahong hindi lamang na hindi natin alam kung kailan, bagamat tiyak na tiyak na magaganap, kundi sa panahon ding hindi natin inaasahan; at ikatlo, pagbalik ng Panginoong Jesus sa wakas ng panahon o sa mismong pagharap natin sa Kanya sa sandali ng ating kamatayan, alinman ang mauna sa dalawa, isusulit natin sa Kanya ang naging pamumuhay natin sa mundong ito.

Subalit ang nakapupukaw-pansin tungkol sa tatlong talinhagang ito na bumubuo sa ikadalawampu’t limang kabanat ng Ebanghelyo ayon kay San Mateo ay ito: ang mga naparusahan sa bawat-isang talinhaga ay hindi inilalarawang mga masama o mga imoral o mga makasalanang tao. Yaong limang dalaga sa unang talinhaga – mga hangal lang sila. Yaong ikatlong lingkod sa talinhaga ngayong araw na ito, na sa halip na ipangalakal ang talentong ipinagkatiwala sa kanya ng kanyang panginoon upang sana ay kumita naman ito ay ibinaon na lamang ito sa lupa – takot lamang siyang magtaya. At yaong mga hindi pinagpala ng hari sa Talinhaga ng Huling Paghuhukom – hindi naman sinabing mga mamamatay tao sila o mga manggagantyo o mga mahahalay o mga maninirang-puri o mga magnanakaw o mga tiwali o mga pusakal na kriminal. Malinaw sa ikatlong talinhaga na isinumpa ang mga nasa kaliwa ng hari hindi dahil sa anumang masamang nagawa nila kundi dahil sa mabuting hindi nila ginawa. Palibhasa, pareho namang mga makasalanan ang nasa kaliwa at kanan ng hari.

Maaari nating maitanong tungkol sa talinhaga ng Linggong ito: “Ano bang napakalaking kasalanan ang nagawa ng ikatlong lingkod para parusahan siya ng kanyang panginoon nang gayon-gayon na lamang? May nilabag ba siya sa Sampung Utos nang ibaon niya sa lupa ang talentong ipinagkatiwala sa kanya? Mabuti nga’t hindi niya ito nilustay, at sa halip ay ibinalik pa nga sa kanyang panginoon na siyang tunay na nagmamay-ari niyon. Anong masama ang ginawa ng kawawang lingkod na ito?” Malinaw ang sagot. Wala. Walang ginawang masama ang ikatlong lingkod. Pero wala rin naman siyang ginawang mabuti dahil ang mabuting hinihingi sa kanya ng pagkakaton ay ang palaguin ang ipinagkatiwala sa kanya. Pero pinalago ba niya? Hindi. Binuro niya! Ibinaon niya sa lupa. Hindi nga niya winaldas, pero pinawalang-saysay naman niya. Tama ang kanyang panginoon, sana nga man lamang ay inilagak niya sa bangko nang kahit paano ay kumita pa ito. Ngunit hindi. Wala siyang ginawang mabuti.

Ikaw, may ginawa ka na bang mabuti? Yun talagang mabuti? Yung mabuting-mabuti? Yung dalisay – hindi lamang basta mabuti – dahil wala kang hinihintay na kapalit kaya mo ginawa ang mabuting iyon, at hindi mo iyon ginawa para maging sikat ka o para magka-utang-na-loob sa iyo ang ginawan mo ng kabutihan? Palagian mo ba itong ginagawa o depende sa ihip ng hangin? Ang paggawa ba ng mabuti ay likas na ugali mo o libangan mo lang? Ang paggawa ba ng mabuti sa kapwa sa pamamagitan ng mga kakayahan, mga pagkakataon, at iba pang mga biyayang ipinagkaloob sa iyo ng Dios ay mahalagang bahagi, para sa iyo, ng iyong pagiging Kristiyano o sapat na para sa iyo ang pananampalatayang pansarili lamang? Ayos na para sa iyo ang pasimba-simba lang?

Kailangan nating pag-isipan ang mga katanungang ito at katulad pa nito dahil halos ipagsigawan na sa atin ang mensaheng matalik na kaugnay ng pagsusulit natin ng ating buhay sa Panginoon: ang magiging pinal na hatol sa atin ay nakabatay hindi lamang sa masamang ating ginawa kundi pati rin sa mabuting hindi natin ginawa, o masahol pa, ayaw nating gawin.

May dalawang uri ng kasalanan. Ang isa ay “kasalanan ng paggawa” o sin of commission, kung saan ay may ginawang masama talaga. Ang isa pa ay ang “kasalanan ng hindi paggawa” o sin of omission, kung saan naman ay may hindi ginawang mabuti. Kung kaya nga’t, bagamat awa pa rin ng Diyos ang magliligtas sa atin, ang kaligtasan ay hindi lamang tungkol sa pag-iwas sa masama. Ito ay paggawa rin ng mabuti.

Iwasan nating gumawa ng masama. Pero huwag din naman nating kaliligtaan ang paggawa ng mabuti, ng tunay na mabuti, ng dalisay na mabuti.

Nababagabag ka ba kapag may nagawa kang masama? E kapag may mabuti na hindi mo ginawa – nakakatulog ka ba?

DON'T BE FOOLISH!

2011-11-06T12:00:00.007+08:00

32^nd Sunday in Ordinary Time

Mt 25:1-13

These last few days, we commemorated the departed in a special way. We prayed for all of them – known and unknown to us. We offered Masses for them – all who have gone ahead of us to the bosom of the Father. But in an even more special way, we remembered our very own dearly departed – our family members, relatives, friends, and acquaintances who already crossed from this side of life to the other. We visited their graves, brought them flowers, lit a candle or two for them, and prayed for them. The desire to be closest as possible to the sorely missed urged many to trek the roads that led to their remains consigned to the earth. And so, at the grave of our dearly departed we arrived. And being close to their remains, we found our selves not only closest to the dead but closer, too, to the living. The living gathered around the dead. The meeting with the dead became the rendezvous of the living.

Remembering our dearly departed became an occasion for many of us for a petite family reunion. We did not only pray for our beloved demised. We did not only think about the days we shared with them, the ups and downs of life, the joys and sorrows of earthly existence, the dreams we weaved together with them, the many common experience we had with them while they were still physically present. Rather, we, the living exchanged stories about the dead. While we tried to make our remembering solemn, it was not always quiet. We spoke about our memories of our dearly departed. We did not only talk to them in our silent thoughts and prayers. We also talked about them with those gathered with us around their remains.

But curiosity, if not piety, sometimes moves me to stroll around the cemetery, passing through several graves other than those of my loved ones. These past few days, I went to the cemetery thrice: twice to my dad’s and once to my grandparents. While there, I went around and visited their “neighbors”. I noticed that quite a number of those buried were born in the same year I was born: 1967. They were my batch mates in entering the world, but not in leaving it. I lingered at one grave whose occupant was just a few months younger than me. And as I stood pensive by his remains, I seemed to hear a voice within saying, “He could be you, you know. The remains that lie here could be yours. You could be dead your self. But you are not. Not yet. Someday.” This voice within did not send chills down my spine. Rather, it caused me to reflect even deeper about something many of us, consciously or unconsciously, refuse to give a considerable thought: death, our own individual dying.

Benjamin Franklin once said, “In life, there are only two things we are certain of: taxes and death.” Very true! We do not know when, we do not know how, and we do not know where, but you and I will all die someday. Our Christian faith tells us though that death is not the end of everything. It is but a passage from this life to eternity. But where we will spend that eternity depends on the kind of life we live today. When that someday arrives, we all hope that we are ready. Otherwise, we are no better than the five foolish virgins in the Gospel today.

We already know for certain that when we die, we shall give an accounting of our life to the Lord. To continue living on earth without any serious thought about that day is therefore foolishness. Only a fool will spend his days here like he will be here forever. Only a fool will not use every means he has to prepare himself for that great wedding banquet in heaven. How foolish is he who takes eternity lightly! More foolish is he who doubts it.

The five virgins in the parable today were not bad or immoral or sinful individuals so that they were not allowed entrance into the wedding banquet. The Gospel does not say anything about their moral state. What the parable says is that those five virgins were foolish. They missed the chance of entering into the wedding banquet for the simple reason that they were not prepared.

May we never be foolish. May we always be prepared. Let our lamps burn brightly to welcome the Lord anytime and anywhere. May we never run out of oil for our lamps. Our oil will be prayer and love. Prayer keeps us vigilant and love makes us welcome Jesus not only in death but in the person of everyone we meet.

Not all can remain virgins, but some people can remain foolish for the rest of their lives. When it is time for others to visit our graves, they will not know if we are foolish. But we will know for sure.

YOUR ATTENTION PLEASE: AM SORRY

2011-10-29T15:00:00.002+08:00

31^st Sunday in Ordinary Time

Mt 23:1-12

Each day, in the entire year, I stand in front of you and preach to you. Today, I stand again before you. But I feel that I am more being preached to than preaching to you. The first reading today gives me that kind of feeling right away. Through the Prophet Malachi, the Lord of hosts is addressing me now even as He was addressing the priests of the Old Testament thousands of years ago, warning me with what can become of me if I betray the priestly ministry He entrusted me with. St. Paul the Apostle, for his part, reminds me, through the second reading today, that the secret to effective preaching is found not only in theological soundness, rhetorical proficiency, and the ability to relate what was written by the ancients to the experience of modern man. There is no better way to convince people to obey the Word of God than for me to be the first to obey it. Preaching may begin with telling, but it must necessarily proceed to exemplifying. Moreover, a special word of concern from St. Paul: never be a burden to anyone while proclaiming God’s Good News – a trait that Jesus, in the Gospel, saw wanting in the teachers of His time, the scribes and the Pharisees. Thus, Jesus tells His disciples, “The scribes and the Pharisees occupy the chair of Moses. You must therefore do what they tell you and listen to what they say; but do not be guided by what they do: since they do not practice what they preach. They tie up heavy burdens and lay them on men’s shoulders, but will they lift a finger to move them? Not they! Everything they do is done to attract attention.”

(Now, may I have you attention please.) Among other things, I was ordained to preach. I am a priest, a minister of the Word of God, called and sent forth to teach and to preach. The truth is, as in the case of all priests, preaching became my mandate not when I was ordained a priest but as early as when I was ordained a deacon. Following the rite for ordination of deacons, on December 12, 1994, Jaime Cardinal Sin, of blessed memory, right after the laying on of hands and the investiture of the stole and dalmatic (the vestments for deacons), handed me a copy of the Gospel while saying: “Receive the Gospel of Christ, whose herald you now are. Believe what you read, teach what you believe, and practice what you teach.” All priests are already ministers of the Word before they became ministers of the Eucharist. Long before we started changing bread into the Body of Christ and wine into His Blood, we have already been preaching the Word of God.

But teaching is not the first among our tasks and neither is it the last. The formula I mentioned earlier in the ordination of deacons say it very clearly: first, believe; second, teach; and third, practice. “Believe what you read, teach what you believe, and practice what you teach.” I cannot teach what I do not believe and I should practice what I teach. It is worth noting that the formula is not an invitation but a command. No invitation extended; a mandate is given. I must preach the Gospel of Christ and I must be an example of that Gospel I preach. Such a claim is easily said than done. Anyone who says otherwise may be a self-righteous hypocrite.

And so I stand before you convicted by my own shortcomings even as I preach to you the Gospel of Christ. Shamefacedly, with the psalmist, “I acknowledge my transgressions, and my sin is always before me” (Ps 51:3). But sincerely I ask for your forgiveness even as I first beg for God’s. To those to whom I only preach but am not a good example of what I teach: I am sorry. To those I drive away from the Church, and even more so from Jesus, not because my preaching hit them hard but because my preaching is empty of my witnessing: I am sorry. To those I hinder from believing because my preaching lacks the practicing of what I teach: I am sorry. To those I preach too hard to while I am so soft with my self: I am sorry. Never did I and never do I wish to be the stumbling block for anyone. Borrowing the spirit of St. Augustine’s words, I humbly acknowledge that to you I am a shepherd but with you I am a fellow member of the sheepfold that like any sheep of that fold can go astray and be lost. I do not mean to put up a show with this public apology. I simply wish to follow the call to continuing, personal conversion, with the hope that in doing so, still, I would be preaching to you.

In his Apostolic Exhortation “Evangelization In The Modern World” (Evangelii Nuntiandi), Pope Paul VI wrote, “Modern man no longer listens to teachers but to witnesses. If he listens to teachers it is because they are first witnesses.” Let us strive to be witnesses, not teachers. The best preacher is the best witness. The best homily is the preacher’s life. And part of that life is recognizing where one fails in his witnessing, with the resolution of making his deeds more faithful to his words.

Someone approached me some years back. She looked very worried. “Father, my children are leaving the Church one after the other,” she laments. “What must I do? What must I do?” “It’s not what you must do,” I replied, “but what you must be.” Let us be what we preach. Against our human weaknesses and in the midst of so many temptations, let us not despair but continue the struggle to become more Christ-like in every way.

My homily is ended but my preaching continues. My homily for this Sunday’s liturgy has been delivered, but my witnessing is yet unfolding. I was ordained to preach. But one does not need to be ordained to give witness.

ANG TUNAY NA DAYUHAN

2011-10-23T12:00:00.003+08:00

Ikatatlumpong Linggo sa Karaniwang Panahon

Mt 22:34-40

Tagarito po ba kayo sa parokya namin? Kung hindi po, bakit po kayo naligaw dito sa amin? “Naligaw” – ito ang paraan natin para ilarawan ang isang estranghero o dayuhan sa piling natin. Naligaw siya. Hindi siya dapat narito, pero napadpad siya rito. Hindi siya kabilang dito.

Palagay ko po, wala naman sa atin ang may gustong maligaw. Nakakatakot maligaw, lalo na kung maligaw ka sa isang lugar na wala kang kakilala kahit isa. May mga lugar na mapanganib sa mga taong gala-gala sa lansangan, lalo na kapag kumagat na ang dilim. Kapag isa kang estranghero o dayuhan sa piling ng iba, hindi mo maiwasang mabalisa, mag-alala, mangapa, at, minsan pa nga, matakot.

Likas po sa atin ang magnais na mapabilang, ang pakiramdam na hindi ka iba sa mga taong nakapaligid sa iyo at sa lugar na kinalalagyan mo. Hindi lamang po kaseguruhan at kapanatagan ang dala nito sa atin. Ang karanasan natin ng pagiging kabilang ang mismong nagbibigay sa atin ng tinatawag na “identity” o pagiging kung sino tayo. Kapag maganda ang karanasan nating ito, tsaka lamang tayo umuunlad sa ating pagkatao.

Pero may mga pagkakataon pong hindi tayo ang dayuhan, sa halip ay tayo ang mga “taga-rito” at nasa piling natin ang isang bagong mukha, isang di-pamilyar na tao, isang estranghero. Kung inaakala ng dayuhan na siya lamang ang nangangamba, nagkakamali siya. Natatakot din tayong karakarakang makisalamuha sa taong hindi natin kakilala. Hindi natin basta-basta pinatutuloy sa loob ng bahay ang taong bago sa ating paningin. Kikilalanin muna natin siya. Depende sa kung sino siya at sa kung ano ang pakay niya kung patutuluyin natin siya. Maliban na lamang kung makagaanan natin siya ng loob, baka hindi na lang natin bubuksan ang gate at tatapusin natin agad ang usapan. Kadalasan, hindi natin agad pinagkakatiwalaan ang ibang tao, lalo na yaong mga hindi pamilyar sa atin. Kung tutuusin, nauuwi ang lahat sa tanong na ito: Ang taong ito ba ay isa natin o hindi?

Sa ating unang pagbasa ngayong araw na ito, binibilinan ni Yahweh si Moises na sabihin sa Bayang Israel na huwag na huwag nilang gagawan ng masama ang taong dayuhan. Ipinaaalala ni Yahweh sa kanila na sila mismo ay dating mga dayuhan sa Ehipto; kung kaya’t dapat lamang silang maging mahabagin sa mga dayuhan kung paanong kinahabagan sila ni Yahweh. Parang ganito po ang istruktura ng atas ni Yahweh sa Kanyang Bayan: “Huwag ninyong gagawin iyan kasi ganito ang ginawa Ko sa inyo.” Nakabatay sa kabutihang ginawa sa kanila ni Yahweh ang masamang hindi nila dapat gawin sa iba. Ang utos ni Yahweh ay inilalahad sa hindi dapat gawin ng mga Israelita na siya namang ginawan Niya nang abut-abot na kabutihan.

Sa Lumang Tipan, maaaring ayos na ang utos na huwag gawin ito o huwag gawin iyon. Ngunit, sa liwanag ng ganap na pagpapahayag ng Diyos kay Kristo Jesus, hindi ito sapat, unang hakbang lang. Mabuti ang hindi gawan ng masama ang kapwa, dayuhan man siya o hindi. Pero, iniangat pa ni Jesus ang tawag ng kabutihan sa iba. Hindi na lamang “huwag”, meron na ring “dapat”. Huwag ka ngang manlalamang ng kapwa, pero dapat mo rin siyang tulungan sa kanyang pangangailangan. Huwag ka ngang papatay, pero dapat mong aktibong itaguyod ang buhay. Huwag ka ngang mang-aapi, pero dapat ka ring dumamay sa mga nagdurusa. Huwag ka ngang magsisinungaling, pero dapat mo ring itigil ang katsi-tsimis. Huwag ka ngang gaganti, pero dapat ka ring magpatawad. Hindi na sapat ang walang gawing masama; kailangan ding gumawa ng mabuti. Sa usapin ng kaligtasan, bagamat awa pa rin ng Diyos ang magliligtas sa atin, hindi tayo matutulungan ng hindi natin paggawa ng masama kung hindi naman tayo gumagawa ng mabuti sa kapwa. Oo nga’t wala kang ginagawang masama sa iba. Pero may mabuti ka naman bang ginagawa sa kanila?

Tayong mga Pinoy, kapag may bisita, bago nga po natin siya papasukin at asikasuhin sa loob ng bahay, inaalam muna natin at tinitiyak ang pagkatao niya: Sino ka? Saan ka galing? Taga-saan ka? Anong sadya mo? Bakit? Pero sa mga Israelita, ang mga tila simpleng tanong na ito ay itinatanong lamang matapos papasukin ang dayuhang nakatayo sa labas ng pintuan, pagpahingahin, asikasuhin, pakanin. Matapos lamang maranasan ng dayuhan ang kagandahang-loob o “hospitality” ng may-ari ng tahanan tsaka ito hinahayaang unti-unting hubarin ang maskarang nagkukubli sa tunay nitong katauhan. Dahil sa kabuting-loob na ipinaranas, ang dayuhan ay nagkakaroon ng lakas-loob na ipakilala ang tunay niyang sarili. Kakaiba hindi po ba? Parang mahirap gawin iyan sa ating lipunan. Ang daming mga manloloko, magnanakaw, manghahalay, may maiitim na balak. Mapanganib at halos kabaliwan para sa atin ang gawin ang kaugaliang ito ng mga Israelita. Dapat kilalanin muna bago papasukin ng bahay. Dapat kaliskisan muna bago tuluyang mahalin.

May isang matandang tula ng mga taga Wales. Pinagtangkaan kong isalin sa Tagalog ang isang taludtod nito nang ganito:

Mabuhay ka, panauhin, sino ka man di namin tatanungin:

Kung kaibigan, taus-pusong pagbati sa iyo’y handog namin;

Kung dayuhan, kaisa na namin ang sa iyo ay turing;

Kung kaaway, magagapi ka ng pag-ibig namin.

Ito ang tinutukoy ni Jesus sa Ebanghelyo ngayong Linggo: ang mapanggaping kapangyarihan ng pag-ibig, the conquering power of love. “You must love your neighbor as yourself,” wika ni Jesus. Ang pag-ibig daw na ito ay hindi lamang ang pangalawang pinakamahalaga sa napakaraming mg utos; ito rin daw ay katulad din ng una na nag-aatas na mahalin ang Diyos nang buong puso, nang buong kaluluwa, nang buong isip. Sa madaling-sabi, dapat isinasalamin ng pag-ibig natin sa ating kapwa-tao ang ating pag-ibig sa Diyos. “Palibhasa,” ayon sa 1 Jn 4:20, “sinumang hindi nagmamahal sa kanyang kapatid na kanyang nakikita ay hindi makapagmamahal sa Diyos na hindi niya nakikita.”

Akala ba natin tuwang-tuwa ang Señor Sto. Niño kapag ipinagpapagawa natin ang Kanyang imahe ng bagong ginintuang sedro at korona, pero hindi tayo nababagabag sa kalagayan ng mga batang naglipana, bundat pero gutom, nanlilimahid, nilalangaw. Bakit nga ba ayos lang sa atin ang kegara-garang damit ng Poong Nazareno – na, mawalang-galang po, ay di ko mawari sa suot kung papuntang kalbaryo talaga o patungong cotillion ng debut (bakit natin Siya pinagsuot ng saya tapos pinagbuhat ng krus) – pero di natin madamitan ang maraming mga taong nanginginig sa lamig? Kung inaakala nating tuwang-tuwa ang Mahal na Inang Maria dahil sa mamahaling mga bato na inilalagay natin sa kanyang korona o kaya ay ang perlas at ginintuang rosaryo sa kanyang mga kamay, pero kuripot tayong mag-abuloy para sa mga gawain ng Santa Iglesiya para sa pagkakawanggawa at ebanghelisasyon, nagkakamali tayo. Nakakatawang-nakakalungkot na nakakainis makita at marinig ang ibang mga manang sa simbahan: “Naku, kawawa naman ang imahe ng Most Sacred Heart of Jesus, pudpod na ang pilikmata. At ang rebulto ng Santo Entierro, nalalagas na ang buhok. Kailangan nating mag-raise ng fund para sa bagong pilikmata at bagong buhok ni Lord!” Pero kapag humingi ng umento sa kanila ang kasambahay nila o kaya ay tulong-pinansyal ang kamag-anak, hinayang na hinayang sila sa kakaunting iniaabot nila na nang masama pa ang loob. Ang iba naman, kahit pa madaling-araw magtatanod sa Adoration Chapel, pero kahit isang oras ay hindi madalaw ang mga maysakit. Bakit ganun?

Ang pag-ibig natin sa Diyos ay dapat isinasalamin ng pag-ibig natin sa ating kapwa. At ang pag-ibig na ito – kung tunay ngang sumasalamin sa pag-ibig natin sa Diyos – ay walang kaduda-dudang napakamakapangyarihan para magapi ang sinuman sapagkat ang pag-ibig na ito ay walang kinikilalang kaaway o dayuhan kundi mga kapatid lamang. Para sa pag-ibig na tutoong sumasalamin sa pag-ibig sa Diyos, ang lahat ay kapatid, walang kaaway, walang dayuhan, walang taong-labas. Malaon pa, ang pag-ibig na ito ay hindi nasisindak itaya kahit buhay pa: papapasukin muna niya ang taong di-kilala o di-kauri o di-pamilyar at aasikasuhin, pakakanin, paglilingkuran bago ito kilalaning mabuti.

Napakaradikal po ng hamon ni Jesus sa mga tunay na nagmamahal sa Diyos, hindi ba? Pansinin natin itong mabuti at pagsikapang gawin dahil kundi baka magising na lang tayo sa katotohanang tayo pala ang dayuhan, ang estranghero, ang taong-labas sa kaharian ng Diyos. Huwag naman po sana.

Pagpanaw natin sa buhay na ito at pagharap natin kay Jesus sa pintuan ng langit, baka naman tanungin din Niya tayo, “Tagarito ka ba?”

PARA SA DIYOS ANG LAHAT

2011-10-16T00:00:00.009+08:00

Ikadalawampu’t Siyam na Linggo sa Karaniwang Panahon

Mt 22:15-21

Dalawang magkatunggaling pangkat ang nagkaisa ngayon: ang mga Pariseo at ang mga alipores ni Herodes. Nagkaisa silang pagkaisahan si Jesus. Minsan nga po, ganyan: magkaaway pero biglang nagkakasundo kasi may susugurin silang kapwa nila kaaway. Nakakalungkot, hindi po ba? Pinagkakaisa ng galit; nagkakasundo para may awayin. Sa halip na pagmamahalan ang magbuklod, pagkamuhi. Imbes na kabutihan ang pagsang-ayunan gawin, kasamaan ang napagkayariang magkasamang isagawa.

Galit ang mga Pariseo sa mga Romanong nanakop sa kanilang bansa. Kaya naman, hindi sila sang-ayong magbayad ng buwis sa Emperador ng Roma na kung tawagin ay Caesar. Para naman sa mga alipores ni Herodes, ayos lang ang magbayad ng buwis sa Caesar. Bakit po? Kasi si Herodes ay tuta ng Emperyo ng Roma. Si Herodes ay puppet king ng mga Romano. Dahil diyan, maingat na maingat si Herodes, ang kanyang angkan, at ang kanyang mga alipores na huwag sasalungatin ang Caesar sa anumang bagay; kundi, patay kang bata ka – isang pitik lang ng Caesar kay Herodes, talsik siya mula sa trono at lagpak sa kangkungan. Pero, kataka-taka, hindi po ba? Nagkasundo sila ngayon, magkasama at nagkaisa laban kay Jesus.

Naranasan n’yo na po ba ang mapagkaisahan? Napagkatuwaan na po ba kayo? Nakakaasar, hindi ba? Pero si Jesus, cool na cool lang.

“Ibigay n’yo sa Caesar ang sa Caesar at sa Diyos ang sa Diyos” – ito ang sagot Niya sa mapansilong tanong ng mga Pariseo at mga alipores ni Herodes kung matuwid na magbayad ng buwis sa Caesar o hindi. Akala nila masisilo nila Siya ha! E, hindi po ba, sila na rin ang nagsabi, “Guro, alam naming isa kang taong makatotohanan at itinuturo mo ang paraan ng Diyos ayon sa katotohanan. At hindi mahalaga sa Iyo ang sabi-sabi ng mga tao, palibhasa ay balewala sa Iyo ang estado ng tao sa buhay.” O, e di iyan po, nakatikim sila nang di oras. Gusto nilang siluhin si Jesus pero sila mismo ang nahulog sa sarili nilang patibong.

Mag-ingat ang mga mahilig mansilo ng kapwa. Baka kayo ang mabihag ng nililikha ninyong bitag. Ang tunay na naghahanap sa katotohanan ay dapat tapat din sa kanyang paraan ng paghahanap.

“Ibigay sa Caesar ang sa Caesar at sa Diyos ang sa Diyos” – kung tapat ka nga sa iyong paghahanap ng kasagutan, madaling maintindihan iyan. Ano nga ba ang sa Caesar na hindi sa Diyos? Wala, maliban sa isa: ang kanyang mga kasalanan. Sa katunayan, ang lahat ng sa Caesar – maliban nga ang kasalanan ng Caesar – ay sa Diyos. Sa katunayan, sa Diyos din pati ang Caesar mismo. Walang merong anumang mabuti ang Caesar na hindi sa Diyos. Pero maraming meron ang Diyos na hindi sa Caesar. Samakatuwid, kung bayaran din lang ang pinagtatalunan (kuno) ng mga maninilong ito, dapat pagkatapos mong ibigay sa Caesar ang sa kanya, ibigay mo naman ang Caesar sa Diyos sapagkat ang sa Diyos ay sa Diyos nga at ang Caesar ay sa Diyos pa rin.

Ang lahat ng sa atin ay sa Diyos, maliban ang ating mga kasalanan. Sa katunayan, pati tayo ay sa Diyos. Ang lahat ng mabubuting bagay ay biyaya ng Diyos. Sa Kanya natin dapat ibigay ang lahat. Ipasailalim natin sa Kanyang kapasiyahan ang tanan sa ating buhay. Ipagkaloob natin sa Kanya ang ating buong pagkatao. Ibuwis natin ang ating buong buhay sa Kanya.

Pero, tingnan nating mabuti at suriin ang ating puso. Baka naman may mga Caesar din sa ating buhay na sa alam man natin o hindi ay pinagbubuwisan natin ng ating buhay. Baka pati ang para sa Diyos ay ibinibigay na rin natin sa iba’t ibang Caesar sa buhay natin. Baka alipin tayo ng kung sino o kung anong Caesar sa buhay. Sino nga ba at ano nga ba ang mga Caesar sa buhay natin? Huwag na huwag nawa nating ibibigay sa mga Caesar na ito ang para sa Diyos. Para sa Diyos ang lahat. At sa lahat na iyon, kasama pati ang Caesar.

BAKIT GANUN?

2011-10-09T00:00:00.001+08:00

Ikadalawampu’t Walong Linggo sa Karaniwang Panahon

Mt 22:1-14

Tayong mga Pilipino ay masarap imbitahan kapag may party, hindi ba? Hindi tayo makatangi! Hirap na hirap tayong tumanggi. Gagawa’t gagawa tayo ng paraan para makadalo. Hahanap tayo ng dahilan para makapag-leave o maka-uwi nang maaga mula sa trabaho, magpapaliban ng ibang gawain, makikipag-unahan sa traffic, at kung anu-ano pa, mapagbigyan lang ang nag-imbita sa atin. Mahalaga sa atin ang makadalo. Hindi dahil sa pagkain o inumin, hindi dahil sa kantahan o sayawan, kundi dahil sa pagkakakaibigan. Kadalasan naman kasi, kaibigan o kamag-anak ang nag-iimbita sa atin. Ayaw nating may masabi silang hindi maganda tungkol sa atin. Napapahiya tayo kapag nasabihan tayong “Ikaw talaga, ang hirap-hirap mong maimbita.” Ayaw din nating masira ang pinagsamahan natin. Hiyang-hiya tayo kapag hindi tayo makapunta sa mahahalagang okasyon ng kaibigan natin. Kaya nga, kapag tayo ay inimbitahan, noventa y nueve porsiyento, darating tayo. At, hangga’t maaari, hindi tayo darating nang walang anumang bitbit, hindi ba? Ang nakakatuwa pa, minsan pag-uwi natin mula sa party, may pabitbit pa sa atin.

Kaya po, siguro para sa isang Pinoy, medyo mahirap maka-relate sa inasal ng mga naunang inanyayahan ng hari sa kuwento ng Ebanghelyo natin ngayon. Grabe naman sila! Hindi po ba? Hari na nga ang nag-imbita e. ini-snub pa nila. Mabuti nga’t inimbitahan pa sila e, hindi ba? Siguro po, kung tayo ang inimbitahan ng haring iyon, malamang magkakandarapa pa tayong pumunta sa kasal ng prinsipe. Excited na excited tayo at bilang nang bilang kung ilang tulog pa bago dumating ang takdang araw ng imbitasyon.

Pero sa tutoo lang po, marami rin naman sa atin ang katulad ng mga unang inimbitahan ng haring iyon. Hindi na nga po kung sinong hari lang ang nag-iimbita sa atin kundi ang Diyos na mismo, pero iilan lang sa atin ang tumutugon sa imbitasyon Niya. Iilan na nga lang ang tumutugon mas lalo pang iilan lang ang sabik na sabik sa pagtugon. May narinig na po ba kayong excited na excited magsimba araw-araw? May nakita na po ba kayong sabik na sabik magrosaryo o kaya ay mag-ayuno o kaya ay mag-abuloy sa Simbahan? Nagbilang na po ba kayo ng kung ilang tulog na lang bago kayo makapangungumpisal muli? Nagkandarapa na po ba kayo sa pagbisita sa matatanda at mga maysakit? Ilan kaya sa atin ang hindi mapakali hangga’t hindi nakadaramay o nakatutulong sa kapwang nagdurusa? Gayung sa tuwing tayo ay nagsisimba, nagdarasal, nagsasakripisyo, at nagmamalasakit sa kapwa, ang paanyaya ng Hari ng mga hari mismo ang ating tinutugunan, ang Diyos mismo ang ating dinarakila.

Iyon na nga po, mabuti pa sa kapwa-tao nating nag-iimbita sa atin, nahihiya tayong humindi. E, bakit po sa Diyos hindi?

Heto pa po, kapag tayo ay pinatawag sa Malacañan, kahit di pa ang pangulo ang haharap sa atin, tiyak, mabibihis tayo nang disente. Mahihiya tayong pumasok ng palasyo nang nakatsilenas o naka-jersey shorts kaya o naka-sando lang. Malamang magko-cologne pa tayo at magge-gel bago humarap sa kung sinuman ang nagpatawag sa atin sa Malacañan. Hindi natin hihiyain ang pangunahing tahanan ng ating bansa. E pero, bakit po sa tahanan ng Diyos, ayos lang sa iba sa atin ang magsimba nang naka-tsinelas na pambanyo, nakapambahay na shorts at sando, o kaya ay magmukhang parang kababangon lang kundi man sa higaan ay, ang iba, parang sa libingan. Meron pa nga pong iba dyan, mag-a-abroad lang, sasakay lang ng eroplano, naka-americana pa e. Bakit po kaya ganun? Kung sa Diyos, para sa marami sa atin: “Ayos na ‘yan!” Pero kapag sa kung sinong Poncio Pilato: “De numero tayo.”

Kapag aakyat ng ligaw, di malaman ang gagawing pagsuklay sa buhok. Kapag mag-a-apply ng trabaho, pakikintabin pa ang sapatos na susuutin. Kapag may board exam, maagang matutulog at maaga ring gigising. Kapag manonood ng concert, hahanap ng paraang maka-upo sa malapit sa entablado. Kapag may gimik, ayos lang mapuyat. Kapag malaki ang jackpot sa lotto, di baleng bawasan ang pambili ng bigas, makataya lang. Kapag Inglesero ang kausap, napakagalang itrato. Kapag may inoobserbahan, hanggang tenga ang ngiti. Kapag may darating na VIP (Very Important Person), makikipag-unahang makipagkamay. Kapag may mahalagang taong gustong makipag-usap, mabilis pa sa a las cuatro.

E bakit nga po ba kaya ganun? Kapag para sa Diyos, wala na, ubos na, kulang pa. Kapag tungkol sa Diyos, bukas na lang, sila na lang, kayo na lang, wag na lang. Kapag sa Diyos, puwede na yan, okay lang yan, maiintindihan N’ya yan. Bakit po ganun?

Napakaraming makabagbag-damdaming nagsasabing, “Mahal kita, Panginoon!” Pero marami rin sa mga napakaraming iyon ang namumuhay na optional ang Diyos sa mga kaabalahan nila, kundi man pangalawa lang o panghuli sa iba’t ibang prayoridad. Marami nga po riyang nagsasabing mga Katoliko sila, pero nagsasama nang hindi kasal sa simbahan. Mahal daw nila ang Diyos, huwag lang daw pong pagkekelaman ng Diyos ang laman ng bulsa nila. Hindi raw sila mga panatiko, pero hanggang debo-debosyon lang sila, walang sangkap na sakripisyong nakapagbibigay-buhay sa kapwa ang kanilang espirituwalidad. Mahal daw nila ang Sto. Papa, pero ayaw pakinggan at ayaw tumalima sa aral ng Santa Iglesiya tungkol sa likas na kasamaan ng mga artificial contraceptive at mga abortifacient na paraan ng pagpaplano ng pamilya. Minsan pa po, bakit ganun tayo sa Diyos?

Kahit kailan, hindi naging sapat ang anyayahan tayo ng Diyos. Kailangan po nating tumugon sa paanyaya Niya. Sabi nga ni San Agustin, “God who created us without consulting us will not save us without asking us.” Pero hindi pa rin po sapat ang tumugon sa Diyos. Kailangan pa rin nating pagsikapang karapat-dapat tayo sa paanyayang tinanggap at tinugunan natin. Ayaw nating matulad sa lalaking ipinatapon ng hari sa labas ng bulwagan ng kasalan, hindi po ba? Bagamat awa pa rin ng Diyos ang tutulong sa atin para maging karapat-dapat, dapat pa rin nating makipagtulungan sa Kanyang grasya upang matagpuan Niya tayong handa at nababagay sa kasalang piging.

Ang sabi po ng teacher ko noon sa elementarya, “The enemy of the best is the worst.” Tama po sya, kung English grammar ang pag-uusapan. Pero sa usapin ng ating pagiging alagad ni Jesus, the enemy of the best is not the worst. The enemy of the best is the good. Marami at madali tayong makahahanap ng magagandang dahilan para tumanggi o tumugon nga pero hindi naman pagsikapang maging karapat-dapat sa paanyaya ng Diyos. If good reasons are what we need for us not to accept and not to do what God offers us, the devil will never run out of those and will never shy not to give us more than one.

Will you settle for the good or will you rather strive for the best? Kayo po, ano po bang meron kayo – ang pinakamagandang alok ng Diyos o magagandang pagdadahilan lang?